KWALIFIKACJA OGR1 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 10.
Jakie wymiary na rysunku projektowym – rzut z góry wykonanym w skali 1:10 ma stoisko targowe, którego długość rzeczywista wynosi 4 m, a szerokość 2 m?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:10 oznacza, że każdy wymiar na rysunku jest 10 razy mniejszy od rzeczywistego.
4 m = 400 cm, a 2 m = 200 cm. Dzielimy przez 10: 400/10 = 40 cm oraz 200/10 = 20 cm.
Dlatego poprawny wymiar rysunku to 40 cm × 20 cm.

Pełne wyjaśnienie:

Skala rysunku 1:10 informuje, że 1 jednostka na rysunku odpowiada 10 jednostkom w rzeczywistości. W praktyce, aby obliczyć wymiary obiektu na rysunku, należy podzielić wymiary rzeczywiste przez 10.

Najwygodniej najpierw ujednolicić jednostki, ponieważ odpowiedzi podane są w centymetrach:

  • 4 m = 400 cm
  • 2 m = 200 cm

Następnie stosujemy skalę 1:10:

  • długość na rysunku: 400 cm / 10 = 40 cm
  • szerokość na rysunku: 200 cm / 10 = 20 cm

Zatem prawidłowy zapis to 40 cm × 20 cm.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • 4 cm × 2 cm odpowiadałoby sytuacji, jakby 4 m potraktować jako 40 cm (albo jakby skala była znacznie "mniejsza", np. 1:100). To typowy błąd zbyt agresywnego zmniejszenia.
  • 20 cm × 10 cm wynika z podzielenia przez 20 zamiast przez 10 lub z pomyłki w jednym z wymiarów. Często pojawia się, gdy ktoś mechanicznie "połowi" liczby.
  • 2 cm × 1 cm to skrajne zaniżenie (jak przy jeszcze większym zmniejszeniu), zwykle spowodowane pomyleniem jednostek lub błędem w interpretacji skali.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu sprawdź "zdrowym rozsądkiem": stoisko 4 m długości w skali 1:10 nie może mieć na rysunku kilku centymetrów, bo 4 m to 400 cm, a 1:10 daje dziesiątą część, czyli dziesiątki centymetrów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:10 oznacza, że 1 jednostka na rysunku odpowiada 10 jednostkom w rzeczywistości. Wymiary na rysunku są więc 10 razy mniejsze od rzeczywistych, a do obliczeń najczęściej dzielisz wymiar rzeczywisty przez 10.
Najpierw ujednolić jednostki (np. wszystko w cm), a potem zastosować skalę. Dla skali 1:10 liczysz: wymiar na rysunku = wymiar rzeczywisty / 10. Na końcu porównaj, czy wynik ma sens (czy jest wyraźnie mniejszy od rzeczywistości).
Nie zawsze trzeba, ale zwykle jest to najbezpieczniejsze. Gdy odpowiedzi są w centymetrach, przeliczenie metrów na centymetry eliminuje ryzyko pomyłki w zapisie jednostek. Dopiero potem stosujesz skalę (np. dzielisz przez 10) i otrzymujesz wynik w tych samych jednostkach.
Najczęstsze błędy to: mnożenie zamiast dzielenia, pomijanie jednostek (zostawienie metrów, a wpisanie cm), oraz błąd w "przesuwaniu przecinka" przy dzieleniu przez 10. Pomaga zapis: 4 m = 400 cm, a potem 400/10 = 40 cm.
Tak, zapis 1:10 oznacza zmniejszenie, bo druga liczba jest większa. Powiększenie byłoby np. 10:1. W praktyce projektowej (np. plan stoiska) skale 1:10, 1:20, 1:50 są używane, gdy obiekt jest większy niż kartka.
Zrób kontrolę "na oko": skala 1:10 daje wynik około 10 razy mniejszy. Jeśli obiekt ma kilka metrów, na rysunku powinien mieć zwykle dziesiątki centymetrów, a nie 1–4 cm. Taka kontrola pozwala wychwycić błędne dzielenie lub jednostki.
Skala pozwala przenieść realne wymiary stoiska na plan, aby rozmieścić elementy dekoracji i ekspozycji (np. kompozycje, regały, ladę) bez ryzyka, że projekt się "nie zmieści". Dzięki temu łatwiej zaplanować przejścia, strefy pracy i widoczność aranżacji.
Na rysunku w skali przedstawiasz wymiary przeskalowane (czyli pomniejszone/powiększone). W dokumentacji projektowej często dodatkowo opisuje się wymiarami rzeczywistymi, ale samo zadanie egzaminacyjne pyta o to, jakie wymiary ma obiekt na rysunku.
Rzut z góry (plan) stosuje się, gdy trzeba pokazać rozmieszczenie elementów na powierzchni: gdzie stoi lada, gdzie są ekspozytory, jak przebiegają ciągi komunikacyjne. To podstawowy widok przy planowaniu stoiska targowego i ułatwia sprawdzenie proporcji oraz odległości.
Wystarczy opanować schemat: ujednolić jednostki → zastosować skalę → kontrola sensu wyniku. Przećwicz kilka przykładów dla 1:10, 1:20 i 1:50. Dodatkowo warto powtarzać przeliczanie m↔cm oraz zapisy proporcji, aby unikać pomyłki 1:10 vs 10:1.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Skala (kartografia)" – definicja skali i interpretacja 1:n, https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_(kartografia) (dostęp: 2026-02-28)
  • e-podreczniki.pl, Matematyka – materiały o proporcjach i przeliczaniu jednostek (działy: proporcje/jednostki długości), https://epodreczniki.pl/ (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki: skala, proporcje i jednostki długości
  • Podręczniki/zeszyty ćwiczeń z rysunku technicznego (pojęcie skali, rzutowanie)
  • Ćwiczenia praktyczne: rysowanie prostych planów w skali 1:20, 1:10, 1:5

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego