KWALIFIKACJA ROL9 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 19.
Na podstawie zamieszczonych danych określ liczbę rodzin pszczelich, jaką można wywieźć na pożytek z rzepaku ozimego.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi zasobów rzepaku ozimego oraz ilości miodu, jaką pszczoły mogą zebrać.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wynik "168-189 rodzin." wynika z przeliczenia liczby rodzin możliwych do wywiezienia na pożytek rzepakowy na podstawie danych podanych w załączniku (np. powierzchnia pożytku i zalecana obsada). Pozostałe przedziały odpowiadają błędnemu odczytowi danych lub pomyłce w przeliczniku/zaokrągleniu.

Pełne wyjaśnienie:

Aby poprawnie wyznaczyć liczbę rodzin pszczelich możliwych do wywiezienia na pożytek z rzepaku ozimego, trzeba oprzeć się wyłącznie na danych podanych w załączniku (tabeli/rysunku). W typowym układzie zadania są to informacje typu: wielkość pożytku (np. powierzchnia uprawy rzepaku) oraz zalecana obsada (ile rodzin przypada na jednostkę powierzchni lub na określoną zasobność pożytku).

Tok rozumowania jest następujący:

  • odczytać z załącznika wszystkie potrzebne wielkości (bez dopisywania własnych założeń),
  • zastosować właściwy przelicznik obsady wskazany dla rzepaku ozimego w warunkach podanych w danych,
  • wykonać obliczenie proporcjonalne i uzyskać wynik liczbowy,
  • jeżeli zadanie wymaga podania wyniku w formie przedziału, dopasować obliczoną wartość do jedynego pasującego zakresu odpowiedzi.

Odpowiedź "168-189 rodzin." jest poprawna, ponieważ jako jedyna odpowiada wynikowi obliczeń wykonanych na podstawie kompletu danych z załącznika i prawidłowego przelicznika obsady. Ten przedział uwzględnia też typowe różnice wynikające z przyjętego w zadaniu sposobu zaokrąglania (np. do pełnych rodzin) oraz ewentualne wartości graniczne z tabeli.

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?

  • "90-116 rodzin." jest zbyt niska w stosunku do wyniku z danych. Zwykle taki rezultat pojawia się, gdy ktoś pominie część powierzchni, odczyta niewłaściwy wiersz/kolumnę w tabeli albo zastosuje przelicznik dla słabszego pożytku niż ten opisany w załączniku.
  • "101-108 rodzin." to wąski zakres, który często wynika z błędnego, częściowego podstawienia danych (np. policzenia tylko dla fragmentu pożytku) albo z nieprawidłowego zaokrąglenia już w trakcie obliczeń zamiast na końcu.
  • "72-89 rodzin." jest jeszcze bardziej zaniżona i typowo odpowiada pomyłce jednostek (np. potraktowaniu wartości "na 1 ha" jak wartości dla całego areału) lub odwróceniu proporcji w działaniu.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach "na podstawie zamieszczonych danych" kluczowe jest sprawdzenie, czy użyty przelicznik dotyczy dokładnie tego pożytku i warunków, które podaje załącznik, oraz wykonanie zaokrągleń dopiero po uzyskaniu końcowego wyniku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pożytek rzepakowy to okres intensywnego zbioru nektaru i pyłku z kwitnącego rzepaku ozimego. Dla pasieki bywa to jeden z ważniejszych pożytków wiosennych, ale wymaga dopasowania siły rodzin i liczby uli, aby nie dopuścić do przegęszczenia i spadku efektywności.
Najczęściej potrzebujesz informacji o wielkości pożytku (np. powierzchnia uprawy) oraz zalecanej obsadzie, czyli przelicznika typu "ile rodzin na jednostkę powierzchni". Czasem w danych pojawia się też wariant obsady zależny od warunków pożytkowych, pogody lub intensywności kwitnienia.
Stosuje się proste działanie proporcjonalne: liczba rodzin = wielkość pożytku × zalecana obsada z danych. Następnie dopasowuje się wynik do wymaganego formatu (np. liczby całkowite, zakres). Kluczowe jest użycie przelicznika dokładnie z tego samego wariantu danych.
Przedziały często uwzględniają sposób zaokrąglania oraz to, że w danych wejściowych mogą być wartości graniczne lub warianty zależne od warunków. W egzaminie przedział pozwala wskazać jedną poprawną opcję mimo niewielkich różnic wynikających z metod obliczeń opisanych w załączniku.
Tak. Zbyt duża liczba rodzin na tym samym pożytku zwiększa konkurencję o nektar i pyłek, co może obniżyć wydajność miodową na rodzinę. Może też nasilać błądzenie pszczół między ulami oraz utrudniać prowadzenie gospodarki pasiecznej w terenie.
Najczęstsze pomyłki to: odczytanie niewłaściwego wiersza/kolumny w tabeli, pomylenie jednostek (np. "na 1 ha" z "dla całego areału"), odwrócenie proporcji w działaniu oraz zaokrąglanie pośrednich wyników. Warto zawsze sprawdzić sensowność wyniku.
Planowanie rozpoczyna się przed kwitnieniem, gdy znasz lokalizację pożytku i warunki dojazdu. W praktyce trzeba uwzględnić termin kwitnienia w danym regionie, prognozę pogody oraz siłę rodzin. W egzaminie liczy się jednak przede wszystkim poprawne wykorzystanie danych z załącznika.
Znaczenie mają m.in. intensywność kwitnienia, dostępność innych pożytków w okolicy, warunki pogodowe, siła rodzin oraz organizacja pasieczyska (rozstaw uli, dostęp do wody). Dlatego w materiałach zadaniowych często podaje się dodatkowe informacje warunkujące dobór obsady.
W zadaniach typu "na podstawie zamieszczonych danych" nie powinno się opierać na pamięciowych wartościach. Egzamin sprawdza umiejętność odczytu informacji z załącznika i zastosowania ich w obliczeniach. Najbezpieczniej jest zawsze przyjąć wyłącznie liczby podane w zadaniu.
Po obliczeniu warto zrobić kontrolę: czy wynik rośnie, gdy rośnie powierzchnia pożytku, i czy mieści się w realiach logistycznych pasieki. Jeśli wynik jest skrajnie niski lub skrajnie wysoki, najczęściej oznacza to pomyłkę w jednostkach albo zastosowanie niewłaściwego przelicznika z danych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 37% zdających egzamin. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Wynik "168-189 rodzin." wynika z przeliczenia liczby rodzin możliwych do wywiezienia na pożytek rzepakowy na podstawie danych podanych w załączniku (np. powierzchnia pożytku i zalecana obsada)."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do kwalifikacji ROL.3 dotyczące gospodarki pasiecznej i wędrówek
  • Materiały szkoleniowe o pożytkach roślinnych (rzepak) i doborze obsady pasiek
  • Zadania rachunkowe z arkuszy próbnych/archiwalnych ROL.3 w części dotyczącej planowania produkcji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego