KWALIFIKACJA MOT1 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 26.
Na rysunku przedstawiono bit, którego końcówka nazywana jest
Ilustracja przedstawia końcówkę narzędzia ręcznego, znaną jako bit, używaną w przemyśle motoryzacyjnym, a dokładniej w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Końcówka typu Torx ma charakterystyczny sześciopłatkowy profil, stosowany często w motoryzacji. "Imbus" dotyczy gniazda sześciokątnego, a "krzyżak" profili krzyżowych (PH/PZ). Określenie "gwiazdka" bywa potoczne, lecz nie jest precyzyjną nazwą profilu.

Pełne wyjaśnienie:

Bit to wymienna końcówka wkrętakowa (do rękojeści lub wkrętarki), której profil musi odpowiadać kształtowi gniazda w łbie śruby. W pytaniu chodzi o nazwę końcówki widocznej na rysunku.

Odpowiedź "torxem." jest poprawna, gdy na końcówce widać charakterystyczny profil sześciopłatkowy (przypominający rozetę). Takie rozwiązanie stosuje się powszechnie w pojazdach, bo umożliwia dobre przeniesienie momentu i zmniejsza ryzyko "wyślizgnięcia" się narzędzia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "imbusem." – imbus to profil sześciokątny (gniazdo lub klucz), o prostych ściankach. Jeśli na rysunku nie ma regularnego sześciokąta, ta odpowiedź nie pasuje.
  • "gwiazdką." – w języku warsztatowym bywa używane jako potoczna nazwa różnych wielowypustów, ale na egzaminach i w dokumentacji technicznej oczekuje się nazwy standardowej (Torx) dla tego profilu. Potoczność zwiększa ryzyko niejednoznaczności.
  • "krzyżakiem." – dotyczy profili krzyżowych (np. PH/PZ), gdzie widoczny jest krzyż. To inny kształt niż wielopłatkowy Torx.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz rysunek końcówki, porównaj liczbę "ramion/płatków" i kształt krawędzi. Torx rozpoznasz po sześciu zaokrąglonych płatkach, imbus po sześciokącie, a krzyżak po przecięciu dwóch nacięć pod kątem prostym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Bit Torx to wymienna końcówka wkrętakowa o sześciopłatkowym profilu. Służy do wkrętów/śrub z gniazdem Torx, często spotykanych w motoryzacji. Dobór właściwego profilu zmniejsza ryzyko uszkodzenia łba śruby i ułatwia przeniesienie momentu.
Torx rozpoznasz po sześciu zaokrąglonych "płatkach" tworzących rozetę. W odróżnieniu od imbusu nie ma prostych ścian sześciokąta, a w odróżnieniu od krzyżaka nie tworzy krzyża. Liczba i kształt wypustów to klucz.
Niewłaściwy profil nie przylega poprawnie do gniazda, przez co łatwo o "wyrobienie" krawędzi w łbie śruby. Skutkiem jest poślizg narzędzia, trudniejszy demontaż i ryzyko uszkodzenia elementów nadwozia. Zawsze dopasuj profil do gniazda.
Pomyłka wynika z tego, że oba rozwiązania mają po sześć "elementów" obrysu. Imbus to regularny sześciokąt o prostych ściankach, a Torx ma sześć płatków o zaokrąglonych krawędziach. Warto patrzeć na kształt krawędzi, nie tylko na liczbę.
"Gwiazdka" bywa potoczną nazwą w warsztacie, ale w testach zwykle oczekuje się nazwy technicznej, np. Torx. Potoczne nazwy mogą być niejednoznaczne, bo "gwiazdką" niektórzy nazywają też inne wielowypusty. Bezpieczniej używać nazw standardowych.
Dobiera się go przez dopasowanie bita do gniazda tak, aby nie było luzu i bit wchodził do końca. W praktyce używa się zestawów bitów (kilka rozmiarów) i sprawdza "na sucho" przed odkręcaniem. Zbyt mały rozmiar szybko niszczy gniazdo.
Często przy demontażu elementów wyposażenia i osprzętu: osłon, nadkoli, elementów wnętrza, niektórych mocowań zderzaków czy lamp. W zależności od marki i modelu pojazdu Torx może występować bardzo często, dlatego warto mieć pełny komplet bitów.
Typowe objawy to poślizg bita, "przeskakiwanie" podczas odkręcania i zaokrąglone krawędzie gniazda. Wtedy demontaż staje się trudny i może wymagać użycia metod awaryjnych. Profil musi być czysty, a bit dobrany i dociśnięty osiowo.
Profil Torx ma większą powierzchnię styku na płatkach i jest zaprojektowany tak, by ograniczać siłę wypychającą narzędzie z gniazda. W krzyżaku łatwiej o "wychodzenie" końcówki przy dużym momencie. To zmniejsza ryzyko uszkodzeń i przyspiesza pracę.
Najlepiej nauczyć się rozpoznawania profili na zdjęciach/rysunkach: Torx, imbus, krzyżak oraz ich typowe zastosowania w pojeździe. Warto poćwiczyć na realnych zestawach bitów w warsztacie i zwracać uwagę na nazewnictwo techniczne, nie tylko potoczne.
info

Statystycznie 74% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że końcówka typu Torx ma charakterystyczny sześciopłatkowy profil, stosowany często w motoryzacji.

Źródła:

  • ISO 10664:2014, "Hexalobular internal driving feature for bolts and screws" (standard profilu Torx)
  • Wikipedia: "Torx" https://en.wikipedia.org/wiki/Torx (dostęp: 2026-02-27)
  • Wiha Werkzeuge – opis profili i bitów Torx (strona produktowa/poradnik): https://www.wiha.com/ (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Katalogi i instrukcje producentów narzędzi warsztatowych (profile końcówek, oznaczenia)
  • Podstawowe podręczniki/zeszyty ćwiczeń do zajęć z wyposażenia warsztatu samochodowego
  • Tablice poglądowe profili wkrętakowych (Torx/imbus/PH/PZ) stosowanych w motoryzacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego