Wentylator osiowy to maszyna przepływowa, w której medium (najczęściej powietrze) przemieszcza się przez wirnik w kierunku zasadniczo równoległym do osi obrotu. Na rysunkach technicznych typowymi wskazówkami są: "śmigłowy" wirnik z łopatkami, przelotowy kanał wzdłuż osi oraz brak spiralnej obudowy (woluty) charakterystycznej dla maszyn promieniowych.
Dlaczego poprawna jest odpowiedź: wentylator osiowy?
Jeżeli przedstawiony element ma geometrię wirnika i tor przepływu zgodny z kierunkiem osiowym (wlot–wirnik–wylot w jednej osi), to klasyfikujemy go jako wentylator osiowy.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- Turbina wodna Francisa jest turbiną reakcyjną przeznaczoną do pracy z wodą. Zwykle posiada charakterystyczny układ kierownicy (kierownica łopatkowa) i wirnik przystosowany do odbioru energii z cieczy, a nie do tłoczenia gazu jak wentylator.
- Wentylator promieniowy (odśrodkowy) zmienia kierunek przepływu: medium wpływa osiowo, ale wypływa promieniowo na zewnątrz wirnika. Często współpracuje z obudową spiralną, która zbiera strumień i zamienia energię kinetyczną w przyrost ciśnienia.
- Jednostopniowa sprężarka promieniowa jest konstrukcyjnie podobna do wentylatora promieniowego (wirnik odśrodkowy), ale jest projektowana do uzyskiwania większych przyrostów ciśnienia (sprężu) i może mieć inne elementy (np. dyfuzor o określonej geometrii). Sam "odśrodkowy" wirnik nie oznacza jeszcze wentylatora osiowego.
Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach "rozpoznaj na rysunku" najpierw ustal kierunek przepływu względem osi wału (osiowy vs promieniowy), a dopiero potem rozważ, czy to wentylator, sprężarka czy turbina (funkcja: nadawanie energii medium vs odbiór energii od medium).
