KWALIFIKACJA GIW11 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 23.
Na rysunku przedstawiającym fragment przenośnika znakami zapytania oznaczono
Ilustracja przedstawia fragment przenośnika, który jest częścią egzaminu zawodowego dla technika przeróbki kopalin stałych,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zgrzebło to element roboczy przenośnika zgrzebłowego (łańcuchowego), który zgarnia i przesuwa urobek po rynnie/korycie. "Łańcuch" jest elementem napędowym/cięgnem, "krążnik" typowo współpracuje z taśmą w przenośnikach taśmowych, a "taśma" jest właściwa dla przenośnika taśmowego, nie zgrzebłowego.

Pełne wyjaśnienie:

W przenośniku zgrzebłowym materiał jest przemieszczany dzięki elementom zgarniającym zamocowanym do cięgna (najczęściej łańcucha). Takim elementem zgarniającym jest zgrzebło – jego zadaniem jest "zabieranie" urobku i przesuwanie go wzdłuż trasy przenośnika, zwykle po rynnie/korycie.

Odpowiedź "zgrzebło" pasuje do fragmentu przenośnika, gdy na rysunku widać poprzeczne listwy/elementy zgarniające współpracujące z rynną oraz połączone z cięgnem.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w takim kontekście?

  • "Łańcuch" to cięgno przenośnika zgrzebłowego, ale nie jest tym samym co element zgarniający. Na rysunkach łańcuch ma inną geometrię i funkcję: przenosi siłę napędu i porusza zgrzebła.
  • "Krążnik" jest charakterystyczny dla przenośników taśmowych (zestawy rolek podpierających i prowadzących taśmę). W przenośniku zgrzebłowym transport odbywa się bez taśmy i bez typowych krążników nośnych taśmy.
  • "Taśmę" wskazuje się w przenośniku taśmowym, gdzie to taśma jest elementem nośnym i transportującym urobek. W przenośniku zgrzebłowym rolę "nośnika" pełni układ rynny i zgrzebeł poruszanych łańcuchem.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się jednocześnie "taśma" i "krążnik", a na rysunku widać elementy poprzeczne zgarniające, zwykle chodzi o przenośnik zgrzebłowy i identyfikację zgrzebła, a nie o elementy przenośnika taśmowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zgrzebło to element zgarniający (poprzeczna listwa) zamocowany do cięgna, zwykle łańcucha. Podczas ruchu przesuwa urobek po rynnie/korycie przenośnika, realizując właściwy transport materiału.
Łańcuch jest cięgnem tworzącym ciąg ogniw lub członów biegnących wzdłuż przenośnika. Zgrzebło to element poprzeczny "przecinający" tor ruchu, zwykle łączący dwa biegi łańcucha i współpracujący bezpośrednio z urobkiem.
Krążniki są rolkami podpierającymi i prowadzącymi taśmę w przenośniku taśmowym. W przenośniku zgrzebłowym nie ma taśmy nośnej, a transport odbywa się po rynnie przy pomocy zgrzebeł poruszanych łańcuchem.
Stosuje się go, gdy potrzebny jest transport urobku w korycie/rynnie, często w warunkach zapylenia lub przy materiale o właściwościach utrudniających transport taśmą. Konstrukcja z łańcuchem i zgrzebłami dobrze znosi cięższe warunki pracy.
Zgrzebło zgarnia urobek i wymusza jego przesuw wzdłuż przenośnika. Dzięki temu materiał jest transportowany bez taśmy, a ruch zgrzebeł jest przenoszony przez cięgno (łańcuch) napędzane przez stację napędową.
Typowe dla przenośnika taśmowego są taśma oraz krążniki (rolki nośne i powrotne). W przenośniku zgrzebłowym zamiast taśmy występuje rynna i układ łańcuch–zgrzebła.
Wiele nazw dotyczy podobnych obszarów (transport, napęd), ale elementy pełnią inne funkcje. Analiza kształtu i położenia na rysunku ogranicza pomyłki wynikające ze skojarzeń, np. automatycznego wskazywania "taśmy" w każdym przenośniku.
Najczęściej myli się elementy przenośnika zgrzebłowego z taśmowym: zgrzebło z fragmentem konstrukcji, łańcuch z elementem zgarniającym oraz krążniki z innymi rolkami/kołami. Pomaga sprawdzenie: czy na rysunku jest taśma oraz czy są rolki ją podpierające.
Tak. Zgrzebło jest elementem roboczym, który bezpośrednio oddziałuje na urobek: zgarnia go i przesuwa. Łańcuch jest głównie elementem napędowym/cięgnem przenoszącym ruch, a nie "łopatą" przesuwającą materiał.
Ćwicz na rysunkach i schematach: rozpoznawaj elementy po funkcji i kształcie (taśma, krążniki, łańcuch, zgrzebła, rynna). Dobrą metodą jest tworzenie własnych notatek z podpisanymi szkicami oraz porównywanie przenośnika taśmowego z zgrzebłowym.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Zgrzebło to element roboczy przenośnika zgrzebłowego (łańcuchowego), który zgarnia i przesuwa urobek po rynnie/korycie."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Przenośnik zgrzebłowy" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Przeno%C5%9Bnik_zgrzeb%C5%82owy (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Przenośnik taśmowy" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Przeno%C5%9Bnik_ta%C5%9Bmowy (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Przenośnik łańcuchowy" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Przeno%C5%9Bnik_%C5%82a%C5%84cuchowy (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Instrukcje obsługi (DTR) przenośników stosowanych w zakładach przeróbczych
  • Podręczniki z maszyn i urządzeń transportu wewnętrznego w górnictwie/przeróbce kopalin
  • Atlas/kompendium rysunku technicznego maszynowego (oznaczenia i czytanie rysunków)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego