KWALIFIKACJA ELE11 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 3.
Na przedstawionym na rysunku fragmencie woltomierza analogowego ustawionego na zakres pomiarowy 3 V wartość napięcia wynosi
Ilustracja przedstawia fragment analogowego woltomierza, który jest ustawiony na zakres pomiarowy 3 V.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Woltomierz jest ustawiony na zakres 3 V, więc odczyt ze skali należy przeliczyć na ten zakres.
Wskazówka odpowiada wartości 2,2 V, czyli jest to liczba mniejsza od 3 V i zgodna z położeniem wskazówki. Pozostałe odpowiedzi przekraczają zakres lub wynikają z błędnego przestawienia przecinka.

Pełne wyjaśnienie:

Woltomierz analogowy odczytuje się zawsze w odniesieniu do ustawionego zakresu pomiarowego. Skala na tarczy może mieć kilka podziałek (np. 0–3, 0–10, 0–30), ale poprawny wynik musi odpowiadać temu, na jaki zakres przełączono przyrząd. W tym zadaniu zakres wynosi 3 V, więc szukana wartość napięcia nie może być większa niż 3 V.

Odczyt polega na:

  • ustaleniu, z której skali korzysta wskazówka dla zakresu 3 V,
  • policzeniu działek (lub odczytaniu wartości liczbowej) do położenia wskazówki,
  • ewentualnej interpolacji, jeśli wskazówka jest między kreskami,
  • zapisaniu wyniku w woltach.

Wartość 2,2 V jest zgodna z zakresem 3 V oraz typowym położeniem wskazówki odpowiadającym ok. 2/3 pełnego wychylenia. Odpowiedzi 22 V, 5,5 V i 55 V są niepoprawne, bo:

  • "22 V" i "55 V" sugerują odczyt z innej (wyższej) skali lub błędne przyjęcie zakresu dziesiątki razy większego,
  • "5,5 V" również przekracza zakres 3 V, więc nie może być wynikiem na tym ustawieniu,
  • każda wartość większa od 3 V oznacza, że uczeń pominął informację o zakresie lub pomylił skalę.

W praktyce egzaminacyjnej pomagają dwie szybkie kontrole: (1) czy wynik mieści się w zakresie, (2) czy liczba ma sens względem wychylenia wskazówki (małe wychylenie → mała wartość, blisko końca skali → blisko wartości zakresu).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Najpierw sprawdź ustawiony zakres (tu: 3 V), a potem odczytaj położenie wskazówki na skali odpowiadającej temu zakresowi.

Jeśli na tarczy są różne skale, wybierz tę, która kończy się na 3 (lub przelicz działki na 3 V).

Zakres 3 V oznacza, że pełne wychylenie wskazówki odpowiada 3 V. Odczyt większy niż 3 V na tym ustawieniu jest logicznie sprzeczny i wskazuje na błąd: pominięcie zakresu, odczyt z niewłaściwej skali lub przesunięcie przecinka.

Zakres pomiarowy to maksymalna wartość wielkości, którą można zmierzyć przy danym ustawieniu przełącznika (np. 3 V, 30 V).

Skala na tarczy jest "skalowana" do tego zakresu: koniec skali odpowiada wartości zakresu.

Najczęstsze błędy to odczyt z niewłaściwej skali, brak przeliczenia do ustawionego zakresu oraz pomyłka przecinka (np. 2,2 zamiast 22).

W praktyce pomaga kontrola: czy wynik mieści się w zakresie i czy zgadza się z wychyleniem wskazówki.

Ustal wartość jednej działki: dziel wartość końca skali (3 V) przez liczbę równych działek między 0 a końcem skali.

Następnie pomnóż liczbę działek do wskazówki przez wartość jednej działki, dodając ewentualną interpolację między kreskami.

Tak. Grubsza wskazówka utrudnia precyzyjne ustalenie, na którą kreskę dokładnie wskazuje, szczególnie gdy jest blisko kilku działek.

Dlatego stosuje się odczyt "na środek" wskazówki i uwzględnia typową niepewność rzędu części działki.

Paralaksa powstaje, gdy patrzysz na tarczę pod kątem, a nie prostopadle. Wtedy wskazówka wydaje się przesunięta względem skali i odczyt jest zafałszowany.

Należy ustawić wzrok na wprost skali (często pomaga lusterko na tarczy).

Decyduje ustawiony zakres oraz opis skali/oznaczenia na tarczy. Jeśli zakres to 3 V, poprawna skala będzie miała koniec odpowiadający 3 lub będzie wymagała prostego przeliczenia do 3.

Gdy jest kilka skal, błąd wyboru skali jest najczęstszą przyczyną złych wyników.

Woltomierze analogowe można spotkać w starszych rozdzielnicach, na stanowiskach szkoleniowych oraz w układach, gdzie ważna jest obserwacja trendu (np. szybkie wahania) bardziej niż dokładny odczyt cyfrowy.

Na egzaminach często sprawdza się umiejętność ich odczytu.

Zrób dwie kontrole: (1) wynik musi mieścić się w zakresie ustawionym na mierniku, (2) porównaj wychylenie wskazówki z końcem skali (np. około 2/3 skali przy zakresie 3 V daje około 2 V).

Jeśli wychodzi 22 V lub 55 V przy 3 V, to na pewno błąd skali lub przecinka.

info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Woltomierz jest ustawiony na zakres 3 V, więc odczyt ze skali należy przeliczyć na ten zakres.Wskazówka odpowiada wartości 2,2 V, czyli jest to liczba mniejsza od 3 V i zgodna z położeniem wskazówki."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z metrologii elektrycznej (dział: przyrządy analogowe i odczyt skali)
  • Materiały dydaktyczne z elektrotechniki: pomiary napięcia i dobór zakresu pomiarowego
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych: odczyt wskazań przyrządów analogowych (różne zakresy i skale)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego