Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELE11 - CZERWIEC 2018



PYTANIE NR 2.
Na rotametrze zaobserwowano natężenie przepływu płynu solarnego równe 6 l/min. Wielkość ta podana w dm3/s będzie wynosić
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
1 l = 1 dm3, więc 6 l/min = 6 dm3/min.
Aby otrzymać dm3/s, trzeba przeliczyć minuty na sekundy: 1 min = 60 s, więc 6/60 = 0,1 dm3/s.
Błędne wyniki zwykle biorą się z pominięcia dzielenia przez 60 lub pomylenia jednostek czasu.

Pełne wyjaśnienie:

Natężenie przepływu to objętość cieczy przypadająca na jednostkę czasu. W zadaniu odczyt z rotametru wynosi 6 l/min, a trzeba podać wynik w dm3/s.

Krok 1: zamiana litrów na decymetry sześcienne.
W praktyce instalacyjnej bardzo często korzysta się z faktu, że 1 litr to dokładnie 1 dm3. Zatem:

6 l/min = 6 dm3/min

Krok 2: zamiana "na minutę" na "na sekundę".
Ponieważ 1 minuta ma 60 sekund, przejście z jednostki "na minutę" do "na sekundę" wymaga podzielenia wartości przez 60:

6 dm3/min ÷ 60 = 0,1 dm3/s

Dlatego odpowiedź 0,1 dm3/s jest poprawna.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wartość 6 dm3/s odpowiadałaby sytuacji, w której ktoś uznał, że 6 l/min to od razu 6 l/s (pomylenie min z s). To zawyża wynik 60 razy.
  • Wartość 360 dm3/s powstaje zwykle po błędnym przekształceniu w drugą stronę (mnożenie przez 60 zamiast dzielenia) i dodatkowo traktowaniu 6 dm3/min jako 6 dm3/s.
  • Wartość 0,001 dm3/s może wynikać z nieuprawnionej dodatkowej konwersji objętości (np. mylenia dm3 z m3) albo z przypadkowego "przestawienia przecinka" bez rachunku.

Wskazówka egzaminacyjna: przy zadaniach z przepływem zawsze rozdziel dwie konwersje: (1) objętość (l ↔ dm3) oraz (2) czas (min ↔ s). Dopiero na końcu zapisz jednostkę docelową.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak przeliczyć 6 l/min na dm3/s krok po kroku?
Najpierw zamień litry na decymetry sześcienne: 1 l = 1 dm3, więc 6 l/min = 6 dm3/min. Potem zamień minutę na sekundy: 1 min = 60 s, więc 6/60 = 0,1 dm3/s.
Dlaczego 1 litr to dokładnie 1 dm3?
To definicyjna zależność jednostek objętości: dm3 oznacza sześcian o boku 1 dm, a litr został zdefiniowany jako objętość równoważna 1 dm3. Dzięki temu w obliczeniach instalacyjnych można przyjmować l i dm3 jako równoważne.
Co oznacza natężenie przepływu na rotametrze?
Natężenie przepływu informuje, jaka objętość cieczy przepływa przez przyrząd w jednostce czasu (np. l/min). W instalacjach solarnych pozwala to kontrolować obieg czynnika (np. roztworu glikolu) i ocenić, czy pompa oraz nastawy zaworów zapewniają wymagany przepływ.
Czy 6 dm3/s może być poprawną odpowiedzią dla 6 l/min?
Nie, bo 6 l/min to 6 dm3 na minutę, a nie na sekundę. Aby uzyskać wartość "na sekundę", trzeba podzielić przez 60. Odpowiedź 6 dm3/s byłaby poprawna dopiero wtedy, gdyby pomiar wynosił 6 l/s.
Jakie są najczęstsze błędy przy zamianie l/min na l/s?
Najczęściej pomija się przeliczenie czasu i przepisuje liczbę bez zmian. Drugi typowy błąd to wykonanie działania w złą stronę: mnożenie przez 60 zamiast dzielenia. Warto zawsze zapisać: 1 min = 60 s i sprawdzić, czy wynik "na sekundę" jest mniejszy niż "na minutę".
Jak szybko sprawdzić, czy wynik konwersji przepływu ma sens?
Użyj kontroli rozsądku: skoro sekunda jest krótsza niż minuta, to wartość w jednostce "na sekundę" powinna być mniejsza niż w "na minutę" (dla tej samej objętości). Dlatego z 6 l/min wynik w l/s musi być mniejszy niż 6, a nie większy.
Kiedy w praktyce podaje się przepływ w dm3/s zamiast l/min?
Jednostka dm3/s bywa używana w obliczeniach technicznych i zadaniach egzaminacyjnych, gdy wygodniej jest pracować w sekundach (np. przy analizie chwilowych parametrów pracy obiegu). W serwisie instalacji solarnej częściej spotkasz l/min, ale konwersja jest przydatna.
Co ma wspólnego przepływ z pracą instalacji solarnej?
Przepływ czynnika w kolektorach wpływa na odbiór ciepła i stabilność pracy układu. Zbyt mały przepływ może zwiększać temperatury w kolektorze, a zbyt duży podnosić zużycie energii przez pompę i pogarszać bilans. Dlatego pomiar rotametrem i poprawne odczyty jednostek są praktycznie istotne.
Jak przeliczyć l/min na m3/h w zadaniach obliczeniowych?
Najpierw zamień litry na metry sześcienne: 1 l = 0,001 m3. Następnie zamień minuty na godziny: 1 h = 60 min. Przykładowo: 6 l/min = 6·0,001 m3/min = 0,006 m3/min, a potem 0,006·60 = 0,36 m3/h.
Jak przygotować się do zadań z jednostkami na egzaminie ELE.11?
Wypisz najczęstsze konwersje (min↔s, h↔min, l↔dm3, l↔m3) i ćwicz krótkie rachunki bez kalkulatora. Stosuj metodę "łańcucha jednostek": zapisuj jednostki przy każdym kroku, aby widzieć, co się skraca i czy wynik ma sens.
info

Około 80% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Źródła:

  • BIPM, "The International System of Units (SI)" (SI Brochure), 9th edition (2019), rozdział o jednostkach poza SI dopuszczonych do stosowania z SI (litr) oraz zależnościach jednostek objętości; https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp: 2026-03-04)
  • NIST, "Guide for the Use of the International System of Units (SI)" (SP 811), sekcje dotyczące jednostek objętości i jednostek czasu oraz zasad zapisu i konwersji; https://www.nist.gov/pml/special-publication-811 (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL), hasła: "Litr" oraz "Decymetr sześcienny" – zależność 1 l = 1 dm³; https://pl.wikipedia.org/wiki/Litr oraz https://pl.wikipedia.org/wiki/Decymetr (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Podstawy metrologii i jednostek SI (przeliczanie jednostek pochodnych)
  • Materiały dydaktyczne z hydrauliki instalacyjnej (przepływ, natężenie przepływu)
  • Instrukcje obsługi rotametrów i przepływomierzy stosowanych w instalacjach solarnych
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego