KWALIFIKACJA TKO3 - CZERWIEC 2020 (test 2)

PYTANIE NR 5.
Na podstawie zamieszczonego przekroju oblicz objętość gruntu, którą należy usunąć w celu wykonania przekopu o długości 100 m.
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny wykopu, który jest związany z kwalifikacją zawodową technika dróg kolejowych i
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość robót ziemnych dla przekopu o stałym przekroju liczy się jako V = A · L, gdzie A to pole przekroju w m2, a L to długość w m. Dla L = 100 m wynik 1 222,50 m3 oznacza, że pole przekroju z rysunku wynosi 12,225 m2 (bo 1 222,50 / 100).

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach obmiarowych dotyczących robót ziemnych (np. przekopu) podstawową zasadą jest zależność:

V = A · L

gdzie:

  • V – objętość gruntu do usunięcia w m3,
  • A – pole przekroju poprzecznego przekopu w m2,
  • L – długość odcinka przekopu w metrach.

Kluczowy etap to poprawne wyznaczenie pola przekroju A na podstawie zamieszczonego przekroju. Najczęściej robi się to przez:

  • podział przekroju na proste figury (prostokąty, trójkąty, trapezy),
  • obliczenie pól tych figur odpowiednimi wzorami,
  • zsumowanie pól częściowych do jednego A w m2.

Następnie pole przekroju mnoży się przez długość 100 m. Odpowiedź 1 222,50 m3 jest spójna z zasadą V = A · L, bo dla L = 100 m odpowiada polu przekroju A = 12,225 m2 (dzielenie objętości przez długość). To jest typowa kontrola rachunku: najpierw liczysz A z rysunku, potem sprawdzasz, czy V/100 daje właśnie to A.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, ponieważ oznaczałyby inne pole przekroju niż wynika z poprawnego odczytu przekroju:

  • "735,40 m3" odpowiadałoby A = 7,354 m2 – to zwykle efekt pominięcia części przekroju (np. jednej skarpy) albo błędu w jednostkach.
  • "1 962,50 m3" odpowiadałoby A = 19,625 m2 – często wynika z dodania elementów, które nie powinny być wliczane do przekopu, lub z błędnego przyjęcia wymiarów.
  • "2 445,00 m3" odpowiadałoby A = 24,45 m2 – bywa skutkiem podwojenia pola (np. policzenia symetrycznej części dwa razy) albo pomylenia wysokości i szerokości w trapezie.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj jednostki pośrednie. Pole musi wyjść w m2, a dopiero po mnożeniu przez metry otrzymasz m3. Dodatkowo wykonaj szybki "test sensowności": V/100 powinno dać realistyczne pole przekroju wykopu widoczne na rysunku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gdy przekrój jest stały na długości odcinka, stosuje się wzór V = A · L, gdzie A to pole przekroju w m2, a L to długość w m. Wynik podaje się w m3. Dla 100 m wystarczy pomnożyć pole przekroju przez 100.
Przekrój poprzeczny to kształt "wycięcia" gruntu widoczny w płaszczyźnie prostopadłej do osi robót. Z takiego rysunku odczytuje się szerokości, wysokości i nachylenia skarp, a potem liczy pole w m2, które służy do obliczenia kubatury na danej długości.
Bo objętość bryły o stałym przekroju jest równa polu podstawy razy "wysokość" bryły. W robotach liniowych (wykop/przekop) tą "wysokością" jest długość odcinka. To podejście działa, gdy przekrój nie zmienia się wzdłuż trasy.
Pole przekroju musi być w m2, długość w m, a wynik w m3. Częsty błąd to pozostawienie wymiarów w cm lub mm. Przed obliczeniami przelicz wszystko do metrów, wtedy unikniesz wyniku z błędnym rzędem wielkości.
Zrób kontrolę: podziel objętość przez długość odcinka. Otrzymasz pole przekroju w m2. Następnie porównaj, czy takie pole jest realistyczne względem rysunku (np. czy odpowiada szerokości i głębokości wykopu). To szybka metoda wychwycenia pomyłek.
Gdy przekrój zmienia się na odcinku (np. zmienna głębokość, inny spadek skarp, poszerzenia). Wtedy potrzebujesz pól przekrojów w kilku kilometrażach i metody uśredniania (np. średnie pole) albo obliczeń odcinkami, aby nie zaniżyć lub zawyżyć kubatury.
Najczęściej przekrój da się rozbić na prostokąt (dno) i dwa trójkąty lub trapezy (skarpy). Liczysz osobno pola prostych figur, a potem sumujesz. Ważne jest, by nie policzyć tej samej części dwa razy i by uwzględnić tylko obszar, który jest rzeczywiście usuwany.
Bo nawet mała pomyłka w odczycie wymiaru (np. 0,5 m) po przeliczeniu na pole, a potem po pomnożeniu przez 100 m daje setki m3 różnicy. Duże rozbieżności wynikają też z błędów jednostek i nieuwzględnienia skarp lub części trapezowej przekroju.
Najczęstsze to: odczyt z niewłaściwej skali, pomylenie wysokości ze spadkiem skarpy, nieuwzględnienie części przekroju (np. jednej strony), a także złe zaokrąglenia. Pomaga narysowanie pomocniczego szkicu i zapisanie wszystkich wymiarów w metrach przed liczeniem pól.
Ćwicz trzy elementy: odczyt rysunku (przekroje, skale), pola figur (trójkąt, trapez, prostokąt) oraz jednostki. Rozwiązuj zadania na różnych przekrojach i zawsze rób kontrolę V/L. To buduje nawyk sprawdzania błędów przed wyborem odpowiedzi.
info

Około 28% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Objętość robót ziemnych dla przekopu o stałym przekroju liczy się jako V = A · L, gdzie A to pole przekroju w m2, a L to długość w m."

Źródła:

  • Wikipedia: Graniastosłup – objętość (zależność V = Pp · h), https://pl.wikipedia.org/wiki/Graniastos%C5%82up (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: Pole powierzchni – pole figury płaskiej (definicje i kontekst pól), https://pl.wikipedia.org/wiki/Pole_powierzchni (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: Trapez – wzór na pole, https://pl.wikipedia.org/wiki/Trapez (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geometrii stosowanej/obmiaru robót ziemnych (działy: pola figur, przekroje, kubatury)
  • Materiały dydaktyczne z czytania rysunku technicznego i przekrojów (ćwiczenia z odczytu wymiarów)
  • Zestawy zadań: obliczanie pola przekroju wykopu/nasypu i objętości na odcinku

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego