KWALIFIKACJA MTL3 - STYCZEŃ 2019 (test 2)

PYTANIE NR 30.
Na podstawie zamieszczonej instrukcji technologicznej wytopu oblicz masę złomu stalowego, potrzebną do otrzymania 5 Mg staliwa.
Ilustracja przedstawia tabelę z instrukcją technologiczną wytopu staliwa, która jest częścią egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Instrukcja technologiczna podaje udział złomu stalowego w ładunku. Dla 5 Mg staliwa masa złomu to 0,94 · 5 Mg = 4,7 Mg, czyli 4 700 kg. Pozostała część wsadu wynika z innych składników przewidzianych w instrukcji. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnego przeliczenia jednostek lub pominięcia udziału procentowego.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu kluczowe jest, aby nie zgadywać, tylko oprzeć obliczenia na danych z instrukcji technologicznej wytopu (karty/instrukcji dołączonej do zadania). Instrukcja określa, jaka część wsadu ma być przygotowana jako złom stalowy (np. udział procentowy złomu w ładunku).

Jeżeli z instrukcji wynika, że złom stanowi 94% wsadu potrzebnego do uzyskania wymaganej masy wytopu, to dla 5 Mg staliwa obliczenie jest proporcją:

m(złomu) = 0,94 · 5 Mg = 4,7 Mg

Następnie wykonuje się przeliczenie jednostek: 1 Mg = 1000 kg, więc 4,7 Mg = 4 700 kg. Taka wartość jest spójna z interpretacją, że pozostałe 6% masy wsadu/ładunku zapewniają inne składniki wskazane w instrukcji (np. inne materiały wsadowe lub dodatki), a nie złom.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "5 000 kg" odpowiadałoby sytuacji, w której cały wsad to złom (100%). To ignoruje informację z instrukcji o udziale złomu i jest typowym błędem "wzięcia z treści tylko 5 Mg".
  • "940 kg" może powstać z błędnego przeliczenia procentu (np. 94% potraktowane jako 0,94 Mg zamiast współczynnika) albo z błędnego przeliczenia Mg na kg.
  • "470 kg" zwykle wynika z przesunięcia przecinka lub potraktowania 1 Mg jako 100 kg, czyli z błędu jednostek i skali.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw wypisz dane z instrukcji (procent/udział), potem zapisz wzór na proporcję, a na końcu dopiero zamień Mg na kg. Taka kolejność minimalizuje pomyłki w jednostkach i w interpretacji procentów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się przelicznik masy: 1 Mg = 1000 kg. Dlatego 5 Mg to 5000 kg. Dopiero po przeliczeniu jednostek warto podstawiać procentowy udział składnika wsadu, żeby nie pomylić skali wyniku.
To informacja, jaka część całego wsadu (ładunku) ma pochodzić ze złomu. Jeśli instrukcja podaje np. 94%, to masa złomu ma stanowić 94% masy potrzebnej do wytopu wskazanej ilości staliwa, a resztę stanowią inne materiały przewidziane w procesie.
W zadaniach opartych o instrukcję technologiczna bywa, że staliwo ma pochodzić z mieszanego wsadu. Wtedy złom jest tylko jednym składnikiem, a brakującą część masy zapewniają inne składniki wsadu opisane w instrukcji (np. inny materiał wsadowy lub dodatki).
Najczęstsze pomyłki to: złe jednostki (Mg i kg), błędne użycie procentów (94% jako 94 zamiast 0,94), pomijanie danych z instrukcji i przyjmowanie, że cały wsad to złom, oraz odwrotne działanie typowe dla mylenia "udziału" z "uzyskiem".
Trzeba pomnożyć masę docelową wytopu przez współczynnik 0,94. Przykładowo dla 5 Mg: 0,94 × 5 Mg = 4,7 Mg. Następnie przeliczasz Mg na kg: 4,7 Mg = 4700 kg. Kluczowe jest poprawne odczytanie, że to udział wsadu.
Mnożysz, gdy procent oznacza udział składnika w całości (np. złom to 94% wsadu). Dzielisz, gdy procent opisuje uzysk lub sprawność, czyli ile produktu otrzymasz z wsadu. Na egzaminie decyduje sformułowanie w instrukcji.
Wsad to zestaw materiałów załadowanych do pieca w celu wykonania wytopu: złom, ewentualnie inne materiały wsadowe oraz dodatki i materiały pomocnicze. W zadaniach egzaminacyjnych skład i udziały wsadu wynikają z instrukcji technologicznej dołączonej do polecenia.
Bo 5 Mg automatycznie kojarzy się z 5000 kg i wielu zdających kończy na tym etapie. To błąd "pierwszej intuicji": pomija się informację z instrukcji o tym, że złom jest tylko częścią wsadu. Zawsze sprawdź, czy podano procentowy udział składnika.
Po obliczeniu zadaj sobie pytanie: czy wynik jest realistyczny względem masy docelowej? Jeśli złom ma 94% udziału, to jego masa powinna być bliska 5 Mg, ale nie równa. Wynik rzędu setek kilogramów wskazuje zwykle na błąd jednostek lub procentów.
Ćwicz czytanie krótkich instrukcji: wypisywanie danych (udziały, współczynniki, masy), dobór działania (mnożenie/dzielenie), oraz przeliczanie jednostek. Pomaga schemat: dane → wzór → obliczenia → kontrola sensu wyniku. To ogranicza pomyłki na egzaminie.
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że instrukcja technologiczna podaje udział złomu stalowego w ładunku.

Źródła:

  • Materiał źródłowy zadania: instrukcja technologiczna wytopu (załącznik/ilustracja do pytania) – odczyt udziału złomu w wsadzie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ z działu: bilans masy wsadu i karta wytopu
  • Instrukcje stanowiskowe i przykładowe karty wytopu stosowane w stalowni (ćwiczenia z odczytu danych)
  • Podręczniki/opracowania branżowe z podstaw metalurgii stali: wsad, dodatki stopowe, straty, uzysk (wiedza ogólna)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego