KWALIFIKACJA GIW9 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 25.
Na rysunku przedstawiono czujnik
Ilustracja przedstawia czujnik spiętrzenia urobku, który jest używany w kontekście górnictwa podziemnego, co jest związane z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czujnik spiętrzenia urobku służy do wykrywania nadmiernego nagromadzenia materiału (zasypu) w strefie zsypu/przeładunku i zwykle wywołuje sygnał ostrzegawczy lub zatrzymanie transportu. Czujniki biegu/ruchu taśmy kontrolują pracę taśmy (poruszanie się), a czujnik temperatury nadzoruje nagrzewanie elementów.

Pełne wyjaśnienie:

Czujnik "spiętrzenia urobku" jest elementem zabezpieczenia ciągu transportowego. Jego zadaniem jest wykrycie niebezpiecznego nagromadzenia urobku w miejscu, gdzie materiał może się zasypywać (np. w rejonie przesypu, zsypu, leja, punktu przeładunkowego). Taki stan grozi zablokowaniem drogi przepływu materiału, przeciążeniem urządzeń oraz awarią (np. uszkodzeniami mechanicznymi lub zatrzymaniem procesu). Dlatego sygnał z czujnika spiętrzenia bywa wykorzystywany do alarmu lub zatrzymania przenośnika/układu podawania.

Odpowiedzi błędne odnoszą się do innych funkcji nadzoru:

  • "Czujnik biegu taśmy" dotyczy kontroli prawidłowego biegu/pracy taśmy (czy taśma pracuje w zadanych warunkach, często w kontekście poślizgu lub braku ruchu). Nie jest to bezpośredni pomiar zasypu/poziomu urobku.
  • "Czujnik ruchu taśmy" (często rozumiany jako czujnik prędkości lub obecności ruchu) informuje, czy taśma się porusza. Służy do wykrywania zatrzymania lub poślizgu, a nie do wykrywania nagromadzenia urobku w punkcie przeładunkowym.
  • "Czujnik temperatury" nadzoruje przegrzewanie (np. łożysk, bębnów, przekładni). Jest istotny dla bezpieczeństwa, ale nie identyfikuje zasypu/spiętrzenia materiału.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawia się rozróżnienie między stanem procesu technologicznego (zasyp, spiętrzenie, poziom urobku) a stanem ruchowym maszyny (ruch/bieg taśmy, prędkość), w pierwszej kolejności dopasuj odpowiedź do tego, czy czujnik "patrzy" na materiał, czy na elementy napędu/taśmy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To czujnik wykrywający nadmierne nagromadzenie urobku (zasyp) w strefie przesypu lub zsypu. Po wykryciu spiętrzenia może uruchomić alarm albo zatrzymać urządzenia, aby zapobiec zablokowaniu transportu i uszkodzeniom mechanicznych elementów ciągu.
Zasada działania polega na wykryciu obecności/poziomu materiału w miejscu, gdzie nie powinien się on piętrzyć. Sygnał z czujnika jest przekazywany do układu sterowania, który może włączyć sygnalizację lub zatrzymać podawanie i przenośnik, by usunąć zasyp.
Spiętrzenie może powodować zablokowanie punktu przeładunkowego, przeciążenie napędu, uszkodzenia taśmy oraz awaryjne postoje. W warunkach podziemnych prowadzi to do przestojów, zwiększa ryzyko awarii mechanicznych i utrudnia bezpieczną organizację pracy w rejonie przenośnika.
Czujnik ruchu taśmy kontroluje, czy taśma się porusza (często pośrednio także prędkość lub poślizg). Czujnik spiętrzenia dotyczy materiału: informuje o zasypie lub nadmiernym nagromadzeniu urobku. Jeden nadzoruje stan pracy maszyny, drugi stan procesu transportu materiału.
Typowe objawy to cofanie się materiału, zasypywanie obudowy przesypu, nietypowe dźwięki tarcia i uderzeń oraz wzrost obciążenia urządzeń. W automatyce często pojawia się sygnał z czujnika zasypu/spiętrzenia, a układ sterowania może wywołać alarm lub zatrzymanie ciągu.
Czujniki temperatury stosuje się do nadzoru elementów, które mogą się przegrzewać (np. łożyska, bębny, przekładnie). Ich rola to wczesne wykrycie przegrzewania i zapobieganie awarii. Nie służą one do wykrywania zasypu urobku w punkcie przeładunkowym.
Najczęściej myli się czujniki związane z ruchem taśmy (ruch/bieg/prędkość) z czujnikami dotyczącymi materiału (spiętrzenie, zasyp, poziom). Drugi typowy błąd to wybór odpowiedzi na podstawie brzmienia nazwy, bez powiązania jej z tym, co czujnik faktycznie kontroluje.
Na rysunkach technicznych czujnik spiętrzenia zwykle jest umieszczony w rejonie przesypu/zsypu, tam gdzie materiał może się piętrzyć. Często jest przedstawiany jako element reagujący na kontakt z urobkiem lub przekroczenie poziomu. Ostatecznie decyduje lokalizacja i opis funkcji w dokumentacji.
W praktyce terminy bywają używane zamiennie, ale mogą oznaczać różne aspekty: wykrycie samego ruchu (zero-jedynkowo) albo kontrolę warunków biegu/prędkości i poślizgu. W testach trzeba patrzeć na to, czy pytanie dotyczy nadzoru pracy taśmy, czy nadzoru materiału (spiętrzenia).
Najlepiej łączyć nazwy z funkcją: "ruch/bieg" = taśma i napęd, "spiętrzenie/zasyp" = materiał w przesypie, "temperatura" = elementy mogące się przegrzać. Pomaga też przegląd typowych schematów przenośników i opisów aparatury kontrolno-zabezpieczającej.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Czujnik spiętrzenia urobku służy do wykrywania nadmiernego nagromadzenia materiału (zasypu) w strefie zsypu/przeładunku i zwykle wywołuje sygnał ostrzegawczy lub zatrzymanie transportu."

Materiały:

  • Instrukcje producentów czujników stosowanych w górnictwie (karty katalogowe, DTR) dla czujników zasypu/spiętrzenia
  • Materiały szkoleniowe z automatyki i zabezpieczeń przenośników taśmowych w górnictwie podziemnym
  • Podręczniki/opracowania z transportu dołowego i przenośników taśmowych (rozdziały o aparaturze kontrolno-zabezpieczającej)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego