Zapory przeciwwybuchowe (pyłowe) w podziemnych zakładach górniczych ograniczają skutki wybuchu pyłu węglowego lub metanu. Ich działanie opiera się na tym, że fala ciśnienia poprzedzająca płomień zdmuchuje z półek pył kamienny, tworząc w wyrobisku obłok o stężeniu zdolnym do zduszenia płomienia.
Kluczowym parametrem praktycznym jest minimalna ilość pyłu na 1 metr bieżący półki, zależna od konstrukcji zapory, w tym od długości deseczek tworzących półkę. Dla deseczek o długości 0,50 m wymaga się umieszczenia nie mniej niż 45 kg pyłu kamiennego na 1 mb półki. Taka ilość jest powiązana z uzyskaniem odpowiedniej geometrii nasypu (w praktyce mówi się o wymaganej wysokości stożka), co sprzyja łatwemu zdmuchnięciu i równomiernemu rozpyleniu pyłu.
Odpowiedzi z mniejszą masą (25 kg, 30 kg, 10 kg) są błędne, ponieważ zaniżają ilość środka tłumiącego dla tego wariantu półki. W praktyce najczęstsza pomyłka polega na przenoszeniu wartości z innej długości deseczek (np. 0,35 m) na wariant 0,50 m. Takie zaniżenie może spowodować, że po zadziałaniu fali ciśnienia obłok pyłu będzie zbyt mały lub zbyt rzadki, aby skutecznie przerwać rozwój płomienia.
W nauce do egzaminu warto zapamiętywać zależność: im większa długość deseczek półki, tym większa minimalna masa pyłu na 1 mb, oraz zawsze sprawdzać, czy pytanie dotyczy "na metr bieżący półki", a nie np. wymagań przeliczeniowych na przekrój wyrobiska.
