KWALIFIKACJA GIW3 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 28.
Na rysunku przedstawiającym przenośnik taśmowy krążnik dolny oznaczono literą
Ilustracja przedstawia schemat przenośnika taśmowego, który jest używany w kontekście kwalifikacji zawodowej TECHNIK
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Krążnik dolny to element zespołu krążnikowego podpierający gałąź powrotną taśmy (dolny bieg), czyli tę część taśmy, która wraca po oddaniu urobku. Na rysunku należy wskazać oznaczenie litery przypisane do krążnika znajdującego się pod taśmą, na biegu dolnym.

Pełne wyjaśnienie:

W przenośniku taśmowym taśma porusza się w obiegu zamkniętym, tworząc dwie podstawowe części:

  • gałąź górną (nośną) – po której transportowany jest urobek,
  • gałąź dolną (powrotną) – która wraca do strefy załadunku po zrzucie materiału.

Krążniki (zestawy rolek) służą do podparcia i prowadzenia taśmy. W zależności od tego, którą gałąź taśmy podpierają, wyróżnia się krążniki górne oraz krążniki dolne.

Krążnik dolny rozpoznaje się na rysunku po tym, że znajduje się pod biegiem taśmy i podtrzymuje odcinek powrotny (bez urobku). W praktyce, szczególnie w górnictwie odkrywkowym, poprawna identyfikacja krążnika dolnego jest istotna m.in. przy przeglądach, wymianie zużytych rolek oraz diagnozowaniu problemów z prowadzeniem taśmy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Ponieważ wskazują litery oznaczające inne elementy schematu niż krążnik dolny (np. elementy gałęzi górnej, bębny lub fragmenty konstrukcji). Typową pomyłką jest mylenie krążnika dolnego z górnym – na schematach oba wyglądają podobnie, ale pracują na innych biegach taśmy. W zadaniach egzaminacyjnych warto najpierw odszukać na rysunku bieg powrotny taśmy, a dopiero potem sprawdzić, jaka litera opisuje rolkę/krążnik pod tym biegiem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Krążnik dolny to rolka (lub zestaw rolek) podpierająca dolny, powrotny bieg taśmy. Jego zadaniem jest podtrzymanie taśmy wracającej po zrzucie urobku oraz ograniczenie ugięcia i tarcia o konstrukcję przenośnika.
Najpierw ustal, gdzie na schemacie jest gałąź nośna (zwykle górą) i gałąź powrotna (zwykle dołem). Krążnik dolny zawsze podpiera taśmę na biegu powrotnym, czyli pod dolną częścią obiegu.
Bo każda gałąź taśmy ma inną funkcję i obciążenie. Gałąź górna przenosi urobek, więc wymaga stabilniejszego podparcia. Gałąź dolna jest zwykle lżejsza (bez materiału), dlatego stosuje się krążniki dolne dobrane do warunków prowadzenia taśmy.
Krążniki podpierają i prowadzą taśmę, zmniejszają opory ruchu oraz pomagają utrzymać prawidłowy tor biegu. W odkrywce mają duże znaczenie dla niezawodności transportu nadkładu i urobku oraz dla ograniczania zużycia taśmy.
Gałąź powrotna to odcinek taśmy wracający od strefy zrzutu do strefy załadunku. Na większości schematów jest przedstawiana jako dolny bieg taśmy. To właśnie ten bieg podpierają krążniki dolne.
W typowym układzie tak – jego rolą jest bezpośrednie podparcie biegu powrotnego. W praktyce mogą występować różne rozwiązania konstrukcyjne (np. układy czyszczące lub prowadzące), ale zasada identyfikacji pozostaje ta sama: dotyczy biegu powrotnego.
Najczęściej myli się krążnik dolny z górnym, bo na rysunku mogą wyglądać podobnie. Druga pomyłka to wybór oznaczenia bębna zamiast krążnika. Pomaga metoda: najpierw znajdź bieg powrotny, potem szukaj elementu podpierającego.
Krążnik dolny ogranicza ugięcie taśmy i zapobiega jej ocieraniu o elementy konstrukcji. Dzięki temu zmniejsza się ryzyko uszkodzeń mechanicznych taśmy oraz niepotrzebnych strat energii na tarcie, co ma znaczenie przy długich trasach w odkrywce.
Wymianę wykonuje się podczas przeglądów lub po stwierdzeniu objawów zużycia: hałas, zatarcie łożysk, nierówna praca, bicie rolki czy uszkodzenie płaszcza. W kopalni odkrywkowej ważna jest też kontrola zapylenia i zabrudzeń.
Ćwicz rozpoznawanie elementów na schematach: bębny, taśma, krążniki górne i dolne, zrzut i załadunek. Pomaga też nauka "logiki przepływu": gdzie taśma niesie urobek, a gdzie wraca pusta. To szybko porządkuje identyfikację.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Krążnik dolny to element zespołu krążnikowego podpierający gałąź powrotną taśmy (dolny bieg), czyli tę część taśmy, która wraca po oddaniu urobku."

Źródła:

  • DIN 22101:2011-12, "Continuous conveyors – Belt conveyors for loose bulk materials – Basis for calculation and dimensioning" (zakres: podstawy budowy i doboru elementów przenośników taśmowych)
  • ISO 5048:1989, "Continuous mechanical handling equipment — Belt conveyors with carrying idlers — Calculation of operating power and tensile forces" (zakres: elementy przenośnika i rola krążników)
  • CEMA, "Belt Conveyors for Bulk Materials", 7th Edition (zakres: opis elementów przenośnika taśmowego, idlers/krążniki)

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z transportu taśmowego w górnictwie odkrywkowym
  • Instrukcje DTR przenośników taśmowych stosowanych w zakładzie
  • Atlas/słownik elementów maszyn i rysunku technicznego (oznaczenia zespołów przenośników)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego