Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2016



PYTANIE NR 23.
Na rysunkach przedstawiono układ sterowania dwoma taśmociągami. Na podstawie analizy schematu określ, które przyciski i w jakiej kolejności należy wcisnąć, aby najpierw uruchomić taśmociąg napędzany silnikiem M1, po czym uruchomić taśmociąg napędzany silnikiem M2, a następnie wyłączyć je w odwrotnej kolejności.
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny układu sterowania dwoma taśmociągami, co jest typowe dla egzaminów zawodowych z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawidłowa kolejność wynika z blokad w schemacie.
Uruchomienie M2 jest możliwe dopiero po załączeniu K1 (styk K1 w obwodzie K2), więc najpierw naciska się START M1 (S2), potem START M2 (S4). Zatrzymanie jest odwrotne: najpierw STOP M2 (S3), a dopiero potem STOP M1 (S1), bo pracujący M2 blokuje wyłączenie M1.

Pełne wyjaśnienie:

W układach sterowania sekwencyjnego z dwoma napędami często stosuje się blokady międzystopniowe, aby wymusić bezpieczną i technologiczną kolejność pracy. Na schemacie drabinkowym widoczne są dwie kluczowe zależności.

  • Blokada startu M2: w gałęzi cewki K2 (silnik M2) znajduje się w szeregu styk zwierny stycznika K1. To oznacza, że dopóki K1 nie jest załączony (M1 nie pracuje), obwód K2 jest "przerwany" logicznie i M2 nie da się uruchomić.
  • Blokada stopu M1: w gałęzi K1 (silnik M1) przycisk STOP M1 (S1, styk NC) jest zmostkowany stykiem zwiernym K2. Gdy M2 pracuje (K2 załączone), ten styk podtrzymuje tor zasilania K1, więc samo naciśnięcie S1 nie wyłączy M1, dopóki nie zostanie wyłączony M2.

Z tego wynika wymuszona sekwencja:

  1. Start M1: należy nacisnąć S2 (START M1, styk NO), aby załączyć K1 i uruchomić M1. Samopodtrzymanie realizuje styk pomocniczy K1 równolegle do S2.
  2. Start M2: dopiero wtedy można nacisnąć S4 (START M2). Ponieważ K1 jest już załączony, styk K1 w obwodzie K2 zamyka warunek i K2 może się załączyć. Podtrzymanie realizuje styk K2 równolegle do S4.
  3. Stop M2: aby rozpocząć wyłączanie w odwrotnej kolejności, naciska się S3 (STOP M2, styk NC), co rozłącza obwód K2 i wyłącza M2.
  4. Stop M1: dopiero po wyłączeniu K2 przestaje działać mostek K2 równoległy do S1, więc naciśnięcie S1 skutecznie rozłączy tor K1 i zatrzyma M1.

Pozostałe proponowane kolejności są błędne, bo próbują: uruchomić M2 przed M1 (ignorując styk K1 w obwodzie K2) albo wyłączyć M1 przed M2 (ignorując obejście S1 przez styk K2), ewentualnie zakładają "naturalną" kolejność numerów przycisków zamiast analizy logiki schematu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest blokada startu w układzie dwóch silników?
Blokada startu to zależność, która pozwala uruchomić drugi napęd dopiero po spełnieniu warunku (np. pracy pierwszego napędu). Realizuje się ją zwykle stykiem pomocniczym stycznika włączonym w szereg w obwodzie sterowania drugiego silnika.
Dlaczego w tym układzie M2 nie może wystartować przed M1?
Bo w obwodzie cewki K2 znajduje się w szeregu styk K1. Dopóki K1 nie jest załączony (czyli M1 nie pracuje), tor do K2 jest logicznie przerwany i naciśnięcie przycisku START M2 nie spowoduje załączenia stycznika K2.
Co oznacza samopodtrzymanie stycznika w schemacie drabinkowym?
Samopodtrzymanie oznacza, że po krótkim naciśnięciu START cewka stycznika pozostaje zasilana przez własny styk pomocniczy (NO) włączony równolegle do przycisku START. Dzięki temu silnik pracuje bez trzymania przycisku.
Jak rozpoznać na schemacie, który przycisk jest START, a który STOP?
Najpewniejsza metoda to sprawdzenie symbolu styku: START jest zwykle stykiem NO (zwykle otwartym), a STOP jest zwykle stykiem NC (zwykle zamkniętym). W zadaniach egzaminacyjnych decyduje symbol na schemacie, nie sama nazwa.
Dlaczego nie da się wyłączyć M1, gdy pracuje M2?
W gałęzi sterowania K1 przycisk STOP M1 (S1) jest obejściem zrealizowanym stykiem K2 połączonym równolegle. Gdy K2 jest załączone, jego styk utrzymuje zasilanie K1 mimo naciśnięcia S1, więc M1 da się zatrzymać dopiero po wyłączeniu M2.
Jaka jest poprawna kolejność uruchomienia i zatrzymania dwóch taśmociągów?
Najpierw uruchamia się taśmociąg z M1, potem z M2. Zatrzymanie odbywa się w odwrotnej kolejności: najpierw wyłącza się M2, a dopiero potem M1. Tę kolejność wymuszają blokady w postaci styków K1 w obwodzie K2 oraz K2 w obwodzie K1.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy analizie takich schematów?
Najczęstsze błędy to: mylenie styków NO/NC, pomijanie styku blokującego (np. K1 w obwodzie K2), zakładanie że STOP zawsze wyłącza natychmiast, oraz czytanie schematu "po numerach" przycisków zamiast śledzenia toru zasilania cewek.
Czy przycisk STOP jest zawsze stykiem NC w automatyce przemysłowej?
W praktyce w obwodach sterowania przycisk STOP bardzo często jest NC, bo to rozwiązanie sprzyja bezpieczeństwu (przerwa przewodu działa jak STOP). Na egzaminie trzeba jednak kierować się symbolem w schemacie, bo mogą wystąpić wyjątki.
Gdzie w schemacie widać zależność między K1 a K2?
Zależność widać tam, gdzie styk jednego stycznika pojawia się w gałęzi sterowania drugiego. Przykładowo styk K1 w szeregu z cewką K2 oznacza warunek uruchomienia M2, a styk K2 równolegle do STOP M1 oznacza blokadę wyłączenia M1.
Jak szybko rozwiązywać zadania o kolejności przycisków na egzaminie?
Najpierw zidentyfikuj: które styki są STOP (NC) i START (NO), gdzie są styki podtrzymania K1/K2 oraz czy występują styki jednego stycznika w obwodzie drugiego (blokady). Potem ustal: co musi być załączone, aby zasilić cewkę kolejnego stycznika.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 28% zdających egzamin. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Prawidłowa kolejność wynika z blokad w schemacie.Uruchomienie M2 jest możliwe dopiero po załączeniu K1 (styk K1 w obwodzie K2), więc najpierw naciska się START M1 (S2), potem START M2 (S4)."

Źródła:

  • Wikipedia: Ladder logic – https://en.wikipedia.org/wiki/Ladder_logic (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia: Contactor – https://en.wikipedia.org/wiki/Contactor (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw automatyki przemysłowej (styczniki, przekaźniki, obwody sterowania)
  • Ćwiczenia z czytania schematów drabinkowych: samopodtrzymanie, blokady, układy rozruchu
  • Materiały dydaktyczne z mechatroniki: sterowanie napędami i elementy wykonawcze
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego