Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELE11 - CZERWIEC 2023



PYTANIE NR 18.
Na rotametrze odczytano natężenie przepływu czynnika roboczego równe 6 l/min. Ile wynosi ta wielkość wyrażona w dm3/s?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
6 l/min to tyle samo co 6 dm3/min, ponieważ 1 l = 1 dm3. Aby otrzymać wartość na sekundę, dzielimy przez 60: 6/60 = 0,1. Zatem natężenie przepływu wynosi 0,1 dm3/s.

Pełne wyjaśnienie:

Rotametr podaje natężenie przepływu objętościowego w jednostkach "objętość/czas". W zadaniu mamy odczyt 6 l/min i trzeba go wyrazić w dm3/s.

Krok 1: zamiana litrów na decymetry sześcienne.
W praktyce technicznej (i w układzie SI jako jednostka dopuszczona do stosowania) zachodzi zależność: 1 l = 1 dm3. To oznacza, że:
6 l/min = 6 dm3/min.

Krok 2: zamiana "na minutę" na "na sekundę".
1 minuta ma 60 sekund, więc aby przejść z wartości "na minutę" do "na sekundę", trzeba podzielić przez 60:
6 dm3/min ÷ 60 = 0,1 dm3/s.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "0,001 dm3/s" wynika zwykle z błędu skali (np. nieprawidłowego skojarzenia litra z m3 lub wykonania dodatkowego, nieuzasadnionego przeliczenia objętości).
  • "6,0 dm3/s" to typowy błąd polegający na pominięciu zmiany jednostki czasu (min → s). Liczba 6 zostaje przepisana, ale jednostka już nie pasuje.
  • "360 dm3/s" powstaje, gdy ktoś zamiast dzielić przez 60, mnoży przez 60, czyli wykonuje konwersję w przeciwną stronę.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj łańcuch jednostek. Jeśli widzisz "/min" i ma być "/s", w 99% przypadków pojawi się dzielenie przez 60 (bo sekunda jest krótsza, więc wartość "na sekundę" będzie mniejsza niż "na minutę" dla tego samego przepływu).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest rotametr i co mierzy?
Rotametr to przepływomierz, który mierzy natężenie przepływu objętościowego (np. l/min, m3/h). W rurce stożkowej unosi się pływak, a jego położenie odpowiada przepływowi. Odczyt zależy od właściwości medium i warunków pracy.
Jak przeliczyć l/min na dm3/s na egzaminie?
Najpierw użyj zależności 1 l = 1 dm3. Potem zamień minutę na sekundy: 1 min = 60 s. Czyli: wartość w l/min przepisujesz jako dm3/min i dzielisz przez 60, aby otrzymać dm3/s.
Dlaczego 1 litr to 1 dm3?
Litr jest zdefiniowany jako jednostka objętości równa jednemu decymetrowi sześciennemu. To ułatwia przeliczenia w praktyce technicznej: zamiast operować ułamkami metra sześciennego, można używać dm3 i litrów zamiennie.
Kiedy dzieli się przez 60 przy przepływie?
Dzielisz przez 60, gdy przechodzisz z jednostki "na minutę" do "na sekundę" (np. l/min → l/s, dm3/min → dm3/s). Sekunda jest krótsza od minuty, więc dla tego samego zjawiska liczba w "/s" będzie mniejsza niż w "/min".
Czy 6 l/min to to samo co 6 dm3/min?
Tak. Ponieważ 1 l = 1 dm3, każdą wartość w l/min można bez zmiany liczby zapisać w dm3/min. Dopiero kolejny krok to zmiana jednostki czasu (min → s), która zmienia wartość liczbową.
Jakie są najczęstsze błędy w konwersji l/min na dm3/s?
Najczęstsze pomyłki to: pominięcie zamiany min na s (zostaje 6 zamiast 0,1), wykonanie działania w złą stronę (mnożenie zamiast dzielenia przez 60) oraz mylenie litra z m3, co powoduje błędy o kilka rzędów wielkości.
Jak sprawdzić wynik konwersji bez liczenia na kalkulatorze?
Użyj kontroli sensu: jeśli masz 6 dm3 na minutę, to na sekundę będzie mniej niż 6, bo sekunda jest krótsza. Ponieważ 60 s = 1 min, przepływ "na sekundę" powinien być około 6/60, czyli w przybliżeniu 0,1.
Jak przeliczać jednostki przepływu na m3/h?
Najpierw ujednolić objętość (np. dm3 → m3, gdzie 1 m3 = 1000 dm3), a potem czas (s → h, gdzie 1 h = 3600 s). Przykładowo dm3/s mnożysz przez 3,6, aby dostać m3/h (bo 1/1000 i ×3600).
Gdzie w energetyce spotyka się przepływy w l/min?
Jednostki l/min są typowe dla układów pomocniczych, np. obiegów chłodzenia, smarowania, dozowania wody lub chemikaliów, małych instalacji gazowych i stanowisk pomiarowych. W większych układach częściej spotyka się m3/h lub kg/s.
Czy wynik 0,1 dm3/s można zapisać inaczej?
Tak. Ponieważ 1 dm3 = 1 l, można zapisać 0,1 dm3/s jako 0,1 l/s. Można też przeliczyć na m3/s: 0,1 dm3/s = 0,1/1000 m3/s = 0,0001 m3/s.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że 6 l/min to tyle samo co 6 dm3/min, ponieważ 1 l = 1 dm3.

Źródła:

  • BIPM, The International System of Units (SI Brochure), 9th edition (2019), section: Units outside the SI accepted for use with the SI (litre) oraz relacje 1 L = 1 dm^3. https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp 2026-02-27)
  • NIST Special Publication 811, Guide for the Use of the International System of Units (SI), sekcja dotycząca litra (L) i przeliczeń jednostek objętości. https://nvlpubs.nist.gov/nistpubs/SpecialPublications/NIST.SP.811.pdf (dostęp 2026-02-27)
  • NIST Special Publication 1038, SI Unit rules and style conventions (informacje o jednostkach i zapisie), odniesienia do litra i jednostek objętości. https://www.nist.gov/pml/special-publication-1038 (dostęp 2026-02-27)

Materiały:

  • Tablice jednostek i przeliczniki SI (materiały BIPM lub NIST)
  • Podręczniki z metrologii/technik pomiarowych w energetyce (dział: przepływomierze i jednostki)
  • Zadania rachunkowe z konwersji jednostek (objętość, czas, przepływ)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego