KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 1.
Na podstawie zamieszczonej mapy określ, który poziom posadowienia ław fundamentowych budynku niepodpiwniczonego wznoszonego w Krośnie w gruncie wysadzinowym jest odpowiedni ze względu na przemarzanie gruntu.
Ilustracja przedstawia mapę Polski z zaznaczonymi strefami przemarzania gruntu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "1,3 m", ponieważ zadanie wymaga odczytu z dołączonej mapy głębokości przemarzania dla rejonu Krosna i przyjęcia posadowienia ław poniżej tej strefy w gruncie wysadzinowym. Pozostałe wartości są płytsze, więc mogą nie zabezpieczać przed skutkami przemarzania.

Pełne wyjaśnienie:

W gruntach wysadzinowych zamarzająca woda w porach gruntu może powodować wysadziny mrozowe, czyli podnoszenie i nierównomierne przemieszczenia podłoża. Dlatego ławy fundamentowe budynku niepodpiwniczonego powinny być posadowione tak, aby spód ławy znajdował się poniżej głębokości przemarzania właściwej dla danej lokalizacji.

W tym zadaniu kluczowe jest sformułowanie "Na podstawie zamieszczonej mapy" – nie należy zgadywać wartości "typowej", tylko odczytać z mapy strefę przypisaną do Krosna, a następnie wskazać odpowiadającą jej głębokość. Odpowiedź "1,3 m" jest zgodna z odczytem z mapy i spełnia cel: ograniczenie ryzyka przemarzania pod fundamentem w gruncie podatnym na wysadziny.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe? "1,0 m", "1,1 m" i "0,9 m" oznaczają płytsze posadowienie. Przy takich wartościach strefa przemarzania może sięgać w okolice spodu ławy, co zwiększa ryzyko wysadzin, spękań i uszkodzeń elementów konstrukcyjnych oraz wykończeniowych. To typowy błąd polegający na przyjmowaniu jednej wartości dla całego kraju lub na pomijaniu warunku: grunt wysadzinowy.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy pytanie wymaga odczytu z rysunku/mapy i czy mówi o gruncie wysadzinowym. Następnie wybierz wartość, która odpowiada mapie i zapewnia posadowienie poniżej strefy przemarzania (dla spodu fundamentu), a nie tylko "na oko".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Głębokość przemarzania to orientacyjna głębokość, do której grunt może zamarzać w danym rejonie. Jest ważna, bo w strefie tej mogą powstawać wysadziny mrozowe. Dlatego spód ławy fundamentowej w gruncie wysadzinowym umieszcza się poniżej tej głębokości.
W gruncie wysadzinowym zamarzająca woda zwiększa objętość i tworzy soczewki lodowe, które podnoszą podłoże. Płytsze fundamenty mogą być unoszone nierównomiernie, co powoduje rysy i uszkodzenia. Głębsze posadowienie ogranicza wpływ mrozu na spód fundamentu.
Najpierw zlokalizuj Krosno na mapie, potem sprawdź, w jakiej strefie (kolorze/obszarze) leży. Następnie odczytaj z legendy mapy odpowiadającą strefie wartość głębokości przemarzania i wybierz odpowiedź liczbową zgodną z legendą.
Zwykle chodzi o rzędną lub głębokość, na jakiej znajduje się spód ławy (dolna powierzchnia fundamentu) w odniesieniu do terenu. To istotne, bo to spód fundamentu powinien znaleźć się poniżej strefy przemarzania, a nie tylko górna krawędź ławy.
Często tak bywa, bo brak piwnicy zwykle zmniejsza głębokość wykopu. Jednak minimalna głębokość posadowienia nadal zależy od warunków gruntowych i przemarzania. Nawet bez piwnicy ławy mogą wymagać głębokiego posadowienia, jeśli grunt jest wysadzinowy.
Najczęstsze skutki to nierównomierne podnoszenie fundamentu zimą i jego opadanie po odmarznięciu, co daje rysy ścian, pęknięcia posadzek, rozszczelnienia połączeń i problemy z drzwiami/oknami. W skrajnych przypadkach dochodzi do trwałych odkształceń konstrukcji.
Nie zawsze. Ocieplenie i rozwiązania chroniące grunt (np. izolacje termiczne przy fundamencie) mogą ograniczać przemarzanie, ale w pytaniach opartych o mapę zwykle oczekuje się wskazania głębokości wynikającej ze strefy przemarzania. Na egzaminie trzymaj się danych z mapy.
Typowe błędy to: pomylenie miejscowości lub regionu na mapie, odczyt wartości z niewłaściwej legendy, wybór "typowej" wartości bez odczytu, oraz nieuwzględnienie, że grunt jest wysadzinowy. Często myli się też poziom posadowienia z wysokością samej ławy.
Nie kieruj się zasadą "zawsze największa". Wybierz wartość, która wynika z mapy dla danej lokalizacji i spełnia warunek przemarzania. Jeśli kilka wartości jest większych, ale tylko jedna odpowiada odczytowi z mapy, poprawna będzie ta zgodna z mapą.
Przećwicz rozpoznawanie gruntów (w tym wysadzinowych), zasady posadowienia bezpośredniego oraz czytanie map/rysunków technicznych. Warto robić zadania z legendą i lokalizacją miejscowości. Zapamiętaj też, że w takich pytaniach kluczowy jest spód ławy, a nie jej górna krawędź.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Poprawna jest odpowiedź "1,3 m", ponieważ zadanie wymaga odczytu z dołączonej mapy głębokości przemarzania dla rejonu Krosna i przyjęcia posadowienia ław poniżej tej strefy w gruncie wysadzinowym."

Materiały:

  • Podręczniki z geotechniki budowlanej (posadowienie bezpośrednie, przemarzanie i wysadziny)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji BUD.1 dotyczące fundamentów i robót ziemnych
  • Mapy stref przemarzania gruntu w Polsce stosowane w praktyce projektowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego