Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA GIW5 - CZERWIEC 2016



PYTANIE NR 10.
Na rysunku przedstawiono krzywe składu ziarnowego czterech próbek. Najwyższa zawartość klasy ziarnowej 0-0,040 mm ma próbka oznaczona cyfrą
Ilustracja przedstawia wykres krzywych składu ziarnowego czterech próbek, oznaczonych cyframi 1, 2, 3 i 4.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Klasa ziarnowa 0–0,040 mm oznacza frakcję najdrobniejszą.
Aby wskazać próbkę o najwyższej jej zawartości, należy na rysunku porównać wartości udziału tej frakcji dla czterech krzywych i wybrać tę, dla której udział 0–0,040 mm jest największy. Na wykresie jest to próbka oznaczona cyfrą 1.

Pełne wyjaśnienie:

Krzywa składu ziarnowego (uziarnienia) pokazuje, jak rozkłada się materiał na poszczególne klasy ziarnowe. Interesuje nas zawartość klasy 0–0,040 mm, czyli udział frakcji najdrobniejszej (pyłowo-mułowej) w próbce.

Żeby poprawnie rozwiązać zadanie, trzeba wykonać trzy kroki:

  • Zidentyfikować na rysunku cztery krzywe odpowiadające próbom 1–4.
  • Odczytać (zgodnie ze skalą osi) wartość odpowiadającą udziałowi frakcji 0–0,040 mm dla każdej próbki. W zależności od sposobu prezentacji może to być wartość bezpośrednio podana dla klasy lub wnioskowana z przebiegu krzywej w okolicy 0,040 mm.
  • Porównać odczytane udziały i wskazać największy.

Poprawna jest odpowiedź "1", ponieważ na rysunku próbka oznaczona cyfrą 1 ma największy udział frakcji 0–0,040 mm spośród wszystkich czterech próbek.

Pozostałe odpowiedzi (2, 3, 4) są błędne, bo dla tych próbek udział frakcji 0–0,040 mm jest mniejszy. Typową przyczyną pomyłek jest odczytywanie wartości dla samej granicy 0,040 mm zamiast dla całej klasy 0–0,040 mm, albo pomieszanie numerów krzywych, gdy wykres jest gęsty.

W praktyce taka interpretacja uziarnienia jest ważna m.in. przy ocenie, czy materiał nie zawiera zbyt dużo frakcji drobnej, która może pogarszać proces przesiewania, odwadniania lub jakość produktu końcowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest krzywa składu ziarnowego?
Krzywa składu ziarnowego to wykres pokazujący, jaką część próbki stanowią ziarna o określonych rozmiarach. Umożliwia szybkie porównanie uziarnienia różnych próbek oraz ocenę udziału frakcji drobnych i grubych na podstawie przebiegu krzywej.
Jak rozumieć klasę ziarnową 0–0,040 mm?
Klasa 0–0,040 mm to przedział rozmiarów ziaren od zera do 0,040 mm, czyli frakcja bardzo drobna. W praktyce obejmuje cząstki pyłowe/mułowe, które często wpływają na pogorszenie przesiewania i odwadniania oraz mogą zmieniać własności mieszaniny.
Jak odczytać z wykresu, która próbka ma najwyższą zawartość frakcji drobnej?
Trzeba porównać dla każdej krzywej wartość odpowiadającą frakcji 0–0,040 mm (zgodnie z opisem osi). Następnie wybiera się próbkę, dla której ta wartość jest największa. Kluczowe jest, aby nie pomylić numerów krzywych i czytać tę samą skalę.
Dlaczego łatwo pomylić odczyt dla 0,040 mm z odczytem dla 0–0,040 mm?
Bo 0,040 mm jest granicą klasy, a nie samą klasą. Uczniowie czasem odczytują punkt na osi w miejscu 0,040 mm, zamiast interpretować udział całej frakcji do tej granicy (zależnie od typu krzywej). Warto sprawdzić, co opisuje oś: "przechodzi" czy "pozostaje".
Jakie są typowe osie na wykresie uziarnienia?
Najczęściej oś pozioma przedstawia wymiar ziarna (w mm) w skali liniowej lub logarytmicznej, a oś pionowa udział (np. % masy) – jako udział skumulowany lub udział w klasach. Zawsze należy najpierw odczytać legendę i opisy osi, bo od tego zależy interpretacja krzywej.
Czy krzywe składu ziarnowego zawsze pokazują udziały skumulowane?
Nie. Spotyka się wykresy skumulowane (np. % przechodzących przez sito) oraz wykresy udziału w klasach (histogram lub wartości dla przedziałów). Na egzaminie trzeba rozpoznać typ prezentacji po opisie osi i jednostkach, bo wpływa to na sposób odczytu frakcji 0–0,040 mm.
Kiedy wysoka zawartość frakcji 0–0,040 mm jest problemem w przeróbce kopalin?
Gdy nadmiar frakcji drobnej utrudnia przesiewanie (zalepianie oczek), pogarsza klasyfikację i obniża skuteczność odwadniania (większa retencja wody). Może też wpływać na jakość produktu, np. zwiększać zapylenie lub zmieniać parametry technologiczne kolejnych etapów przeróbki.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy porównywaniu czterech krzywych na jednym rysunku?
Najczęstsze błędy to: pomieszanie numerów próbek z legendy, odczyt z niewłaściwej krzywej (zbyt podobne kolory/linie), nieuwzględnienie skali logarytmicznej oraz odczytanie wartości dla innej frakcji niż wskazana w pytaniu. Pomaga zakreślenie granicy 0,040 mm i sprawdzenie każdej krzywej po kolei.
Jak przygotować się do zadań z krzywych uziarnienia na egzamin?
Ćwicz odczyt z różnych typów wykresów: skumulowanych i klasowych. Zawsze zaczynaj od osi i legendy. Trenuj porównywanie kilku próbek oraz wskazywanie "największej/najmniejszej" zawartości danej frakcji. Warto też rozwiązywać zadania z interpretacją wpływu frakcji drobnej na proces technologiczny.
Czy takie zadanie wymaga obliczeń, czy tylko odczytu z wykresu?
W typowej formie jest to głównie odczyt i porównanie wartości z wykresu, bez rachunków. Obliczenia mogłyby się pojawić dopiero wtedy, gdy trzeba wyznaczyć różnicę udziałów, procentowy wzrost lub przeliczyć udziały między klasami, ale to zależy od konkretnego rysunku i polecenia.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że na wykresie jest to próbka oznaczona cyfrą 1.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z przeróbki mechanicznej kopalin (rozdziały: uziarnienie, przesiewanie, klasyfikacja)
  • Instrukcje laboratoriów zakładowych dotyczące analizy sitowej i prezentacji wyników uziarnienia
  • Zadania rachunkowe i interpretacyjne z wykresów uziarnienia (ćwiczenia z odczytu krzywych)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego