KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - CZERWIEC 2020 (test 2)

PYTANIE NR 4.
Na podstawie zamieszczonego fragmentu rozporządzenia określ, który wykop o ścianach pionowych może być wykonany bez umocnień, jeżeli grunt jest zwarty, teren przy wykopie w pasie o szerokości równej jego głębokości nie jest obciążony, a wyniki badań gruntu i dokumentacja geologiczno-inżynierska nie pozwalają na zwiększenie bezpiecznej głębokości.
Ilustracja przedstawia fragment rozporządzenia Ministra Infrastruktury dotyczącego bezpieczeństwa i higieny pracy podczas
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wykop o ścianach pionowych bez umocnień można wykonać tylko do dopuszczalnej, niewielkiej głębokości określonej w przepisach dla gruntu zwartego i przy braku obciążeń w pasie przy krawędzi.
Spełnia te warunki jedynie głębokość 0,75 m; większe głębokości wymagają zabezpieczenia ścian wykopu.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy zasad BHP przy robotach ziemnych: kiedy wykop o ścianach pionowych (czyli bez skarpowania) może być wykonany bez umocnień. W treści podano warunki, które muszą być spełnione łącznie: grunt jest zwarty, teren przy wykopie w pasie o szerokości równej głębokości nie jest obciążony oraz badania i dokumentacja geologiczno-inżynierska nie dają podstaw do przyjęcia większej bezpiecznej głębokości.

W takiej sytuacji należy przyjąć wartość graniczną wynikającą z przywołanego fragmentu rozporządzenia. Z podanych odpowiedzi tylko "Wykop o głębokości 0,75 m" mieści się w dopuszczalnym limicie dla wykopu pionowego wykonywanego bez umocnień w opisanych warunkach. To jest podejście konserwatywne: jeśli nie ma podstaw do zwiększania głębokości, wybiera się limit podstawowy.

Pozostałe propozycje są nieprawidłowe, bo wskazują wykopy znacznie głębsze, w których ryzyko utraty stateczności ścian i osunięcia gruntu rośnie gwałtownie, a więc wymagane są środki zabezpieczające (np. obudowy/rozparcia) albo inna geometria wykopu (np. skarpowanie) zależnie od warunków terenowych i gruntowych.

  • "Wykop o głębokości 1,50 m" – zbyt głęboki jak na wykop pionowy bez umocnień w wariancie bazowym.
  • "Wykop o głębokości 2,00 m" – tym bardziej wymaga zabezpieczenia, bo wzrasta parcie gruntu na ściany.
  • "Wykop o głębokości 3,00 m" – to głębokość, przy której brak umocnień przy ścianach pionowych stanowi poważne zagrożenie i nie odpowiada ograniczeniom z przepisów.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zwracaj uwagę na sformułowania typu "bez umocnień", "ściany pionowe", "brak podstaw do zwiększenia" – one oznaczają, że nie wolno przyjmować wartości "z praktyki", tylko limit podstawowy z przepisów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To wykop, którego ściany boczne są wykonane pionowo (bez skarp). Taka geometria zwiększa ryzyko obrywu gruntu, dlatego zwykle wymaga umocnień lub ograniczenia głębokości. W praktyce dopuszczalność zależy m.in. od rodzaju gruntu i warunków obciążenia przy krawędzi.
Rodzaj gruntu wpływa na stateczność ścian wykopu. Grunt zwarty zwykle lepiej utrzymuje pionową ścianę niż grunt sypki, ale tylko do pewnej głębokości. Po przekroczeniu limitu rośnie ryzyko osunięcia, więc wymagane są zabezpieczenia albo zmiana geometrii wykopu.
Oznacza to, że przy krawędzi wykopu nie ma dodatkowych obciążeń (np. składowanego urobku, materiałów, maszyn). Taki pas zmniejsza ryzyko naruszenia stateczności ścian, bo ogranicza dodatkowe parcie i drgania. W pytaniu jest to warunek konieczny dla pracy bez umocnień.
Najpoważniejszym skutkiem jest obryw lub osunięcie gruntu do wykopu, co może zasypać pracownika i doprowadzić do wypadku ciężkiego lub śmiertelnego. Dodatkowo może dojść do uszkodzenia infrastruktury i rozluźnienia gruntu pod sąsiednimi obiektami. Dlatego przekroczenie limitów bez zabezpieczeń jest niedopuszczalne.
Zwykle tak, ale nie "bezwarunkowo": wymaga to zastosowania odpowiednich umocnień/obudów albo zaprojektowania skarp, a czasem także potwierdzenia warunków geotechnicznych w dokumentacji. W samym zadaniu podkreślono, że badania i dokumentacja nie pozwalają zwiększyć bezpiecznej głębokości, więc trzeba trzymać się limitu.
W praktyce spotyka się m.in. obudowy systemowe (boxy), szalunki do wykopów, ścianki szczelne, rozparcia oraz zabezpieczenia z elementów drewnianych lub stalowych dobierane do warunków. Wybór zależy od głębokości, szerokości wykopu, rodzaju gruntu, wód gruntowych i organizacji robót.
Dokumentacja geologiczno-inżynierska i badania gruntu mogą uzasadniać inne rozwiązania (np. większą dopuszczalną głębokość, inny sposób zabezpieczenia). Jeżeli jednak nie dają podstaw do zwiększenia bezpiecznej głębokości, należy przyjąć wariant najbardziej zachowawczy i nie przekraczać wartości granicznej.
Najczęściej: pomija się warunek "ściany pionowe" i myli z wykopem skarpowanym, wybiera się odpowiedź na podstawie intuicji (np. 1,5 m), albo ignoruje się informację o braku podstaw do zwiększenia głębokości. Pomaga czytanie treści pod kątem słów ograniczających: "bez", "pionowe", "nie pozwalają".
To zależy od organizacji robót i wymaga spełnienia zasad bezpieczeństwa, aby nie obciążać krawędzi i nie powodować osuwu. W kontekście zadania warunek jest jednoznaczny: teren w pasie przy wykopie nie może być obciążony, więc urobku nie wolno odkładać w tej strefie. W praktyce odległość ustala się w planie BIOZ i instrukcjach BHP.
Ucz się progów i zasad dla wykopów (pionowe vs skarpowane, z umocnieniami vs bez), rozumiej znaczenie obciążeń przy krawędzi oraz roli dokumentacji geotechnicznej. Rób krótkie notatki z limitami i warunkami brzegowymi, a w testach ćwicz czytanie poleceń pod kątem słów "NIE", "bez", "minimalna/największa".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 52% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące robót ziemnych i pracy w wykopach
  • Podręczniki/poradniki z technologii robót ziemnych w budownictwie
  • Instrukcje producentów systemów obudów i umocnień wykopów (szalunki, boxy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego