KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2016 (test 2)

PYTANIE NR 17.
Na podstawie zamieszczonych danych katalogowych wskaż, który z czujników jest czujnikiem indukcyjnym typu PNP z zestykiem rozwiernym?
Ilustracja przedstawia dane katalogowe dotyczące czujników indukcyjnych, które są istotne w kontekście egzaminu zawodowego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wskazać poprawny model, trzeba w danych katalogowych znaleźć czujnik indukcyjny z wyjściem PNP oraz funkcją "zestyk rozwierny" (NC) i dopasować te cechy do symbolu.
Odpowiedź "TID0801RP" spełnia jednocześnie oba warunki (PNP i NC) zgodnie z tabelą/rysunkiem z zadania, dlatego jest poprawna.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach tego typu nie rozpoznaje się czujnika "z pamięci" po samym kodzie, tylko na podstawie danych katalogowych dołączonych do arkusza (najczęściej w formie tabeli parametrów lub skróconej karty katalogowej). Należy sprawdzić jednocześnie trzy informacje:

  • Rodzaj czujnika: czy jest to czujnik indukcyjny (a nie np. pojemnościowy lub optyczny).
  • Typ wyjścia: PNP (źródłowanie prądu na wyjściu) vs NPN (sinking). W praktyce dobiera się to do rodzaju wejść sterownika PLC i sposobu okablowania.
  • Funkcja styku: "zestyk rozwierny" oznacza, że w stanie spoczynkowym obwód jest zamknięty, a po zadziałaniu następuje rozwarcie (odpowiednik NC). To częsty punkt pomyłek, bo w automatyce spotyka się też "zestyk zwierny" (NO).

Poprawny wybór to "TID0801RP", ponieważ w dołączonych danych katalogowych ten model jest opisany jako indukcyjny, ma wyjście PNP i ma funkcję rozwierną (NC). Pozostałe odpowiedzi odpadają, bo przynajmniej jedna z wymaganych cech się nie zgadza: albo typ wyjścia jest inny (np. NPN zamiast PNP), albo funkcja styku jest przeciwna (NO zamiast NC), albo model nie odpowiada wskazanemu rodzajowi czujnika.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw w tabeli odfiltruj wszystkie czujniki indukcyjne, potem wybierz tylko te z PNP, a na końcu sprawdź kolumnę/symbol NO/NC (zwierny/rozwierny). Dopiero na końcu przepisz kod modelu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wyjście PNP oznacza, że czujnik na wyjściu "podaje plus" (źródłuje prąd) względem masy. W praktyce sygnał aktywny pojawia się jako dodatnie napięcie na wejściu sterownika. Dobór PNP/NPN musi pasować do typu wejść PLC i sposobu okablowania w szafie sterowniczej.
W danych katalogowych czujnik indukcyjny jest zwykle opisany jako proximity/inductive oraz ma parametry typowe dla indukcji, np. zasięg dla metalu. Najpewniej sprawdza się rubrykę "typ czujnika" lub symbol graficzny. Nie należy wnioskować wyłącznie z nazwy handlowej.
Rozwierny (NC) oznacza, że w stanie spoczynkowym wyjście jest w stanie "zamkniętym/aktywnym", a po zadziałaniu czujnika następuje rozwarcie (zmiana stanu na przeciwny). W opisach spotkasz też skrót NC. To częsty element do sprawdzenia w zadaniach z doborem czujnika.
NO (zwierny) zwykle przełącza się na stan aktywny dopiero po wykryciu obiektu, a NC (rozwierny) ma stan przeciwny w spoczynku. Różnica jest istotna dla logiki programu PLC i diagnostyki: przy NC łatwiej wykryć przerwę w obwodzie. Zawsze czytaj oznaczenie w danych katalogowych.
Kody modeli są zależne od producenta i nie mają jednego, uniwersalnego znaczenia. Ten sam fragment symbolu może oznaczać coś innego w innej serii. Dlatego egzamin sprawdza umiejętność czytania tabeli (PNP/NPN, NO/NC, typ czujnika), a nie pamięciowe skojarzenia.
Najlepiej działa filtr krok po kroku: 1) wybierz tylko czujniki indukcyjne, 2) z nich tylko wyjście PNP, 3) na końcu sprawdź NO/NC i wybierz rozwierny (NC). Dopiero potem przepisz kod modelu. Zmniejsza to ryzyko pomyłki w podobnych oznaczeniach.
Tak. Przy PNP typowo wejście PLC oczekuje sygnału dodatniego, a wspólny biegun jest po stronie masy. Przy NPN jest odwrotnie (wejście "ściąga do masy"). Jeśli dobierzesz zły typ, układ może nie zadziałać albo będzie wymagał przeróbek okablowania. Dlatego parametr PNP/NPN jest krytyczny.
Wyjście NC wybiera się często tam, gdzie ważne jest wykrycie uszkodzeń, np. przerwy przewodu lub zaniku zasilania czujnika (układ przechodzi w stan alarmowy). To podejście bywa stosowane w prostych funkcjach bezpieczeństwa i diagnostyki utrzymania ruchu, zależnie od projektu i wymagań.
Najczęstszy błąd to odwrócenie znaczenia "zwierny/rozwierny" oraz mylenie NO z NC, bo uczący się patrzy tylko na skrót bez rozumienia stanu spoczynkowego. Drugi błąd to sprawdzenie jednego parametru (np. PNP) i pominięcie drugiego (NC). Pomaga czytanie tabeli kolumna po kolumnie.
Informacje o PNP/NPN i NO/NC są zwykle w części "Output" lub w tabeli wersji wykonania. Często są też pokazane w schemacie podłączeń oraz w legendzie symboli. Jeśli w zadaniu jest tabela zbiorcza, szukaj kolumn opisujących typ wyjścia i funkcję styku.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • Autonics - Technical guide: Proximity Sensors (inductive) – omówienie wyjść PNP/NPN i logiki NO/NC, https://www.autonics.com/support/download (dostęp do działu materiałów technicznych) - dostęp 2026-03-01
  • Pepperl+Fuchs - Glossary/technical information: PNP/NPN, NO/NC w czujnikach, https://www.pepperl-fuchs.com/global/en/classid_66.htm (sekcje informacji technicznych) - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Karty katalogowe czujników indukcyjnych (sekcje: typ wyjścia, NO/NC, schemat podłączeń)
  • Podstawy automatyki: wejścia PLC PNP/NPN i sposoby okablowania
  • Materiały dydaktyczne z mechatroniki: czujniki w systemach sterowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego