KWALIFIKACJA TWO5 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 16.
Na rysunku konstrukcyjnym podana jest informacja, że na każdy przyspaw wzdłużnej konstrukcji należy przewidzieć 1 mm na skurcz spawalniczy. Uwzględniając tę informację, wskaż jaka powinna być szerokość poz.1.
Ilustracja przedstawia rysunek konstrukcyjny pokładu jednostki pływającej, który jest częścią egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na rysunku szerokość nominalna poz. 1 wynosi 3000 mm, a wzdłuż płyty pokazano 7 wzdłużników, czyli 7 przyspawów.
Skoro trzeba dodać 1 mm naddatku na skurcz na każdy przyspaw, to naddatek łącznie wynosi 7 × 1 mm = 7 mm. Wymiar przed spawaniem: 3000 + 7 = 3007 mm.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprawdza dwie umiejętności typowe dla montera kadłubów: odczyt informacji z rysunku konstrukcyjnego oraz uwzględnienie naddatku na skurcz spawalniczy.

1) Odczyt z rysunku
Wymiar szerokości płyty (poz. 1) jest podany jako 3000 mm (wymiar nominalny, docelowy po wykonaniu spoin i wystąpieniu skurczu). Na tej szerokości zaznaczono 7 wzdłużników (usztywnień wzdłużnych). Każdy z tych elementów będzie przyspawany do płyty, więc odpowiada jednemu "przyspawowi" w rozumieniu treści zadania.

2) Naddatek na skurcz
Treść podaje: "na każdy przyspaw należy przewidzieć 1 mm na skurcz spawalniczy". Oznacza to, że aby po spawaniu uzyskać wymiar nominalny 3000 mm, materiał należy przygotować z naddatkiem.

3) Obliczenie

  • Liczba przyspawów: 7
  • Naddatek na 1 przyspaw: 1 mm
  • Naddatek łącznie: 7 × 1 mm = 7 mm
  • Szerokość przed spawaniem: 3000 mm + 7 mm = 3007 mm

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 3000 mm — pomija naddatek na skurcz; po spawaniu wymiar byłby mniejszy od nominalnego.
  • 3004 mm — odpowiada doliczeniu naddatku dla 4 przyspawów; typowy błąd zliczania elementów lub nieuwzględnienia wszystkich wzdłużników.
  • 3006 mm — odpowiada doliczeniu naddatku dla 6 przyspawów; częsty efekt pominięcia jednego usztywnienia na rysunku.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zawsze ustal, ile razy występuje operacja powodująca skurcz (tu: liczba przyspawów), a dopiero potem przelicz naddatek i zdecyduj, czy należy go dodać (wymiar przed spawaniem) czy odjąć (gdyby podano wymiar przed operacją).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skurcz spawalniczy to zmniejszenie wymiarów elementu po spawaniu, wynikające z nagrzewania i stygnięcia materiału. W konstrukcjach kadłuba może powodować "ściąganie" blach i odchyłki wymiarowe, dlatego na etapie przygotowania elementów często stosuje się naddatki technologiczne.
Należy zliczyć, ile razy występuje sytuacja opisana jako "przyspaw" (np. liczba wzdłużników spawanych do płyty). Potem mnożysz liczbę przyspawów przez naddatek na jeden przyspaw i dodajesz (gdy chcesz uzyskać wymiar nominalny po spawaniu).
3000 mm to wymiar nominalny, a spawanie spowoduje skurcz. Żeby po skurczu uzyskać 3000 mm, trzeba przygotować element nieco większy. Skoro jest 7 przyspawów i 1 mm na każdy, naddatek wynosi 7 mm, więc 3000 + 7 = 3007 mm.
Najczęstsze są: pominięcie jednego z usztywnień (np. ostatniego), mylenie linii pomocniczych z elementami konstrukcyjnymi oraz liczenie "odstępów" zamiast elementów. Pomaga zaznaczanie sobie kolejnych wzdłużników na rysunku i kontrolne przeliczenie.
W zadaniach egzaminacyjnych zwykle przyjmuje się dokładnie to, co podano w treści. Jeśli jest "1 mm na każdy przyspaw wzdłużnej konstrukcji", a na rysunku widać 7 wzdłużników, to w tym kontekście liczy się 7 przyspawów. W praktyce szczegóły zależą od technologii i rodzaju połączenia.
Jest kluczowy przy montażu większych sekcji kadłuba, pokładów i grodzi, gdzie kumulacja skurczu z wielu spoin może dać istotne odchyłki. Brak naddatku może powodować problemy z pasowaniem, szczeliny montażowe i konieczność prostowania lub kosztownych przeróbek.
Wymiar nominalny to docelowy wymiar elementu w konstrukcji (po wykonaniu operacji technologicznych). Jeśli w opisie jest informacja o naddatku na skurcz, to zwykle oznacza, że wymiar z rysunku ma być uzyskany po spawaniu, a wymiar przygotówki trzeba skorygować o podany naddatek.
3006 mm odpowiada doliczeniu naddatku dla 6 przyspawów. To częsty efekt pominięcia jednego wzdłużnika na rysunku albo błędnego założenia, że liczy się "pomiędzy" elementami. W zadaniu trzeba zliczyć wszystkie wzdłużniki przewidziane do przyspawania.
Kluczowe są: wymiar bazowy (tu: szerokość 3000 mm), liczba elementów spawanych do płyty (tu: 7 wzdłużników) oraz jednoznaczna interpretacja, co oznacza "na każdy przyspaw". Dodatkowe wymiary rozmieszczenia pomagają upewnić się, że liczba elementów jest policzona poprawnie.
Ćwicz schemat: zidentyfikuj wymiar nominalnyzlicz spoiny/przyspawy z rysunkupolicz naddatekzastosuj znak działania (zwykle dodawanie do przygotówki). Warto też trenować szybkie i pewne czytanie rysunków z usztywnieniami.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Opis ilustracji dostarczony w treści zadania (zweryfikowany opis rysunku: 7 wzdłużników na szerokości 3000 mm)

Materiały:

  • Podręcznik do czytania rysunku technicznego w budowie okrętów (działy: wymiarowanie, oznaczenia elementów konstrukcji)
  • Materiały dydaktyczne z technologii spawania (zjawiska cieplne i skurcz spawalniczy)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obliczeń naddatków i tolerancji w konstrukcjach spawanych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego