KWALIFIKACJA BUD16 + BUD17 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 19.
Na podstawie zamieszczonych w tabeli wartości nastaw reduktora zamontowanego w punkcie gazowym ustal, wartość ciśnienia gazu ziemnego wysokometanowego, przy której zadziała wbudowany zawór szybkozamykający na skutek wzrostu ciśnienia.
Ilustracja przedstawia tabelę dotyczącą wartości nastaw reduktora w kontekście gazownictwa, co jest związane z kwalifikacją
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wartość zadziałania zaworu szybkozamykającego przy wzroście ciśnienia należy odczytać z tabeli nastaw reduktora dla gazu ziemnego wysokometanowego. Prawidłowy wybór to próg przypisany do zabezpieczenia nadciśnieniowego (zadziałanie na skutek wzrostu ciśnienia), który w tej tabeli wynosi 4,5 kPa.

Pełne wyjaśnienie:

Punkt gazowy z reduktorem ciśnienia jest wyposażony w zabezpieczenia, których celem jest ochrona instalacji po stronie niższego ciśnienia przed skutkami nieprawidłowej pracy układu regulacji. Jednym z kluczowych elementów jest zawór szybkozamykający, który może zadziałać m.in. na skutek wzrostu ciśnienia ponad nastawiony próg (zabezpieczenie nadciśnieniowe).

W tym zadaniu nie wyznacza się progu "na pamięć", tylko ustala go na podstawie tabeli nastaw podanej w materiale do zadania (tabela/ilustracja). Należy:

  • zidentyfikować w tabeli pozycję dotyczącą zadziałania na skutek wzrostu ciśnienia (nie spadku),
  • upewnić się, że odczyt dotyczy gazu ziemnego wysokometanowego,
  • odczytać wartość ciśnienia progowego w jednostce kPa.

Po wykonaniu tych kroków otrzymuje się wartość 4,5 kPa – to ciśnienie, przy którym zawór szybkozamykający zadziała w wyniku wzrostu ciśnienia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 3,2 kPa oraz 3,3 kPa – to wartości mogą odpowiadać innemu parametrowi w tabeli (np. innemu trybowi zadziałania, innemu nastawieniu lub innemu wariantowi danych), ale nie są progiem zadziałania na skutek wzrostu ciśnienia dla wskazanego przypadku.
  • 1,3 kPa – to wartość wyraźnie niższa, typowo kojarzona przez zdających z innym progiem/zakresem (np. innym zabezpieczeniem lub inną częścią tabeli). W tym zadaniu nie odpowiada progowi zadziałania przy wzroście ciśnienia.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach "na podstawie tabeli" najczęstszy błąd polega na odczycie z niewłaściwej kolumny (wzrost vs spadek) albo z wiersza dotyczącego innego rodzaju gazu. Zawsze najpierw nazwij szukany parametr, a dopiero potem szukaj liczby.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zawór szybkozamykający to element zabezpieczający, który automatycznie odcina przepływ gazu po przekroczeniu ustalonego progu (np. przy wzroście albo spadku ciśnienia). Jego zadaniem jest ochrona instalacji i odbiorników po stronie niższego ciśnienia przed skutkami awarii regulacji.
W dokumentacji i tabelach nastaw zwykle są rozdzielone dwa progi: dla wzrostu ciśnienia (nadciśnienie) i dla spadku ciśnienia (podciśnienie). Trzeba odczytać parametr opisany jako zadziałanie przy wzroście, a nie ten dotyczący spadku – mimo że oba są "zabezpieczeniem".
Najpierw określ, jakiej wielkości szukasz (np. próg zadziałania zaworu przy wzroście ciśnienia), potem znajdź właściwy wiersz/kolumnę odpowiadające temu trybowi. Na końcu sprawdź jednostkę (kPa) i warunek z treści (np. gaz wysokometanowy), aby nie odczytać danych z innego wariantu.
W zadaniach branżowych warunek rodzaju gazu bywa kluczowy, bo tabele nastaw lub parametry urządzeń mogą być zestawione dla różnych mediów lub wariantów pracy. Jeśli odczytasz wartość z wiersza/kolumny dla innego gazu, wynik liczbowy może być inny mimo poprawnej metody.
Zwykle nie są to złożone obliczenia, tylko poprawny odczyt i wybór wartości z tabeli. "Obliczeniowy" charakter polega na właściwym zinterpretowaniu danych wejściowych: wskazaniu, który próg dotyczy wzrostu ciśnienia i jaką ma wartość w podanej jednostce.
Na zadaniach szkolnych i egzaminacyjnych często pojawiają się kPa oraz jednostki spotykane w praktyce pomiarowej (zależnie od przyrządów i tabel). Kluczowe jest, by nie mieszać jednostek i zawsze czytać nagłówek tabeli lub opis osi/kolumny, bo "podobne liczby" mogą oznaczać coś innego.
Najczęstsze pomyłki to: odczyt z niewłaściwej kolumny (wzrost vs spadek), przeoczenie warunku w treści (rodzaj gazu, wariant reduktora), nieuwzględnienie jednostek oraz "zgadywanie" na podstawie najbardziej znajomej liczby zamiast sprawdzenia opisu parametru.
Nie kieruj się samą liczbą. Wróć do treści i nazwij szukaną wielkość: próg zadziałania zaworu szybkozamykającego na skutek wzrostu ciśnienia. Dopiero potem sprawdź, który wiersz/kolumna w tabeli jest dokładnie tak opisana. Podobieństwo liczb jest częstą pułapką.
Może do tego dojść np. przy nieprawidłowej pracy reduktora (zacięcie, rozregulowanie), błędzie nastawy, nagłych zmianach warunków pracy albo awarii elementów regulacyjnych. Zabezpieczenie ma wtedy przerwać dopływ gazu, aby nie dopuścić do przekroczenia dopuszczalnego ciśnienia po stronie instalacji.
Ćwicz czytanie DTR oraz tabel nastaw: rozpoznawanie parametrów, progów zadziałania i jednostek. Utrwal funkcje elementów punktu gazowego (reduktor, filtry, zawory odcinające, zabezpieczenia). Na egzaminie pracuj metodą: "najpierw identyfikuję parametr, potem odczytuję liczbę".
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Wartość zadziałania zaworu szybkozamykającego przy wzroście ciśnienia należy odczytać z tabeli nastaw reduktora dla gazu ziemnego wysokometanowego."

Materiały:

  • Dokumentacja techniczno-ruchowa (DTR) reduktorów i zaworów szybkozamykających stosowanych w punktach gazowych
  • Materiały szkoleniowe operatorów sieci gazowych dotyczące punktów redukcyjno-pomiarowych
  • Podręczniki i skrypty z zakresu budowy i eksploatacji sieci oraz instalacji gazowych (nastawy, zabezpieczenia, pomiary)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego