KWALIFIKACJA ROL10 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 16.
Na polu pszenicy o powierzchni 3 ha zastosowano saletrę amonową w ilości 3 dt/ha. Oblicz koszt nawozu, jeżeli cena 1 tony wynosi 1220 zł.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw oblicz ilość nawozu: 3 ha × 3 dt/ha = 9 dt. Następnie przelicz na tony: 9 dt = 0,9 t (bo 1 dt = 0,1 t).
Koszt = 0,9 t × 1220 zł/t = 1098 zł. Pozostałe wyniki wynikają z pominięcia przeliczenia dt→t lub błędnego mnożenia.

Pełne wyjaśnienie:

Aby policzyć koszt nawozu, trzeba zestawić ilość nawozu z ceną podaną za 1 tonę, czyli zadbać o zgodne jednostki.

1) Ilość zastosowanego nawozu
Dawka wynosi 3 dt/ha, a pole ma 3 ha, więc łączna ilość to:
3 ha × 3 dt/ha = 9 dt.

2) Przeliczenie dt na t
Cena jest za 1 t, więc 9 dt trzeba zamienić na tony. W rolnictwie 1 dt (decytona) to 100 kg, a 1 t to 1000 kg, zatem:
1 dt = 0,1 t
czyli:
9 dt = 9 × 0,1 t = 0,9 t.

3) Obliczenie kosztu
Teraz mnożymy ilość w tonach przez cenę jednostkową:
0,9 t × 1220 zł/t = 1098 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "3660 zł" odpowiada sytuacji, gdy ktoś policzy tylko 3 dt × 1220 zł/t (bez przeliczenia) albo potraktuje dawkę z 1 ha jak dla całego pola.
  • "366 zł" to typowy efekt błędnego przeliczenia jednostek (np. przyjęcia, że 9 dt = 0,3 t) lub przypadkowego podzielenia wyniku.
  • "109 zł" zwykle wynika z przesunięcia przecinka (np. potraktowania 0,9 t jako 0,09 t) albo skrócenia obliczeń bez kontroli jednostek.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach kosztowych zawsze podkreśl dwie rzeczy: za jaką jednostkę jest cena oraz w jakiej jednostce masz ilość. Zanim pomnożysz, ujednolić jednostki (tu: tony).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przeliczaj przez kilogramy: 1 dt = 100 kg, a 1 t = 1000 kg. Z tego wynika, że 1 dt = 0,1 t. Czyli mnożysz liczbę dt przez 0,1, aby dostać tony (np. 9 dt = 0,9 t).
Oznacza, że na każdy 1 hektar pola wysiewa się 3 decytony nawozu. Jeśli pole ma kilka hektarów, dawkę mnożysz przez powierzchnię, aby uzyskać łączną ilość nawozu do wysiania.
To proste mnożenie: powierzchnia × dawka. Dla 3 ha i 3 dt/ha: 3 × 3 = 9 dt. Dopiero potem (jeśli cena jest za tony) przeliczasz 9 dt na tony.
Bo koszt liczysz jako ilość × cena w tych samych jednostkach. Jeśli cena jest w zł/t, a ilość w dt, to wynik będzie błędny. Najpierw zamieniasz dt na t (1 dt = 0,1 t), a dopiero potem mnożysz przez cenę.
Najczęściej: (1) pominięcie przeliczenia dt→t, (2) policzenie dawki tylko dla 1 ha zamiast dla całego pola, (3) zły kierunek przeliczenia (np. pomnożenie przez 10 zamiast przez 0,1), (4) przesunięcie przecinka w ilości ton.
Tak, bo zużyto mniej niż 1 tonę nawozu. Wychodzi 0,9 t, więc koszt powinien być nieco mniejszy niż 1220 zł. Gdyby wyszło kilka tysięcy złotych, warto sprawdzić, czy nie potraktowano dt jak tony.
Zrób kontrolę "na oko": 3 ha × 3 dt/ha = 9 dt, czyli 0,9 t. Cena 1 t to 1220 zł, więc 0,9 t to około 90% tej kwoty, czyli ok. 1100 zł. To potwierdza rząd wielkości.
Stosuj zapis z jednostkami w każdym kroku, np.: 3 ha × 3 dt/ha = 9 dt, potem 9 dt × 0,1 t/dt = 0,9 t, na końcu 0,9 t × 1220 zł/t = 1098 zł. Jednostki "skracają się" i pilnują logiki.
W praktyce spotyka się oba zapisy: dawki polowe często podaje się w kg/ha lub dt/ha, a zakup i transport częściej w tonach. Dlatego na egzaminie ważne jest płynne przechodzenie między jednostkami.
Ćwicz schemat: powierzchnia → ilość → przeliczenie jednostek → koszt. Zrób listę przeliczeń (kg–dt–t, l–m³) i trenuj krótkie zadania rachunkowe. Na końcu zawsze wykonuj kontrolę sensowności wyniku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że najpierw oblicz ilość nawozu: 3 ha × 3 dt/ha = 9 dt.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Decytona" — definicja i relacja do kilograma/tony, https://pl.wikipedia.org/wiki/Decytona (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Tona" — definicja jednostki masy (1000 kg), https://pl.wikipedia.org/wiki/Tona (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z ekonomiki rolnictwa (kalkulacje kosztów bezpośrednich)
  • Materiały z technologii produkcji roślinnej dotyczące nawożenia mineralnego
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obliczeń rolniczych (jednostki, dawki, koszty)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego