KWALIFIKACJA BUD1 + BUD8 + BUD12 + BUD14 + BUD15 - STYCZEŃ 2011

PYTANIE NR 16.
Na rysunku przedstawiono
Ilustracja przedstawia dźwig budowlany, co jest zgodne z podaną odpowiedzią do pytania egzaminacyjnego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na rysunku widać platformę ładunkową poruszającą się pionowo po maszcie kratownicowym oraz wciągarkę.
To cechy dźwigu budowlanego (windy/wyciągu do transportu pionowego). Żurawie wieżowe i masztowe rozpoznaje się po wysięgniku i haku na linie, których tu nie ma.

Pełne wyjaśnienie:

Poprawna odpowiedź: dźwig budowlany.

Na rysunku technicznym pokazano urządzenie transportu pionowego, w którym ładunek znajduje się na platformie i jest przemieszczany w górę oraz w dół wzdłuż masztu (prowadzenia). Widoczne są typowe elementy: platforma ładunkowa, maszt kratownicowy, wciągarka oraz podstawa/wózek. Taki układ odpowiada dźwigom budowlanym (windom/wyciągom budowlanym), których zadaniem jest sprawny transport materiałów na kolejne kondygnacje podczas robót, np. zbrojarskich i betoniarskich.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Żuraw wieżowy – ma maszt i charakterystyczny wysięgnik (poziomy lub z lekkim wzniosem) oraz hak na linie, który przenosi ładunek i umożliwia także przemieszczanie w poziomie. Na rysunku nie ma wysięgnika ani haka.
  • Żuraw masztowy – również pracuje z wysięgnikiem/hakiem i służy do podnoszenia oraz przestawiania ładunku w przestrzeni; nie jest typowym urządzeniem z platformą prowadzoną wzdłuż masztu.
  • Wyciąg przyścienny – to szczególny typ dźwigu montowany przy ścianie budynku (kotwiony do obiektu). W tym zadaniu kluczowe jest rozpoznanie ogólnej zasady działania: platforma porusza się po maszcie z napędem wciągarki, więc właściwą nazwą z podanych jest "dźwig budowlany".

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na rysunku widzisz platformę/kabinę jadącą po maszcie/prowadnicach, myśl "dźwig/wyciąg". Jeśli widzisz wysięgnik i hak – myśl "żuraw".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najprostsza zasada: dźwig budowlany ma platformę lub klatkę poruszającą się po prowadnicach/maszcie, a napęd realizuje wciągarka. Żuraw ma wysięgnik i podnosi ładunek na haku, często z możliwością przemieszczenia w poziomie.
Wskazują na to: platforma ładunkowa (zamiast haka), maszt kratownicowy pełniący rolę prowadzenia, oraz wciągarka napędzająca ruch pionowy. Taki zestaw elementów jest typowy dla wind/wyciągów budowlanych do transportu materiałów.
Żuraw wieżowy rozpoznaje się po wysięgniku (ramieniu) i haku na linie, którym podnosi się ładunek. Na omawianym rysunku nie widać wysięgnika ani układu hakowego, tylko platformę jeżdżącą po maszcie, czyli inną zasadę działania.
Wyciąg przyścienny to odmiana dźwigu budowlanego montowana przy elewacji i zwykle kotwiona do budynku. Stosuje się ją, gdy trzeba transportować materiały pionowo wzdłuż obiektu, a warunki na placu budowy ograniczają zastosowanie innych urządzeń lub wymagają stabilizacji do ściany.
Dźwig budowlany ułatwia transport pionowy materiałów na kondygnacje, np. wiader z zaprawą, drobnych materiałów, narzędzi czy elementów pomocniczych do zbrojenia. Dzięki platformie można bezpieczniej i szybciej obsłużyć roboty na wysokości niż przy ręcznym wciąganiu.
Skup się na ładunku i torze ruchu. Jeśli ładunek jedzie na platformie/klatce w górę i w dół po maszcie – wybieraj dźwig/wyciąg. Jeśli ładunek wisi na haku pod wysięgnikiem – to żuraw. Ignoruj potoczne nazewnictwo.
Najczęściej uczniowie kierują się ogólnym wyglądem "wysoka konstrukcja" i automatycznie wybierają "żuraw wieżowy". Drugi błąd to traktowanie każdej budowlanej windy jako "wyciągu przyściennego", bez sprawdzenia, czy urządzenie jest prowadzone po maszcie i czy ma platformę zamiast haka.
W praktyce spotyka się oba rozwiązania: dźwig budowlany może pracować jako wolnostojący do określonej wysokości albo być kotwiony do budynku przy większych wysokościach. Decydują o tym wymagania stabilności, instrukcja producenta oraz organizacja placu budowy.
Najważniejsze są elementy funkcjonalne: czy widzisz platformę czy hak, czy jest maszt/prowadnice, gdzie znajduje się wciągarka, oraz jak wygląda podstawa i stabilizacja. Wymiary bywają pomocne, ale zwykle decyduje sama zasada działania urządzenia.
Ćwicz na zdjęciach i rysunkach: rozpoznawaj po 2–3 cechach (hak/wysięgnik vs platforma/maszt). Zrób własną fiszkę: żuraw = wysięgnik + hak, dźwig/wyciąg = platforma/klatka + prowadzenie + wciągarka. Ucz się też typowych zastosowań na budowie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 56% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Na rysunku widać platformę ładunkową poruszającą się pionowo po maszcie kratownicowym oraz wciągarkę.To cechy dźwigu budowlanego (windy/wyciągu do transportu pionowego)."

Źródła:

  • PN-EN 12158-1:2010+A1:2014, "Builders hoists for materials with inclined guided platforms" (dźwigi budowlane do transportu materiałów) – tytuł i zakres normy
  • PN-EN 12159:2012, "Builders hoists for persons and materials with vertically guided cages" (wyciągi/dźwigi budowlane osobowo-towarowe) – tytuł i zakres normy

Materiały:

  • Podręczniki i materiały szkoleniowe do kwalifikacji BUD.1 dotyczące organizacji robót i sprzętu na budowie
  • Instrukcje producentów dźwigów/wyciągów budowlanych (budowa, elementy, zastosowanie)
  • Normy dotyczące dźwigów/wyciągów budowlanych (np. PN-EN 12158-1, PN-EN 12159) – definicje i wymagania ogólne

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego