KWALIFIKACJA BUD18 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 29.
Na przedstawionym szkicu tyczenia zmierzoną w terenie miarę kontrolną oznaczono
Ilustracja przedstawia szkic tyczenia budynku, który jest częścią egzaminu kwalifikacyjnego dla technika geodety
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Miara kontrolna na szkicu tyczenia służy do sprawdzenia poprawności wytyczenia w terenie (nie jest główną miarą realizacyjną). Na przedstawionym szkicu oznaczono ją literą B, dlatego odpowiedź "literą B." jest właściwa, a pozostałe litery odnoszą się do innych oznaczeń na rysunku.

Pełne wyjaśnienie:

W tyczeniu (wytyczaniu) obiektów w terenie geodeta nie ogranicza się wyłącznie do odłożenia miar "zasadniczych", czyli tych, które bezpośrednio prowadzą do wyznaczenia położenia punktu projektowanego. Dla zwiększenia pewności i wykrycia ewentualnych pomyłek stosuje się także miary kontrolne – są to dodatkowe pomiary, które pozwalają sprawdzić, czy wytyczony punkt ma poprawne położenie względem innych elementów szkicu.

W praktyce miara kontrolna może być np. dodatkową odległością (albo innym parametrem kontrolnym) dobraną tak, by jej wynik jednoznacznie potwierdzał poprawność tyczenia. Na szkicu tyczenia takie miary są zwykle oznaczane w sposób rozróżnialny (np. inną literą lub opisem) wśród pozostałych opisów i wymiarów.

W tym zadaniu pytanie dotyczy wyłącznie identyfikacji oznaczenia na szkicu: "zmierzoną w terenie miarę kontrolną oznaczono…". Zgodnie z kluczem poprawną odpowiedzią jest literą B, czyli to oznaczenie na rysunku odnosi się do miary kontrolnej.

  • Literą B. – poprawnie: wskazuje miarę kontrolną na szkicu tyczenia.
  • Literą A. – błędnie: odpowiada innemu oznaczeniu/miarze niż kontrolna; wybór tej opcji wynika zwykle z pomylenia funkcji miar na szkicu.
  • Literą C. – błędnie: to oznaczenie nie dotyczy miary kontrolnej; częsty błąd to zgadywanie na podstawie samej litery bez odczytu znaczenia na szkicu.
  • Literą D. – błędnie: podobnie jak wyżej, litera odnosi się do innego elementu opisu; uczniowie mylą ją z kontrolą, jeśli nie rozróżniają miar zasadniczych i kontrolnych.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o szkice tyczenia najpierw ustal, jak na rysunku rozróżniono miary zasadnicze i kontrolne (opis, legenda, sposób zapisu), a dopiero potem wybierz literę. To ogranicza błędy wynikające z pośpiechu i automatycznych skojarzeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Miara kontrolna to dodatkowy pomiar wykonany po wytyczeniu (lub w trakcie), który ma potwierdzić poprawność położenia punktu. Nie służy bezpośrednio do wyznaczenia punktu, tylko do sprawdzenia, czy wynik tyczenia jest zgodny z danymi projektu i szkicu.
Stosuje się je, aby szybciej wykryć pomyłki (np. błędne odłożenie odległości, zła identyfikacja punktu, błąd zapisu). Dodatkowa kontrola zwiększa wiarygodność tyczenia i zmniejsza ryzyko kosztownych poprawek na budowie.
Zależy to od przyjętej konwencji rysunku: miara kontrolna bywa opisana osobno, wyróżniona literą/oznaczeniem lub umieszczona jako dodatkowy wymiar między innymi punktami. Na egzaminie zawsze analizuj opisy przy wymiarach oraz ewentualną legendę szkicu.
Najczęstsze skutki to brak wykrycia błędu na etapie geodezyjnym i ujawnienie go dopiero podczas robót (np. kolizje, złe usytuowanie elementu). Bez kontroli łatwiej też przeoczyć błąd rachunkowy lub pomyłkę w odczycie danych projektowych.
Jeśli ma pełnić funkcję kontroli tyczenia, powinna być sprawdzona pomiarem terenowym (bezpośrednio lub pośrednio). Sama wartość obliczona "na biurku" nie potwierdza, że punkt w terenie wytyczono poprawnie; kontrola ma sens dopiero po realnym sprawdzeniu.
Kontrolę wykonuje się bezpośrednio po wytyczeniu punktów/osi, przed rozpoczęciem kluczowych robót (np. wykopy, zbrojenie, posadowienie). W praktyce często kontroluje się także po przestawieniu instrumentu, po zmianie stanowiska lub przy pracy w trudnych warunkach terenowych.
Najczęściej używa się tachimetru/total station, czasem GNSS (zależnie od dokładności i warunków), a pomocniczo taśm, dalmierzy i niwelatorów. Kluczowe jest dobranie metody tak, aby kontrola była niezależna od głównego sposobu wytyczenia lub przynajmniej go weryfikowała.
Oznacza to, że kontrola sprawdza punkt z innej relacji geometrycznej niż ta użyta do wytyczenia. Dzięki temu błąd w podstawowej metodzie tyczenia ma większą szansę zostać wykryty. W praktyce dobiera się takie odcinki lub kierunki, by kontrola była jednoznaczna.
Litery są umownymi oznaczeniami elementów szkicu (np. miar, odcinków, relacji). Nie mają "uniwersalnego" znaczenia bez kontekstu rysunku. Zawsze trzeba powiązać literę z opisem na szkicu: do czego odnosi się dany odcinek/wymiar i jaką ma funkcję w tyczeniu.
Ćwicz na wielu przykładach szkiców: rozpoznawaj miary zasadnicze i kontrolne, punkty osnowy, kierunki i odległości. Ucz się schematu pracy: najpierw identyfikacja elementów, potem sens miar, na końcu wybór odpowiedzi. Pomaga też samodzielne rysowanie prostych szkiców.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Miara kontrolna na szkicu tyczenia służy do sprawdzenia poprawności wytyczenia w terenie (nie jest główną miarą realizacyjną)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z prac terenowych: tyczenie i kontrola tyczenia (skrypty szkolne/CKZ)
  • Instrukcje i poradniki z zakresu geodezyjnej obsługi inwestycji (rozdziały o tyczeniu)
  • Zestawy przykładowych szkiców tyczenia z omówieniem oznaczeń i miar

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego