Poprawna odpowiedź to "Suspensio", ponieważ o postaci leku decyduje przede wszystkim rozpuszczalność składników w zastosowanym rozpuszczalniku.
W recepcie znajdują się substancje stałe: Calcii carbonas oraz Tanninum albuminatum. Z informacji w ramce (wyciąg z farmakopei) wynika, że obie te substancje są praktycznie nierozpuszczalne w wodzie. Jednocześnie fazą ciekłą preparatu jest głównie Aqua purificata ad 100,0, czyli woda stanowi zasadniczy nośnik leku. W takiej sytuacji po zmieszaniu nie powstanie układ jednofazowy, tylko ciecz z drobnymi cząstkami stałymi rozproszonymi w całej objętości.
Zawiesina (suspensio) to układ heterogeniczny (dwufazowy), w którym cząstki fazy stałej są równomiernie rozmieszczone w fazie ciekłej, ale się w niej nie rozpuszczają. W praktyce recepturowej oznacza to konieczność intensywnego mieszania podczas sporządzania i zwykle także konieczność poinformowania pacjenta o wstrząsaniu przed użyciem.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "Solutio" oznacza roztwór, czyli układ homogeniczny (jednofazowy). Roztwór wymaga całkowitego rozpuszczenia substancji w rozpuszczalniku. Skoro składniki stałe są praktycznie nierozpuszczalne w wodzie, uzyskanie roztworu w tej recepcie jest fizycznie niemożliwe bez zmiany składu lub rozpuszczalnika.
- "Guttae" to krople – postać leku zwykle przygotowywana w małych ilościach i dozowana kroplomierzem. Tutaj ilość końcowa to 100,0 (masa/objętość preparatu), co odpowiada typowemu większemu preparatowi płynnemu, a nie kroplom. Sama obecność nalewek (tincturae) nie przesądza o kroplach.
- "Mixtura" jest określeniem historycznym i mniej precyzyjnym; w praktyce może opisywać różne mieszaniny płynne. W tym zadaniu kluczowe jest rozróżnienie, czy układ jest jedno- czy dwufazowy. Ponieważ zawiera nierozpuszczalne substancje stałe w podłożu wodnym, jednoznacznie właściwa jest nazwa postaci: zawiesina.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w recepcie jest woda jako główny nośnik i jednocześnie występują substancje praktycznie nierozpuszczalne w wodzie, najczęściej szukasz odpowiedzi odpowiadającej zawiesinie, a nie roztworowi.
