KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 6.
Na przedstawionym diagramie sygnał Y odpowiada funkcji logicznej
Ilustracja przedstawia diagram sygnałów logicznych, który jest częścią pytania egzaminacyjnego z kwalifikacji zawodowej dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sygnał Y = A · B to iloczyn logiczny (AND): wyjście jest równe 1 tylko wtedy, gdy oba wejścia mają stan 1 w tym samym czasie. Z diagramu wynika, że Y przyjmuje "1" wyłącznie w przedziałach, w których jednocześnie A = 1 oraz B = 1, a w pozostałych przypadkach pozostaje "0".

Pełne wyjaśnienie:

Funkcja Y = A · B oznacza iloczyn logiczny, czyli bramkę AND. W praktyce: sygnał wyjściowy Y przechodzi w stan wysoki (1) wyłącznie wtedy, gdy oba sygnały wejściowe A oraz B są jednocześnie w stanie wysokim. Jeśli choć jedno z wejść ma stan niski (0), wynik AND musi być 0.

Jak to rozpoznać na diagramie przebiegów czasowych:

  • Sprawdza się odcinki czasu, w których A = 1 i B = 1 jednocześnie. W tych odcinkach Y powinien mieć wartość 1.
  • Następnie weryfikuje się odcinki, w których A = 1, B = 0 (lub odwrotnie). Dla AND wyjście musi wtedy pozostać 0, co odróżnia tę funkcję od OR.
  • Na końcu sprawdza się sytuację A = 0, B = 0 — Y również musi być 0.

Dlaczego pozostałe typowe funkcje są błędne w takiej sytuacji:

  • OR (Y = A + B) dawałby 1 także wtedy, gdy tylko jedno wejście jest równe 1. Gdyby na diagramie istniały odcinki z (1,0) lub (0,1) i Y = 1, byłby to sygnał OR, a nie AND.
  • XOR (Y = A ⊕ B) daje 1 dokładnie wtedy, gdy wejścia są różne. Dla XOR w odcinkach (1,1) wyjście byłoby 0, więc nie pasuje do sytuacji, gdy Y jest "1" przy jednoczesnych jedynkach.
  • Negacja (np. Y = ¬A) zależałaby od jednego wejścia i nie wymagałaby zgodności dwóch przebiegów; na diagramie byłoby to widoczne jako "odwrócony" przebieg jednego sygnału.

W mechatronice AND jest bardzo częsty: wymusza spełnienie dwóch warunków jednocześnie, np. "czujnik obecności" oraz "zezwolenie bezpieczeństwa" muszą być aktywne, aby uruchomić napęd.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to iloczyn logiczny (AND). Wyjście Y ma stan 1 tylko wtedy, gdy A = 1 i B = 1 jednocześnie. Gdy chociaż jedno wejście jest równe 0, wtedy Y = 0.
Szukaj odcinków, w których oba wejścia są w stanie 1 w tym samym czasie. Jeśli Y jest równe 1 wyłącznie w tych wspólnych "oknach" i pozostaje 0 przy (1,0), (0,1) oraz (0,0), to odpowiada funkcji AND.
OR daje 1 już wtedy, gdy którekolwiek wejście ma 1. Jeśli na diagramie istnieje odcinek czasu z A = 1 i B = 0 (lub odwrotnie) oraz Y pozostaje 0, to OR odpada, bo OR w takim odcinku miałby 1.
Najczęściej wybiera się funkcję po jednym fragmencie wykresu zamiast sprawdzić wszystkie kombinacje wejść. Trzeba celowo znaleźć odcinki (1,0) i (0,1), bo one najlepiej odróżniają AND od OR oraz XOR.
W praktyce wystarczy potwierdzić trzy przypadki: (1,1) → Y = 1 oraz (1,0) → Y = 0 i (0,1) → Y = 0. Jeśli dodatkowo (0,0) → Y = 0, masz pełną zgodność z tabelą prawdy AND.
Nie. W algebrze Boole’a kropka oznacza operator AND (koniunkcję). To inny zapis niż w matematyce liczb, choć intuicyjnie można pamiętać: podobnie jak 1·1 = 1, tak samo w logice AND tylko 1 AND 1 daje 1.
Dla AND wyjście jest 1 przy (1,1). Dla XOR wyjście jest 0 przy (1,1), a 1 przy różnicy wejść (1,0) lub (0,1). Wystarczy znaleźć fragment, gdzie oba wejścia są 1 i sprawdzić zachowanie Y.
Bardzo często w blokadach i zezwoleniach: uruchomienie napędu, gdy spełnione są dwa warunki, np. zamknięta osłona i aktywne zezwolenie operatora. AND pojawia się też w logice PLC i w układach bezpieczeństwa (warunki równoczesne).
Ćwicz analizę przebiegów: dla każdego zadania wypisz krótką tabelę (A,B,Y) dla kilku kluczowych odcinków czasu. Następnie porównaj z tabelami prawdy AND/OR/XOR/NOT. To ogranicza zgadywanie i przyspiesza wybór odpowiedzi.
AND daje 0 w każdym przypadku, gdy co najmniej jedno wejście ma 0: (0,0), (0,1) oraz (1,0). To jest kluczowa cecha AND: wymaga jednoczesnej jedynki na wszystkich wejściach, aby pojawiło się 1 na wyjściu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 54% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że sygnał Y = A · B to iloczyn logiczny (AND): wyjście jest równe 1 tylko wtedy, gdy oba wejścia mają stan 1 w tym samym czasie.

Źródła:

  • M. Morris Mano, Michael D. Ciletti, "Digital Design", rozdziały o algebrze Boole’a i bramkach logicznych AND/OR/NOT (wydanie zależne od programu nauczania).
  • Thomas L. Floyd, "Digital Fundamentals", część dotycząca funkcji logicznych, tabel prawdy i interpretacji przebiegów czasowych (wydanie zależne od programu nauczania).
  • R. Tocci, N. Widmer, G. Moss, "Digital Systems: Principles and Applications", rozdziały o logice kombinacyjnej i podstawowych bramkach logicznych (wydanie zależne od programu nauczania).

Materiały:

  • Podręcznik do techniki cyfrowej (algebra Boole’a, bramki logiczne, przebiegi czasowe)
  • Zadania z analizy przebiegów czasowych i wyznaczania funkcji logicznych
  • Notatki/ściąga: podstawowe funkcje logiczne i ich tabele prawdy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego