Piknometr jest przyrządem laboratoryjnym przeznaczonym do oznaczania gęstości cieczy. Jego kluczową cechą jest ściśle kalibrowana objętość (zwykle wyznaczona dla określonej temperatury). W oznaczeniu wykorzystuje się fakt, że po napełnieniu do kreski piknometr zawiera zawsze tę samą objętość badanej cieczy, więc po zważeniu można wyznaczyć gęstość jako stosunek masy do objętości.
Odpowiedź "piknometr" jest więc właściwa, jeśli na rysunku widoczne jest naczynie o charakterystycznym kształcie i przeznaczeniu pomiarowym (typowo z korkiem/kapilarą umożliwiającą odprowadzenie nadmiaru cieczy i uzyskanie stałej objętości).
- "Perkolator" to aparat do perkolacji, czyli ciągłej ekstrakcji surowca (zwykle roślinnego) przez przepuszczanie przez niego rozpuszczalnika. Jest to sprzęt technologiczny do otrzymywania wyciągów, a nie naczynie kalibrowane do pomiaru gęstości.
- "Macerator" wiąże się z maceracją (wytrawianiem surowca w rozpuszczalniku przez określony czas). To również proces ekstrakcyjny; elementy aparatury maceracyjnej nie mają na celu zapewnienia precyzyjnie stałej objętości do obliczeń gęstości.
- "Infuzorka" (naczynie do przygotowywania naparu/infuzji) służy do otrzymywania wyciągów wodnych metodą zalewania surowca gorącą wodą i odstawienia. Jej funkcją jest kontakt surowca z rozpuszczalnikiem, a nie pomiar parametrów fizycznych cieczy.
W zadaniach egzaminacyjnych warto zapamiętać zasadę: piknometr = pomiar gęstości, natomiast perkolator/macerator/infuzorka = ekstrakcja. Jeśli na ilustracji widać element typowo "pomiarowy" (kalibracja, korek z kapilarą), najczęściej chodzi właśnie o piknometr.
