Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA DRM8 - CZERWIEC 2016



PYTANIE NR 38.
Na rysunku oznaczono długość elementu 368±0,55. Który element nie mieści się w granicach tolerancji wymiarowej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tolerancja 368±0,55 wyznacza przedział dopuszczalny od 367,45 mm do 368,55 mm (włącznie). Wartości 367,45 mm, 368,00 mm i 368,54 mm mieszczą się w tym zakresie. 367,44 mm jest o 0,01 mm poniżej dolnej granicy, więc nie spełnia tolerancji.

Pełne wyjaśnienie:

W zapisie 368±0,55 liczba 368 oznacza wymiar nominalny, a ±0,55 to odchyłka dopuszczalna w górę i w dół (tolerancja symetryczna). Aby sprawdzić, czy podany wymiar mieści się w tolerancji, wyznacza się wymiary graniczne:

  • Dolna granica: 368,00 − 0,55 = 367,45 mm
  • Górna granica: 368,00 + 0,55 = 368,55 mm

Następnie porównuje się wynik pomiaru z przedziałem [367,45; 368,55]. W praktyce warsztatowej granice są traktowane jako dopuszczalne, czyli wartość równa granicy nadal "mieści się w tolerancji".

Dlatego:

  • Wymiar 367,45 mm leży dokładnie na dolnej granicy – jest dopuszczalny.
  • Wymiar 368,00 mm jest równy nominalnemu – jest dopuszczalny.
  • Wymiar 368,54 mm jest mniejszy od 368,55 mm – jest dopuszczalny.
  • Wymiar 367,44 mm jest mniejszy od 367,45 mm, czyli przekracza tolerancję (o 0,01 mm) – nie mieści się w granicach.

To typowy typ zadania z kontroli jakości: zamiast oceniać "na oko" lub wybierać wartość najbardziej oddaloną od 368, trzeba policzyć granice i sprawdzić przynależność do przedziału. W realnych zadaniach na stanowisku mechanika-operatora maszyn do produkcji drzewnej taka ocena decyduje m.in. o poprawnym montażu, pasowaniu elementów oraz uniknięciu nadmiernych luzów albo zakleszczeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza zapis wymiaru 368±0,55 na rysunku technicznym?
Oznacza wymiar nominalny 368 mm z tolerancją symetryczną ±0,55 mm. Dopuszczalny jest każdy rzeczywisty wymiar od 367,45 mm do 368,55 mm (włącznie). Wynik pomiaru porównuje się z tym przedziałem.
Jak obliczyć dolną i górną granicę tolerancji dla 368±0,55?
Wyznaczasz granice przez proste działanie na wymiarze nominalnym: dolna = 368,00 − 0,55 = 367,45 mm, a górna = 368,00 + 0,55 = 368,55 mm. Potem sprawdzasz, czy mierzona wartość jest między nimi.
Czy wartość równa granicy tolerancji (np. 367,45) jest dopuszczalna?
Tak, w typowej interpretacji tolerancji wymiarowej granice są włączone do zakresu dopuszczalnego. To znaczy, że wymiar równy dolnej lub górnej granicy nadal "mieści się" w tolerancji. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle przyjmuje się właśnie taką zasadę.
Dlaczego 367,44 mm nie mieści się w tolerancji 368±0,55?
Bo dolna granica wynosi 367,45 mm. Wymiar 367,44 mm jest o 0,01 mm mniejszy, czyli znajduje się poniżej dopuszczalnego przedziału. Nawet tak mała różnica oznacza przekroczenie tolerancji, jeśli zadanie dotyczy oceny zgodności z rysunkiem.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy zadaniach z tolerancją ±?
Najczęstsze błędy to: pominięcie członu "±" i porównywanie tylko do 368, mylenie dodawania z odejmowaniem przy wyznaczaniu granic, oraz uznawanie wartości granicznej za błędną. Częsty jest też błąd przecinka (0,55 vs 0,055).
Jakie narzędzie pomiarowe najlepiej nadaje się do takiego sprawdzenia długości?
W praktyce często używa się suwmiarki (szybka kontrola) lub mikrometru (większa dokładność, gdy to uzasadnione). Wybór zależy od wymaganej niepewności pomiaru, kształtu elementu i dostępu do mierzonych powierzchni.
Kiedy w produkcji drzewnej kontroluje się wymiary z taką tolerancją?
Podczas przygotowania elementów do montażu i w kontroli międzyoperacyjnej, np. przy częściach mocujących, dystansach, prowadnicach lub elementach ustawiających. Kontrola wymiarów ogranicza ryzyko problemów z pasowaniem i zapewnia powtarzalność działania maszyn i urządzeń.
Co zrobić, gdy pomiar jest blisko granicy tolerancji?
Warto wykonać powtórny pomiar (np. w innym miejscu elementu) i upewnić się, że narzędzie jest prawidłowo wyzerowane oraz że detal i przyrząd mają zbliżoną temperaturę. Przy wyniku "na granicy" kluczowa jest też właściwa technika pomiaru i stan powierzchni.
Jak odczytywać tolerancje na rysunku technicznym, żeby się nie pomylić?
Najpierw rozpoznaj typ zapisu: tolerancja symetryczna (±), jednostronna (+/−) albo tolerancje pasowań. Następnie zawsze policz dwie granice i zapisuj je wprost. Dopiero potem porównuj z wynikiem pomiaru, zamiast oceniać "na intuicję".
Czy tolerancja wymiarowa wpływa na montaż i działanie maszyny?
Tak. Zbyt krótki lub zbyt długi element może powodować luzy, niewspółosiowość, nadmierne tarcie albo trudności w regulacji. Utrzymanie tolerancji jest jednym z warunków jakości montażu oraz niezawodności pracy maszyn przemysłu drzewnego, zwłaszcza w układach nastawczych i prowadzących.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 81% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że tolerancja 368±0,55 wyznacza przedział dopuszczalny od 367,45 mm do 368,55 mm (włącznie).

Źródła:

  • PN-EN ISO 286-1:2011, "Geometrical product specifications (GPS) — ISO code system for tolerances on linear sizes — Part 1: Basis of tolerances, deviations and fits", rozdziały dot. odchyłek i wymiarów granicznych
  • PN-EN ISO 286-2:2010, "Geometrical product specifications (GPS) — ISO code system for tolerances on linear sizes — Part 2: Tables of standard tolerance grades and limit deviations for holes and shafts", wprowadzenie (pojęcia granic wymiaru)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z metrologii warsztatowej (tolerancje, odchyłki, zasady oceny)
  • Materiały do rysunku technicznego maszynowego (zapisy tolerancji wymiarów)
  • Instrukcje stanowiskowe kontroli jakości w zakładach obróbki drewna (procedury pomiarów)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego