KWALIFIKACJA OGR1 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 12.
Na rysunku projektowym w skali 1:5 kompozycja pogrzebowa ma długość 12 cm. Jaka będzie szerokość rzeczywista kompozycji przy zastosowaniu proporcji szerokości do długości jak 2:3?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:5 oznacza, że 12 cm na rysunku odpowiada 12·5 = 60 cm w rzeczywistości (długość). Proporcja szerokości do długości 2:3 daje szerokość równą (2/3)·60 cm = 40 cm. Dlatego poprawna jest odpowiedź 40 cm.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba wykonać dwa niezależne kroki: przeliczyć wymiar z rysunku na wymiar rzeczywisty oraz zastosować proporcję szerokości do długości.

1) Skala 1:5
Skala 1:5 oznacza pomniejszenie: 1 jednostka na rysunku odpowiada 5 jednostkom w rzeczywistości. Jeśli na rysunku długość kompozycji wynosi 12 cm, to długość rzeczywista wynosi:
12 cm · 5 = 60 cm.

2) Proporcja szerokości do długości 2:3
Stosunek 2:3 czytamy jako: szerokość stanowi 2 części, a długość 3 części. Skoro długość rzeczywista to 60 cm (czyli 3 części), to 1 część ma 60/3 = 20 cm. Szerokość (2 części) wyniesie 2 · 20 cm = 40 cm. To samo można zapisać krócej jako:
szerokość = (2/3) · długość = (2/3) · 60 cm = 40 cm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 30 cm – zwykle wynika z policzenia 60·(1/2) lub z nieprawidłowego użycia proporcji (np. potraktowania 2:3 jako 1:2).
  • 20 cm – często jest efektem obliczenia "jednej części" (60/3) i zatrzymania się na tym etapie bez pomnożenia przez 2.
  • 50 cm – bywa skutkiem pomylenia skali lub zaokrąglania "na oko" bez trzymania się rachunku.

Wskazówka egzaminacyjna: przy zadaniach ze skalą zawsze sprawdź sens: rysunek projektowy zwykle jest mniejszy niż obiekt, więc przy skali 1:n wymiary rzeczywiste najczęściej rosną (mnożenie przez n).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W skali 1:5 rysunek jest 5 razy mniejszy od rzeczywistości. Aby dostać wymiar rzeczywisty, mnożysz wymiar z rysunku przez 5. Np. 12 cm na projekcie daje 12·5 = 60 cm w realu.
Proporcja 2:3 oznacza, że na każdą "3 części" długości przypadają "2 części" szerokości. To nie są centymetry, tylko stosunek. Gdy znasz długość, liczysz szerokość jako (2/3) długości.
Skala 1:5 oznacza, że 1 jednostka na rysunku odpowiada 5 jednostkom w rzeczywistości. Rysunek jest pomniejszeniem, więc realny obiekt jest większy. Dlatego z rysunku do rzeczywistości zwykle przechodzisz przez mnożenie przez 5.
Traktuj proporcję jak ułamek: szerokość/długość = 2/3. Czyli szerokość = (2/3)·długość. Jeśli długość wynosi 60 cm, to szerokość wynosi (2/3)·60 = 40 cm.
Najczęściej myli się kierunek skali (dzielenie zamiast mnożenia), liczy się proporcję od wymiaru z rysunku zamiast od rzeczywistego, albo bierze się "jedną część" (np. 60/3) i zapomina pomnożyć przez 2. Pomaga zapis ułamka 2/3.
Proporcja opisuje kształt, więc jest taka sama na rysunku i w rzeczywistości. W praktyce łatwiej jednak najpierw przeliczyć długość na wymiar rzeczywisty, a dopiero potem obliczyć szerokość. Zmniejsza to ryzyko pomyłki.
Porównaj szerokość z długością: przy proporcji 2:3 szerokość musi być mniejsza i stanowić ok. 2/3 długości. Jeśli długość to 60 cm, szerokość 40 cm jest logiczna. Wynik większy od długości lub zbyt mały sugeruje błąd w skali albo proporcji.
Skalę stosuje się, gdy projekt ma odwzorować kompozycję, ale na kartce nie da się narysować jej w rozmiarze rzeczywistym. Pomaga to zaplanować gabaryty wieńca lub wiązanki, dopasować je do stojaka, miejsca ekspozycji i oszacować ilość materiału.
Zapisz 2:3 jako "2 części szerokości i 3 części długości". Gdy długość to 60 cm, jedna część to 60/3 = 20 cm. Szerokość to 2 części, więc 2·20 = 40 cm. Ta metoda jest odporna na pomylenie ułamków.
Tak, bo proporcja nie zależy od skali. Możesz policzyć: szerokość na rysunku = (2/3)·12 = 8 cm, a potem przeliczyć skalę: 8·5 = 40 cm. Ważne, by zachować kolejność działań i nie mieszać wymiarów rysunkowych z rzeczywistymi.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że skala 1:5 oznacza, że 12 cm na rysunku odpowiada 12·5 = 60 cm w rzeczywistości (długość).

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Skala (kartografia)", https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_(kartografia) - accessed 2026-03-02
  • Wikipedia (PL), "Proporcja (matematyka)", https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcja - accessed 2026-03-02
  • Khan Academy (PL), "Stosunki i proporcje" (dział), https://pl.khanacademy.org/math/pre-algebra/pre-algebra-ratios-rates - accessed 2026-03-02

Materiały:

  • Podręcznik/ściąga z matematyki: skala, proporcje, ułamki (dział: proporcje i skala)
  • Zbiór zadań z przeliczania skali (rysunek techniczny / matematyka praktyczna)
  • Materiały dydaktyczne do florystyki: projektowanie kompozycji i planowanie wymiarów (część o rysunku projektowym)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego