Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELE5 - CZERWIEC 2014



PYTANIE NR 15.
Na rysunku przedstawiono
Ilustracja przedstawia przekaźnik termiczny, który jest urządzeniem stosowanym w systemach elektrycznych do ochrony silników
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przekaźnik termiczny to zabezpieczenie przeciążeniowe, najczęściej współpracujące ze stycznikiem i silnikiem; reaguje na długotrwały nadprąd (nagrzewanie elementu bimetalicznego). Przekaźnik podnapięciowy reaguje na spadek napięcia, a przekładniki prądowy/napięciowy służą do pomiaru i separacji obwodów, nie do ochrony przeciążeniowej.

Pełne wyjaśnienie:

Rozpoznanie "przekaźnika termicznego" opiera się na zrozumieniu jego funkcji i typowego zastosowania. Przekaźnik termiczny jest elementem zabezpieczającym napęd (zwykle silnik) przed przeciążeniem. Działa na zasadzie nagrzewania (np. bimetalu) proporcjonalnie do prądu płynącego w torach głównych. Gdy przeciążenie trwa odpowiednio długo, przekaźnik rozłącza obwód sterowania stycznika (zwykle przez zestyk pomocniczy), powodując odłączenie zasilania silnika.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • "Przekaźnik podnapięciowy" ma inne zadanie: monitoruje poziom napięcia i zadziała przy zbyt niskim napięciu (lub zaniku) po to, by nie dopuścić do nieprawidłowej pracy układu. Nie jest to typowe zabezpieczenie przeciążeniowe zależne od prądu obciążenia.
  • "Przekładnik napięciowy" to element pomiarowy/transformujący, stosowany do obniżenia napięcia do wartości bezpiecznych dla aparatury pomiarowej i automatyki oraz do separacji galwanicznej. Nie realizuje funkcji wyzwalania przeciążeniowego.
  • "Przekładnik prądowy" również jest elementem pomiarowym, który zamienia prąd pierwotny na znormalizowany prąd wtórny dla pomiarów i zabezpieczeń. Sam w sobie nie jest przekaźnikiem termicznym; może współpracować z zabezpieczeniami, ale pełni inną rolę niż aparat przeciążeniowy montowany bezpośrednio przy styczniku.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać skojarzenie: przekaźnik termiczny = ochrona silnika przed przeciążeniem i często "towarzyszy" stycznikowi w torze zasilania. Z kolei przekładniki (prądowe i napięciowe) kojarzą się z pomiarem i dopasowaniem sygnałów do aparatury pomiarowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest przekaźnik termiczny i do czego służy?
Przekaźnik termiczny to zabezpieczenie przeciążeniowe, najczęściej stosowane z silnikami. Reaguje na zbyt duży prąd płynący przez dłuższy czas (nagrzewanie elementu), a po zadziałaniu rozłącza obwód sterowania stycznika, odłączając zasilanie napędu.
Jak odróżnić przekaźnik termiczny od przekładnika prądowego?
Przekaźnik termiczny jest aparatem zabezpieczeniowym do ochrony silnika przed przeciążeniem i zwykle współpracuje ze stycznikiem. Przekładnik prądowy jest elementem pomiarowym: obniża prąd do wartości znormalizowanej dla mierników lub zabezpieczeń i sam nie pełni funkcji "termicznego" wyłączenia przeciążenia.
Dlaczego przekaźnik podnapięciowy to nie to samo co termiczny?
Przekaźnik podnapięciowy kontroluje poziom napięcia i zadziała przy spadku napięcia (np. zanik fazy, zbyt niskie napięcie zasilania). Przekaźnik termiczny reaguje na przeciążenie prądowe zależne od obciążenia silnika. To dwa różne kryteria zadziałania: napięcie vs prąd/ciepło.
Kiedy w praktyce montuje się przekaźnik termiczny przy styczniku?
Najczęściej wtedy, gdy stycznik zasila silnik i potrzebna jest ochrona przed długotrwałym przeciążeniem (np. zablokowanie wirnika, zbyt duże obciążenie mechaniczne). Przekaźnik termiczny montuje się w torze mocy lub jako moduł do stycznika i rozłącza sterowanie po zadziałaniu.
Jakie objawy wskazują na zadziałanie przekaźnika termicznego?
Typowe objawy to wyłączenie stycznika i zatrzymanie silnika mimo obecności zasilania, a często także sygnalizacja zadziałania (mechaniczny wskaźnik/pozycja przycisku reset). Po ostygnięciu lub po usunięciu przeciążenia bywa potrzebny ręczny reset, zależnie od nastawy.
Co oznacza nastawa prądowa na przekaźniku termicznym?
Nastawa prądowa określa prąd, przy którym zabezpieczenie ma zadziałać przy przeciążeniu (z uwzględnieniem charakterystyki czasowej). W praktyce ustawia się ją zgodnie z prądem znamionowym silnika z tabliczki, aby chronić uzwojenia przed przegrzaniem, a jednocześnie nie powodować niepotrzebnych wyłączeń.
Jakie są typowe błędy na egzaminie przy pytaniach o przekaźniki i przekładniki?
Częsty błąd to kierowanie się podobieństwem nazw ("przekaźnik" vs "przekładnik") zamiast funkcją. Drugi błąd to automatyczne utożsamianie każdego elementu w rozdzielnicy z "przekaźnikiem". Warto zawsze zadać sobie pytanie: czy element służy do zabezpieczenia, czy do pomiaru?
Czy przekładnik napięciowy może zabezpieczać silnik przed przeciążeniem?
Nie bezpośrednio. Przekładnik napięciowy służy do pomiaru i dopasowania napięcia dla aparatury pomiarowej/sterującej. Zabezpieczenie przeciążeniowe silnika realizują zwykle przekaźniki przeciążeniowe (termiczne/elektroniczne) lub inne zabezpieczenia prądowe. Przekładnik może jedynie dostarczać sygnał do systemu, ale sam nie wyłącza przeciążenia.
Gdzie w obiektach gazowniczych spotyka się przekaźniki termiczne?
W szafach sterowniczych urządzeń pomocniczych, np. wentylacji, pomp, sprężarek, dmuchaw lub napędów układów technologicznych. Choć kwalifikacja dotyczy gazownictwa, w praktyce eksploatacja obiektów technicznych obejmuje też elementy elektryczne, które muszą być poprawnie identyfikowane i diagnozowane.
Jak najszybciej rozwiązywać zadania "Na rysunku przedstawiono…" na egzaminie?
Najpierw rozpoznaj klasę elementu: zabezpieczenie czy pomiar. Potem szukaj cech typowych (np. element współpracujący ze stycznikiem i nastawa prądowa sugerują przekaźnik termiczny). Na końcu porównaj z trzema pozostałymi opcjami, aby wykluczyć odpowiedzi z innej grupy funkcjonalnej.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 50% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Przekaźnik termiczny to zabezpieczenie przeciążeniowe, najczęściej współpracujące ze stycznikiem i silnikiem; reaguje na długotrwały nadprąd (nagrzewanie elementu bimetalicznego)."

Materiały:

  • Podręczniki do elektrotechniki i aparatury łączeniowej (działy: przekaźniki, zabezpieczenia silników)
  • Karty katalogowe producentów aparatury (przekaźniki termiczne, przekaźniki napięciowe, przekładniki)
  • Materiały dydaktyczne z automatyki/sterowania napędami elektrycznymi
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego