W zadaniach o odchyleniach od cen ewidencyjnych materiałów celem jest ustalenie, jaka część skumulowanych odchyleń (różnic między wartością w cenach ewidencyjnych a wartością w cenach rzeczywistych) powinna obciążyć zużycie (rozchód), a jaka pozostaje w zapasie.
Logika postępowania jest następująca:
- Krok 1: odczytaj z zapisów na kontach wartość odchyleń (saldo/obrót konta odchyleń) oraz wartość materiałów w cenach ewidencyjnych, do których te odchylenia się odnoszą (zwykle rozchód i/lub stan zapasu).
- Krok 2: ustal, jaka część materiałów została zużyta (rozchód), a jaka pozostała w magazynie. To wyznacza proporcję rozliczenia.
- Krok 3: rozlicz odchylenia na zużycie, najczęściej proporcjonalnie do wartości rozchodu w cenach ewidencyjnych w relacji do łącznej wartości materiałów (rozchód + zapas) w cenach ewidencyjnych.
- Krok 4: wynik przypisany do zużycia to "odchylenia przypadające na zużyte materiały".
Odpowiedź "3 000 zł" jest zgodna z takim rozliczeniem wykonanym na podstawie danych wynikających z zapisów na kontach w zadaniu.
Pozostałe propozycje zwykle wynikają z typowych pomyłek: "1 200 zł" może odpowiadać wzięciu tylko części obrotu (np. jednego miesiąca) albo błędnej proporcji; "4 285 zł" często pojawia się przy błędnym zastosowaniu współczynnika (np. dzielenie przez niewłaściwą bazę: sam rozchód zamiast rozchód+zapas); "5 000 zł" bywa efektem przypisania całości odchyleń do zużycia, bez pozostawienia części w zapasie.
Na egzaminie warto kontrolnie sprawdzić, czy część odchyleń nie powinna pozostać w magazynie (jeśli zapas końcowy jest dodatni), oraz czy użyto właściwych stron kont (Wn/Ma) przy ustalaniu salda.
