KWALIFIKACJA ROL9 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 19.
Na podstawie zamieszczonych danych określ liczbę rodzin pszczelich, jaką można wywieźć na pożytek z rzepaku ozimego.
Ilustracja przedstawia fragment tekstu związanego z pszczelarstwem, który może być częścią pytania egzaminacyjnego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Liczbę rodzin możliwych do wywiezienia na rzepak wyznacza się, porównując zasób pożytku wynikający z podanych danych (np. powierzchnia i wydajność pożytkowa) z zapotrzebowaniem/zdolnością pozysku jednej rodziny. Ponieważ w zadaniu wynik ma formę zakresu, należy uwzględnić wartości minimalne i maksymalne z danych.

Pełne wyjaśnienie:

W takich zadaniach kluczowe jest zrozumienie, że pożytek ma ograniczoną "pojemność" – czyli istnieje maksymalna liczba rodzin pszczelich, które mogą efektywnie wykorzystać kwitnienie rzepaku na danym terenie. Jeżeli wywiezie się zbyt dużo rodzin, dochodzi do przepszczelenia: każda rodzina przynosi mniej nektaru/pyłku, rośnie ryzyko głodowania i spada opłacalność.

Procedura rozwiązywania polega na pracy na "zamieszczonych danych" (zwykle w tabeli/na ilustracji):

  • Krok 1: odczytaj parametry opisujące zasób pożytkowy rzepaku (np. wielkość uprawy oraz wskaźnik wydajności pożytkowej) i upewnij się, że rozumiesz jednostki.
  • Krok 2: ustal, jaki zasób pożytku przypada na jedną rodzinę (albo jaką liczbę rodzin przewiduje się na określony zasób pożytku) – zgodnie z danymi w zadaniu, nie "z pamięci".
  • Krok 3: wykonaj przeliczenia dla wartości minimalnych i maksymalnych, aby otrzymać zakres możliwej obsady (min–max).
  • Krok 4: porównaj wynik z podanymi odpowiedziami i wybierz tę, która odpowiada obliczonemu przedziałowi.

Poprawna jest odpowiedź "168-189 rodzin", ponieważ jest zgodna z wynikiem obliczeń wykonanych na danych wejściowych w zadaniu i zachowuje charakter przedziału (uwzględnia zmienność parametrów podanych jako wartości skrajne).

Pozostałe odpowiedzi są typowe dla błędów rachunkowych: zaniżenia wynikające z pominięcia części zasobu pożytku lub zastosowania nieprawidłowego współczynnika, albo zawężenia zakresu przez użycie tylko jednej wartości (np. minimalnej) zamiast policzenia obu krańców.

W praktyce pszczelarz powinien dodatkowo brać pod uwagę czynniki terenowe i organizacyjne (rozproszenie plantacji, pogoda, siła rodzin, dostęp do wody), ale w zadaniu egzaminacyjnym decydują dane podane w treści i poprawne przeliczenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To maksymalna liczba rodzin, które można ustawić w danym miejscu, aby pożytek (np. rzepak) był efektywnie wykorzystany. Zbyt duża obsada powoduje przepszczelenie i spadek zbiorów na rodzinę, zbyt mała oznacza niewykorzystanie zasobu nektaru/pyłku.
Najczęściej potrzebujesz danych o zasobie pożytku (np. powierzchnia uprawy i jej wydajność pożytkowa) oraz danych o "wydajności" jednej rodziny lub normie obsady. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest liczenie dokładnie na podstawie danych z tabeli/ilustracji.
Zakres wynika z tego, że dane wejściowe bywają podane jako wartości minimalne i maksymalne albo obejmują współczynniki zmienności. Liczy się wtedy dwa warianty (min i max), aby nie zaniżyć ani nie zawyżyć obsady i dopasować się do realnych wahań warunków.
Najpierw sprawdź jednostki każdej wartości (np. ha, kg, %, "na rodzinę"). Zapisz wzór z jednostkami i upewnij się, że po skróceniu otrzymujesz "liczbę rodzin". Jeśli jednostki się nie zgadzają, to znak, że brakuje przeliczenia lub użyto złej wielkości.
Tak. Gdy na danym pożytku stoi zbyt dużo rodzin, konkurują one o ten sam zasób nektaru. W efekcie spada przyniesienie na rodzinę, rośnie ryzyko niedoborów pokarmu, a pszczelarz może ponieść koszty wędrówki bez oczekiwanego zwrotu w miodzie.
Wędrówkę rozważa się, gdy pożytek jest wystarczająco obfity i trwa na tyle długo, by uzasadnić koszty transportu oraz pracy. Ważne są też: stan siły rodzin, prognoza pogody, dostęp do wody i możliwość bezpiecznego ustawienia uli w pobliżu plantacji.
Najczęstsze to: pominięcie współczynnika z danych (np. wykorzystania pożytku), policzenie tylko jednego wariantu zamiast min–max, podstawienie "z pamięci" norm zamiast użycia liczb z zadania oraz złe przeliczenia (np. procentów). Pomaga zapis kroków i kontrola sensu wyniku.
Wykonaj szybki test sensu: jeśli wynik jest skrajnie mały lub ogromny względem zasobu pożytku, wróć do jednostek i współczynników. Dodatkowo pamiętaj, że wynik bywa zakresem – jeśli obliczyłeś dwa krańce, wybierz odpowiedź, która obejmuje oba, a nie tylko jeden.
W praktyce tak, bo silniejsze rodziny mogą intensywniej zbierać i szybciej wykorzystują pożytek. W zadaniach egzaminacyjnych wpływ siły rodziny bywa ujęty pośrednio w danych (np. norma "na rodzinę"). Nie należy dopisywać własnych założeń, tylko trzymać się danych.
Ćwicz schemat: odczyt danych → zapis wzoru → kontrola jednostek → obliczenia min–max → dopasowanie do przedziału w odpowiedziach. Warto też robić krótką kontrolę logiczną wyniku (czy pożytek "udźwignie" taką liczbę rodzin) i unikać liczenia w pamięci.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Ponieważ w zadaniu wynik ma formę zakresu, należy uwzględnić wartości minimalne i maksymalne z danych."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do kwalifikacji ROL.3 dotyczące gospodarki wędrownej
  • Materiały szkolne o pożytkach towarowych (rzepak, lipa, gryka) i obsadzie pasiek
  • Zadania rachunkowe z planowania produkcji pszczelarskiej (arkusze ćwiczeń)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego