KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 12.
Na podstawie zamieszczonego fragmentu listy płac, oblicz podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Ilustracja przedstawia fragment listy płac, który jest częścią egzaminu zawodowego dla technika rachunkowości w kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podstawa wymiaru składki zdrowotnej to wynagrodzenie brutto pomniejszone o składki społeczne finansowane przez pracownika. Z listy płac: 5 000,00 zł − 685,50 zł = 4 314,50 zł. Koszty uzyskania przychodu (250,00 zł) i kwota zmniejszająca podatek (300,00 zł) dotyczą wyłącznie podatku, więc nie obniżają tej podstawy.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba ustalić podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne na podstawie fragmentu listy płac. W praktyce kadrowo-płacowej oznacza to kwotę, od której dopiero nalicza się składkę zdrowotną (stawka 9%).

Jak wyznacza się podstawę zdrowotną?
Podstawa składki zdrowotnej pracownika to wynagrodzenie brutto pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika, czyli typowo: emerytalną, rentową i chorobową. Dlatego z tabeli bierzemy kwotę brutto oraz sumę składek społecznych.

Dane z listy płac:

  • Płaca zasadnicza (brutto): 5 000,00 zł
  • Składki społeczne pracownika razem: 685,50 zł (488,00 + 75,00 + 122,50)

Obliczenie:
5 000,00 zł − 685,50 zł = 4 314,50 zł.

Dlaczego pozostałe wartości nie są odejmowane?
Pozycje "Koszty uzyskania przychodu" oraz "Kwota zmniejszająca podatek" są elementami etapu podatkowego listy płac (służą do obliczenia zaliczki na podatek dochodowy). Nie wpływają one na podstawę składki zdrowotnej, więc ich uwzględnienie na tym etapie prowadzi do zaniżenia podstawy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wynik 4 064,50 zł odpowiada sytuacji, gdy ktoś błędnie odjął dodatkowo koszty uzyskania przychodu (4 314,50 − 250,00), myląc podstawę zdrowotną z podatkową.
  • Wynik 3 764,50 zł wynika z jeszcze większego pomieszania etapów i odjęcia zarówno kosztów uzyskania przychodu, jak i kwoty zmniejszającej podatek (4 314,50 − 250,00 − 300,00), co jest typowym błędem automatyzmu.
  • Wynik 5 000,00 zł to niepomniejszone wynagrodzenie brutto, czyli pominięcie obowiązkowego odjęcia składek społecznych pracownika.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj kolejność: brutto → minus składki społeczne = podstawa zdrowotna → dopiero potem rozważasz koszty uzyskania i kwotę zmniejszającą (podatek).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To kwota, od której nalicza się składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Dla pracownika etatowego jest to zwykle wynagrodzenie brutto pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika (emerytalną, rentową i chorobową).
Wybierz kwotę brutto oraz sumę składek społecznych pracownika "razem", a następnie odejmij: brutto − składki społeczne. W tej podstawie nie uwzględnia się kosztów uzyskania przychodu ani kwoty zmniejszającej podatek.
Koszty uzyskania przychodu są elementem kalkulacji podatku dochodowego, a nie składek. Zmniejszają podstawę opodatkowania, ale nie są potrąceniem składkowym. Jeśli odejmiesz je od podstawy zdrowotnej, zaniżysz składkę i wynik będzie błędny.
Nie. Kwota zmniejszająca podatek służy do wyliczenia zaliczki na PIT. Nie jest składką ani potrąceniem społecznym, więc nie odejmuje się jej przy ustalaniu podstawy wymiaru składki zdrowotnej.
Odejmuje się te składki na ubezpieczenia społeczne, które finansuje pracownik, najczęściej: emerytalną, rentową i chorobową. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle podana jest ich suma w kolumnie "razem", co przyspiesza obliczenia.
Podstawa składki zdrowotnej to zwykle brutto − składki społeczne pracownika. Podstawa opodatkowania idzie krok dalej: uwzględnia m.in. koszty uzyskania przychodu. Pomylenie tych podstaw to najczęstsza przyczyna błędów w zadaniach.
Zwykle nie. Wynagrodzenie brutto jest punktem wyjścia, ale przed ustaleniem podstawy zdrowotnej trzeba odjąć składki społeczne finansowane przez pracownika. Przyjęcie brutto bez potrąceń oznacza pominięcie obowiązkowego etapu listy płac.
Wynik powinien być mniejszy od brutto, ale zwykle wyższy niż podstawa opodatkowania (bo ta uwzględnia jeszcze koszty uzyskania). Jeżeli wynik jest równy brutto albo jest pomniejszony o KUP/kwotę zmniejszającą, to prawdopodobnie popełniono błąd.
Najczęstsze są: (1) odjęcie kosztów uzyskania przychodu, bo kojarzą się z "pomniejszeniami", (2) odjęcie kwoty zmniejszającej podatek, (3) przyjęcie brutto jako podstawy bez odjęcia składek społecznych. Pomaga trzymanie się kolejności etapów listy płac.
Ćwicz schemat: brutto → minus składki społeczne = podstawa zdrowotna, a dopiero później zagadnienia podatkowe. Rozwiązuj zadania z tabelami list płac i sprawdzaj, które pozycje dotyczą składek, a które podatku. Zawsze zapisuj jedno działanie odejmowania.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Podstawa wymiaru składki zdrowotnej to wynagrodzenie brutto pomniejszone o składki społeczne finansowane przez pracownika."

Źródła:

  • Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 79 ust. 1 oraz art. 81 ust. 1, Dz.U. 2025 poz. 1461

Materiały:

  • Tekst ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (przepisy o podstawie i stawce składki zdrowotnej)
  • Podręcznik do kwalifikacji kadrowo-płacowej (rozdział: lista płac – kolejność naliczeń składek i podatku)
  • Zadania ćwiczeniowe z list płac (warianty z różnymi składkami i kosztami uzyskania przychodu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego