KWALIFIKACJA ELM2 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 38.
Na rysunku przedstawiono element służący do elektrycznego łączenia przewodów w instalacjach elektronicznych. Jest to złączka instalacyjna
Ilustracja przedstawia złączkę instalacyjną, która służy do elektrycznego łączenia przewodów w instalacjach elektronicznych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź o złączce bezśrubowej wciskowej, jeśli na rysunku nie widać elementów do dokręcania (łbów śrub), a przewód wprowadza się przez wciśnięcie do otworu zacisku. "4‑polowa" oznacza cztery niezależne tory połączeniowe, co potwierdza liczba wejść/gniazd na złączce.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprawdza umiejętność rozpoznawania złączek instalacyjnych stosowanych do łączenia przewodów. Kluczowe są dwie cechy: rodzaj zacisku oraz polowość (liczba torów).

Bezśrubowa wciskowa (czasem opisywana jako szybkozłączka lub złączka sprężynowa/wciskowa) nie ma śrub do dokręcania przewodu. Połączenie wykonuje się przez wprowadzenie żyły do odpowiedniego otworu i zaciśnięcie jej mechanizmem sprężynowym. Na rysunku typowo widać wtedy otwory/gniazda do wprowadzania przewodów i brak łbów śrub lub brak kanałów na śrubokręt.

Śrubowa z kolei ma widoczne elementy dociskowe: łby śrub, miejsca na wkrętak lub listwę zaciskową z punktami dokręcania. Jeśli takie śruby są obecne, odpowiedzi "bezśrubowa" stają się niepoprawne.

Polowość ("4‑polowa", "5‑polowa") oznacza liczbę niezależnych torów połączeniowych. W praktyce liczy się liczbę par wejść/wyjść lub liczbę segmentów zaciskowych, do których można wprowadzić osobne przewody. Jeśli na rysunku widać cztery tory, poprawna będzie wersja 4‑polowa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Śrubowa 5‑polowa – błędna, gdy brak śrub oraz gdy liczba torów nie wynosi pięć.
  • Śrubowa 4‑polowa – błędna, jeśli na elemencie nie ma śrub, nawet gdy polowość wynosi 4.
  • Bezśrubowa wciskowa 5‑polowa – błędna, gdy liczba torów jest inna niż 5, mimo że typ zacisku może się zgadzać.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonaj dwa kroki: (1) rozpoznaj, czy zacisk jest śrubowy czy bezśrubowy, (2) dopiero potem policz polowość. To ogranicza ryzyko pomyłki wynikającej z pośpiechu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Złączka instalacyjna to element do wykonywania połączeń elektrycznych przewodów bez lutowania. Ułatwia szybki montaż, rozdział przewodów oraz serwisowanie instalacji. W praktyce spotkasz wersje śrubowe i bezśrubowe; dobór zależy m.in. od typu przewodu i wymagań montażowych.
Złączkę śrubową rozpoznaje się po obecności śrub dociskowych (łbów śrub, gniazd na wkrętak) lub wyraźnych punktów dokręcania. Zaciśnięcie przewodu następuje przez dokręcenie śruby, która dociska żyłę do elementu przewodzącego. Jeśli na rysunku widać śruby, to nie jest złączka wciskowa.
W złączce bezśrubowej wciskowej zwykle nie ma śrub ani miejsc na wkrętak. Widać za to otwory/gniazda, do których wkłada się przewód "na wcisk", a mechanizm sprężynowy utrzymuje styk. Często spotyka się też dźwignię lub przycisk zwalniający, ale nie jest to regułą w każdej konstrukcji.
"4‑polowa" oznacza, że złączka ma cztery niezależne tory połączeniowe (cztery "pola" zaciskowe). W praktyce pozwala to połączyć lub rozdzielić cztery osobne przewody/obwody. Na rysunku najczęściej da się to ustalić, licząc liczbę segmentów zaciskowych lub liczbę par otworów przeznaczonych na przewody.
Najczęstszy błąd to liczenie tylko jednej strony złączki albo pomijanie skrajnego toru. Drugi problem to utożsamienie liczby "otworów" z polowością bez sprawdzenia, czy otwory dotyczą tego samego toru (np. dwa otwory mogą należeć do jednego toru). Na egzaminie policz tory metodycznie, od lewej do prawej.
Złączki bezśrubowe przyspieszają montaż, ograniczają ryzyko niedokręcenia oraz często zapewniają powtarzalny docisk sprężynowy. W wielu zastosowaniach serwisowych ułatwiają też pracę w ciasnych przestrzeniach, bo nie wymagają dokręcania śrubokrętem. Nie zawsze są jednak najlepsze – dobór zależy od rodzaju przewodu i wymagań połączenia.
Nie zawsze. W zależności od konstrukcji złączki i zaleceń producenta mogą być przeznaczone do drutu (jednodrutowego), linki (wielodrutowej) lub obu typów, czasem z wymaganiem tulejki na lince. Na egzaminie zwykle liczy się rozpoznanie typu złączki, ale w praktyce montażowej trzeba sprawdzać dopuszczenia dla konkretnego przewodu.
Wskazówkami są: brak łbów śrub, obecność otworów do wprowadzania przewodu, często widoczne sprężyny/blaszkowe elementy dociskowe lub przycisk do zwalniania przewodu. Jeżeli na elemencie widzisz jedynie gniazda na przewody bez punktów dokręcania, najczęściej jest to rozwiązanie wciskowe (bezśrubowe).
Stosuj stałą procedurę: (1) sprawdź, czy są śruby (jeśli tak, wybierasz wariant "śrubowa"), (2) policz polowość, licząc tory od skraju do skraju, (3) dopasuj odpowiedź o tej samej polowości i typie zacisku. To minimalizuje pomyłki wynikające z pośpiechu.
Złączkę 5‑polową wybiera się wtedy, gdy trzeba połączyć lub rozdzielić pięć oddzielnych torów, np. przy instalacjach wymagających dodatkowego przewodu (zależnie od układu) albo przy rozbudowie liczby obwodów w danym miejscu. Kluczowa zasada: liczba pól ma odpowiadać liczbie wymaganych połączeń, z zapasem tylko gdy jest to uzasadnione montażowo.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że poprawna jest odpowiedź o złączce bezśrubowej wciskowej, jeśli na rysunku nie widać elementów do dokręcania (łbów śrub), a przewód wprowadza się przez wciśnięcie do otworu zacisku.

Materiały:

  • Katalogi/artykuły producentów osprzętu złączek (porównanie śrubowych i bezśrubowych) – materiały dydaktyczne do rozpoznawania elementów
  • Podręczniki do podstaw elektrotechniki/elektroniki dotyczące wykonywania połączeń przewodów
  • Instrukcje montażu (DTR) złączek i listew zaciskowych – sekcje o rodzajach zacisków

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego