KWALIFIKACJA BUD7 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 10.
Na rysunku przedstawione zostało uszkodzenie pojawiające się najczęściej w połączeniach śrubowych, nitowanych, pod materiałami uszczelniającymi na skutek korozji
Ilustracja przedstawia uszkodzenie powierzchni, które jest typowe dla korozji szczelinowej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Korozja szczelinowa typowo rozwija się w wąskich przestrzeniach o ograniczonym dostępie tlenu, np. w połączeniach śrubowych i nitowanych oraz pod uszczelkami. Warunki w szczelinie sprzyjają lokalnemu przyspieszeniu procesu i powstawaniu wżerów/ubytków właśnie w miejscu zakrytym uszczelnieniem.

Pełne wyjaśnienie:

Opis wskazuje na uszkodzenie występujące najczęściej w miejscach, gdzie powstają wąskie szczeliny i jednocześnie łatwo zatrzymuje się wilgoć oraz zanieczyszczenia: w połączeniach śrubowych, nitowanych oraz pod materiałami uszczelniającymi. To klasyczne środowisko dla korozji szczelinowej, czyli odmiany korozji miejscowej zachodzącej w obszarach o ograniczonej wymianie z otoczeniem (ograniczony dopływ tlenu i utrudnione wysychanie).

W praktyce oznacza to, że metal może wyglądać dobrze na odsłoniętej powierzchni, a mimo to ubytek materiału pojawia się pod uszczelką, podkładką, w zakładce blachy lub w miejscu docisku elementów złącznych. Dla montera izolacji przemysłowych ma to znaczenie m.in. przy wykonywaniu i serwisie płaszczy ochronnych z blachy, gdzie liczne zakładki, nity i śruby tworzą potencjalne kieszenie wilgoci.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?

  • "równomiernej" – dotyczy ubytku rozłożonego w miarę jednakowo na dużej powierzchni. W pytaniu wskazano typowe, lokalne miejsca: pod uszczelką i w złączach, co jest charakterystyczne dla zjawisk miejscowych.
  • "elektrochemicznej" – to raczej ogólne określenie mechanizmu korozji w obecności elektrolitu (wilgoci), a nie precyzyjna nazwa postaci uszkodzenia występującej szczególnie w szczelinach. Opis pyta o typ najczęściej pojawiający się w określonych warunkach montażowych.
  • "wysokotemperaturowej" – wiąże się z utlenianiem i degradacją w podwyższonych temperaturach (bez typowej roli wilgoci i szczelin pod uszczelką). Sam fakt pracy w instalacjach przemysłowych nie przesądza o takim mechanizmie, a wskazane miejsca (pod uszczelnieniem, w złączach) kierują do korozji szczelinowej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się sformułowania "pod uszczelką", "w zakładce", "w połączeniu śrubowym/nitowanym" oraz "w szczelinie", najczęściej chodzi o korozję szczelinową (miejscową, w obszarze o ograniczonym dostępie powietrza).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Korozja szczelinowa to korozja miejscowa rozwijająca się w wąskich przestrzeniach, gdzie jest utrudniony dostęp tlenu i łatwo zalega wilgoć. W połączeniach śrubowych powstaje pod łbem śruby, podkładką, w zakładce blachy lub pod uszczelką, czyli tam, gdzie tworzy się szczelina.
Uszczelka ogranicza wymianę powietrza i zatrzymuje wilgoć oraz zanieczyszczenia przy metalu. W takiej szczelinie tworzą się warunki sprzyjające lokalnemu przyspieszeniu procesu korozyjnego, dlatego ubytek materiału pojawia się pod uszczelnieniem, nawet gdy powierzchnia obok wygląda dobrze.
Najczęściej widać ją jako lokalne wżery lub ubytki w miejscach zakrytych: pod uszczelką, pod podkładką, w zakładce blachy, wokół nitów i śrub. Charakterystyczne jest to, że uszkodzenie nie jest równomierne na całej powierzchni, tylko skupione w strefie szczeliny.
W płaszczach z blachy ryzyko rośnie w zakładkach, przy nitach i śrubach, w strefach docisku obejm, pod taśmami i uszczelnieniami oraz tam, gdzie może podciekać woda. To są miejsca, w których tworzą się szczeliny i trudno o wysychanie, więc łatwo o korozję miejscową.
Nie. "Elektrochemiczna" opisuje ogólny mechanizm korozji w obecności elektrolitu (np. wilgoci), natomiast "szczelinowa" to konkretna postać korozji miejscowej związana z geometrią i ograniczonym dostępem tlenu w szczelinie. Na egzaminie zwykle oczekuje się tej precyzyjnej nazwy postaci uszkodzenia.
Korozja równomierna częściej występuje wtedy, gdy cała powierzchnia metalu ma podobne warunki środowiskowe (jednakowa wilgotność, dostęp tlenu, brak szczelin i zakrytych stref). Gdy pojawiają się zakładki, uszczelki i połączenia, rośnie udział korozji miejscowej, w tym szczelinowej.
W praktyce pomaga minimalizowanie szczelin (dobre pasowanie), właściwy docisk, unikanie kieszeni zatrzymujących wodę, stosowanie odpowiednich uszczelnień i powłok ochronnych oraz dbałość o czystość podczas montażu. Ważna jest też kontrola miejsc zakrytych podczas przeglądów serwisowych.
Korozja wysokotemperaturowa wiąże się głównie z reakcjami w podwyższonej temperaturze (np. utlenianiem), a nie z zaleganiem wilgoci w szczelinach. Sformułowania "pod uszczelką" i "w połączeniach śrubowych/nitowanych" kierują do zjawisk zależnych od geometrii szczeliny i środowiska wilgotnego, czyli do korozji szczelinowej.
Częsty błąd to wybór zbyt ogólnego terminu (np. "elektrochemiczna") zamiast nazwy postaci uszkodzenia (np. "szczelinowa"). Inny błąd to sugerowanie się środowiskiem pracy instalacji (np. "wysokotemperaturowa") mimo że miejsce uszkodzenia wskazuje na mechanizm miejscowy pod uszczelnieniem lub w zakładce.
Skup się na tym, co jest najbardziej charakterystyczne dla zjawiska: lokalizacja uszkodzenia (pod uszczelką, przy śrubie, w zakładce), kształt ubytku (miejscowy czy równomierny) i warunki (wilgoć, szczelina). Te cechy zwykle wystarczają do wskazania rodzaju korozji, nawet gdy opis jest krótki.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że korozja szczelinowa typowo rozwija się w wąskich przestrzeniach o ograniczonym dostępie tlenu, np. w połączeniach śrubowych i nitowanych oraz pod uszczelkami.

Źródła:

  • PN-EN ISO 8044:2015-12, "Korozja metali i stopów — Terminy i definicje" (terminologia rodzajów korozji, m.in. korozja miejscowa/szczelinowa)
  • Encyclopaedia Britannica, hasło "Crevice corrosion" (opis zjawiska i typowe miejsca występowania) – https://www.britannica.com/ (wyszukiwanie hasła) – dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (pl), "Korozja szczelinowa" (opis przyczyn i przykładów: połączenia śrubowe, pod uszczelkami) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Korozja_szczelinowa – dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw korozji metali (rozdziały o korozji miejscowej i szczelinowej)
  • Materiały dydaktyczne o połączeniach śrubowych i nitowanych w konstrukcjach z blachy
  • Karty techniczne producentów uszczelnień i zaleceń montażowych (ograniczanie podciekania i szczelin)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego