KWALIFIKACJA TWO8 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 10.
Na rysunku przedstawiono
Ilustracja przedstawia śrubę napędową, co jest zgodne z poprawną odpowiedzią do pytania egzaminacyjnego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Śruba napędowa" to pędnik z piastą i kilkoma profilowanymi łopatami osadzonymi promieniowo, pracujący w wodzie za kadłubem.
Koło łopatkowe ma łopatki na obwodzie dużego koła, pędnik typu "Z" jest azymutalnym zespołem z przekładnią, a odrzutowy działa strumieniem w dyszy.

Pełne wyjaśnienie:

Poprawna jest odpowiedź "śrubę napędową", ponieważ śruba napędowa ma charakterystyczną budowę: centralną piastę oraz kilka (najczęściej 3–5) profilowanych łopat rozmieszczonych promieniowo. Taki pędnik wytwarza ciąg dzięki różnicy ciśnień po obu stronach łopaty i jest najczęściej spotykanym rozwiązaniem w wielu jednostkach śródlądowych.

Odpowiedź "koło łopatkowe" jest błędna, bo koło łopatkowe przypomina duże koło, na którego obwodzie znajdują się liczne łopatki (jak w parowcach kołowych). Na rysunkach rozpoznaje się je po dużej średnicy i "wieńcu" łopatek pracujących częściowo nad wodą.

Odpowiedź "pędnik typu "Z"" jest błędna, ponieważ pędnik typu Z (azymutalny) to zwykle komplet: pionowy wał, przekładnia zmieniająca kierunek napędu oraz śruba umieszczona w gondoli/kolumnie, często z możliwością obrotu w poziomie. Na ilustracjach widać nie tylko samą śrubę, ale też korpus/kolumnę pędnika.

Odpowiedź "pędnik odrzutowy" jest błędna, bo pędnik odrzutowy (waterjet) rozpoznaje się po wlocie w dnie kadłuba, kanale przepływowym i dyszy wylotowej; nie ma klasycznych zewnętrznych łopat jak śruba. W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: śruba = piasta + kilka łopat, koło = dużo łopat na obwodzie koła, odrzut = dysza, Z = śruba w gondoli z kolumną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Śruba napędowa to pędnik z piastą i kilkoma łopatami, który podczas obrotu w wodzie wytwarza ciąg i napędza statek. Rozpoznasz ją po "wiatrakowym" układzie kilku profilowanych łopat wokół osi.
Szukaj centralnej piasty oraz 3–5 (czasem więcej) łopat o kształcie skrzydła, rozłożonych promieniowo. Zwykle widać wyraźne skręcenie łopaty i brak dużego koła z wieńcem wielu łopatek.
Śruba ma kilka łopat osadzonych bezpośrednio na piaście. Koło łopatkowe to duże koło z wieloma łopatkami na obwodzie, często pracujące częściowo nad wodą. Na rysunkach koło wygląda jak "młyn wodny".
Pędnik typu Z to azymutalny zespół napędowy, w którym przekładnia i kolumna umożliwiają obrót pędnika w poziomie. Stosuje się go dla lepszej manewrowości (np. w jednostkach roboczych), ale na rysunku widać zwykle kolumnę/gondolę, nie samą śrubę.
Pędnik odrzutowy zasysa wodę przez wlot w kadłubie i wyrzuca ją przez dyszę, tworząc strumień napędowy. Na schematach szukaj kanału przepływowego i dyszy, a nie zewnętrznych łopat śruby.
Bo wszystkie rozwiązania mają ten sam cel: napęd. Bez zwrócenia uwagi na cechy konstrukcyjne (piasta i kilka łopat vs koło z wieńcem łopatek vs dysza) łatwo wybrać odpowiedź na podstawie samego skojarzenia "to też napęd".
W praktyce warto kojarzyć: piasta, łopata, skok śruby, średnica, kierunek obrotu oraz podstawowe uszkodzenia (np. wyszczerbienia). Te pojęcia pomagają w zadaniach opisowych i przy identyfikacji na rysunkach.
Jeśli widzisz wyraźne łopaty na zewnątrz (jak "śmigło"), to nie jest pędnik odrzutowy. Waterjet nie ma zewnętrznych łopat – kluczowe są wlot, kanał i dysza. To najprostszy test rozpoznawczy na ilustracjach.
Typowe błędy to: ignorowanie piasty i liczby łopat, branie każdej "łopatki" za koło łopatkowe oraz wybór "pędnika typu Z" tylko dlatego, że brzmi specjalistycznie. Pomaga porównanie: śruba (kilka łopat) vs koło (wieniec wielu łopatek).
Najlepiej zrobić własną ściągę obrazkową: obok siebie śruba, koło łopatkowe, pędnik azymutalny i odrzutowy, z 2–3 cechami rozpoznawczymi dla każdego. Ćwicz na różnych ujęciach, bo perspektywa na rysunku bywa myląca.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że "Śruba napędowa" to pędnik z piastą i kilkoma profilowanymi łopatami osadzonymi promieniowo, pracujący w wodzie za kadłubem.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z przedmiotu budowa statku i siłownie okrętowe (pojęcia: pędniki i układ napędowy)
  • Atlas/ilustracje typów pędników statków (porównanie cech konstrukcyjnych)
  • Notatki własne: tabela porównawcza cech rozpoznawczych śruby, koła łopatkowego, pędnika azymutalnego i odrzutowego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego