KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2008

PYTANIE NR 16.
Na poniższym rysunku zilustrowano zalecaną wysokość pola pracy w pozycji stojącej. Do którego rodzaju pracy przedstawione stanowisko ma najbardziej odpowiednią wysokość?
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek osoby stojącej przy stanowisku pracy, z zaznaczeniem zalecanej wysokości pola
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poziom "±0" na rysunku odpowiada wysokości łokci stojącego pracownika, czyli wysokości umożliwiającej podparcie przedramion i stabilizację ruchów dłoni.
Takie ustawienie jest typowe dla zadań wymagających dokładności, dlatego właściwa jest odpowiedź "Precyzyjna praca ręczna drobnymi narzędziami…".

Pełne wyjaśnienie:

Na rysunku pokazano zalecaną wysokość pola pracy w pozycji stojącej odniesioną do wysokości łokci (poziom "±0"). Taki poziom pozwala oprzeć przedramiona o krawędź lub blat, co stabilizuje dłonie i ogranicza drżenie rąk, a jednocześnie zmniejsza statyczne napięcie mięśni barków i karku. Z tego powodu najtrafniej pasuje odpowiedź "Precyzyjna praca ręczna drobnymi narzędziami stolarskimi lub ślusarskimi."

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują do wysokości "±0"?

  • "Praca umiarkowana wykonywana dłońmi lub rękoma z napięciem mięśni np. wbijanie gwoździ." – czynności umiarkowane (a zwłaszcza wymagające przyłożenia siły) zwykle wykonuje się nieco poniżej poziomu łokci, aby nie unosić barków i ułatwić prowadzenie narzędzia.
  • "Intensywna praca rąk i korpusu za pomocą młota." – prace siłowe wymagają możliwości użycia masy ciała oraz większego zakresu ruchu, dlatego ergonomicznie zaleca się niższe ustawienie pola pracy (poniżej łokci). Ustawienie zbyt wysoko zwiększa obciążenie nadgarstków i obręczy barkowej.
  • "Praca bardzo ciężka za pomocą siekiery." – praca bardzo ciężka wymaga jeszcze większej swobody zamachu i pracy dynamicznej, więc pole pracy powinno być ustawione wyraźnie niżej niż poziom łokci.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj regułę: im bardziej precyzyjna czynność, tym wyżej (około łokci lub minimalnie powyżej); im bardziej siłowa i ciężka – tym niżej, aby wykorzystać ciężar ciała i nie przeciążać barków.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Poziom "±0" to wysokość odniesienia odpowiadająca wysokości łokci pracownika w pozycji stojącej. Ustawienie blatu na tym poziomie ułatwia pracę z podparciem przedramion, stabilizuje ruchy dłoni i ogranicza przeciążenia barków oraz karku.
Dla pracy precyzyjnej (np. montaż drobny, kontrola jakości) blat ustawia się na wysokości łokci lub nieznacznie powyżej. Dzięki temu można oprzeć przedramiona, zmniejszyć drżenie rąk i utrzymać dobrą kontrolę narzędzia bez nadmiernego pochylania tułowia.
Prace siłowe wymagają wykorzystania masy ciała i większej swobody ruchu. Gdy pole pracy jest za wysoko, rośnie obciążenie barków i nadgarstków, a siłę trzeba generować głównie mięśniami kończyn górnych. Niższy blat ułatwia docisk i pracę dynamiczną.
Zbyt wysoka powierzchnia robocza powoduje unoszenie barków i wzrost napięcia mięśni szyi oraz obręczy barkowej. W dłuższym czasie zwiększa to ryzyko bólu karku, przeciążeń barków i zmęczenia. Może też pogorszyć precyzję przez szybsze narastanie zmęczenia.
Przy zbyt niskim blacie pracownik częściej pochyla głowę i tułów, aby widzieć detal i kontrolować narzędzie. To zwiększa obciążenie kręgosłupa (odcinek szyjny i lędźwiowy) i może nasilać dolegliwości bólowe. Dodatkowo pogarsza stabilizację rąk.
Do pracy precyzyjnej zalicza się czynności wymagające dokładnych ruchów dłoni i dobrej kontroli narzędzia, np. montaż drobnych elementów, dopasowywanie części, kontrolę jakości, obróbkę małych detali. Typowe jest oparcie przedramion i praca w pobliżu oczu.
Tak. Wysokość łokci i zasięgi kończyn różnią się między osobami, dlatego projekt powinien uwzględniać regulację lub dobór zakresu wysokości. Praktycznie oznacza to możliwość dostosowania blatu/podestu tak, aby dla większości pracowników zachować właściwy poziom względem łokci.
Poziom poniżej łokci stosuje się przy pracach umiarkowanych i siłowych, gdzie potrzebny jest docisk, użycie masy ciała lub większy zakres ruchu (np. cięcie, wbijanie, prace młotem). Niższe ustawienie zmniejsza przeciążenie barków i ułatwia generowanie siły.
W kontekście projektowania stanowisk pracy przy maszynach i oceny postaw często przywołuje się normy PN-EN ISO 14738 (wymagania antropometryczne) oraz PN-EN 1005-4 (ocena postaw i ruchów). W nauce do egzaminu warto znać ich ogólny zakres i zastosowanie.
Najpierw ustal, do czego odnosi się poziom na schemacie (zwykle łokcie: "±0"). Potem dobierz typ pracy: precyzyjna = na wysokości łokci lub wyżej; umiarkowana = nieco niżej; siłowa/ciężka = wyraźnie niżej. Sprawdź, czy postawa umożliwia podparcie przedramion.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • PN-EN 1005-4:2005+A1:2009, Bezpieczeństwo maszyn — Sprawność fizyczna człowieka — Część 4: Ocena postaw i ruchów w odniesieniu do maszyn
  • PN-EN ISO 14738:2009, Bezpieczeństwo maszyn — Wymagania antropometryczne dotyczące projektowania stanowisk pracy przy maszynach

Materiały:

  • Norma PN-EN 1005-4 (postawy i ruchy w odniesieniu do maszyn)
  • Norma PN-EN ISO 14738 (wymagania antropometryczne stanowisk pracy)
  • Materiały dydaktyczne z ergonomii dla technika BHP: wysokość pola pracy, pozycje wymuszone, obciążenie statyczne

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego