KWALIFIKACJA OGR3 + OGR4 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 11.
Na rysunku przedstawiono kwiaty i liście
Ilustracja przedstawia botaniczny rysunek mniszka lekarskiego (Taraxacum officinale), co jest zgodne z podaną odpowiedzią do
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rysunek przedstawia roślinę z przyziemną rozetą liści pierzastodzielnych oraz długimi, bezlistnymi szypułami zakończonymi koszyczkiem i kulistym owocostanem ("dmuchawcem"). Taka kombinacja cech jest typowa dla mniszka lekarskiego. Komosa ma ulistnioną łodygę, perz jest trawą, a żółtlica ma drobne koszyczki z białymi języczkami.

Pełne wyjaśnienie:

Na rysunku rozpoznajemy mniszka lekarskiego (Taraxacum officinale) po zestawie cech, które razem są bardzo charakterystyczne:

  • Przyziemna rozeta liściowa – liście wyrastają z jednego miejsca przy ziemi, a nie wzdłuż ulistnionej łodygi.
  • Liście pierzastodzielne – głęboko wcięte, z trójkątnymi łatkami często skierowanymi ku dołowi.
  • Bezlistne, długie szypuły – pędy kwiatostanowe są wyraźnie pozbawione liści (to ważna wskazówka terenowa).
  • Kwiatostan typu koszyczek typowy dla astrowatych oraz kulisty owocostan ("dmuchawiec") z puchem kielichowym.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Komosa zwyczajna to roślina jednoroczna z wyraźną, ulistnioną łodygą i niepozornymi, zielonkawymi kwiatami zebranymi w skupienia – nie tworzy typowego dmuchawca ani bezlistnych szypuł z koszyczkiem.
  • Perz zwyczajny jest trawą: ma wąskie liście o równoległym unerwieniu i kłos zbożopodobny. Już sama "trawiasta" budowa wyklucza zgodność z rysunkiem rośliny dwuliściennej z rozetą.
  • Żółtlica drobnokwiatowa ma ulistnione pędy i drobne koszyczki zwykle z białymi kwiatami języczkowatymi; nie tworzy typowego, kulistego owocostanu jak u mniszka.

W praktyce pielęgnacji terenów zieleni poprawne rozpoznanie mniszka ma znaczenie, bo jest to częsty chwast trawników i łąk. Najpewniejsza identyfikacja opiera się na kombinacji cech (rozeta + bezlistne szypuły + koszyczek + dmuchawiec), a nie na jednej obserwacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rozeta liściowa to układ, w którym liście wyrastają przy ziemi z krótkiej osi pędu. U mniszka liście tworzą wyraźną rozetę, a pędy kwiatostanowe są oddzielnymi, bezlistnymi szypułami. To odróżnia go od wielu chwastów z ulistnioną łodygą.
Najbardziej diagnostyczny jest zestaw cech: rozeta liści pierzastodzielnych, bezlistne długie szypuły oraz koszyczek i kulisty owocostan ("dmuchawiec"). Pojedyncza cecha bywa myląca, ale taka kombinacja jest bardzo charakterystyczna.
Perz to trawa, więc ma wąskie liście o równoległym unerwieniu i charakterystyczny kłos. Mniszek jest rośliną dwuliścienną z rozetą liści głęboko wciętych i koszyczkami. Różnice w budowie liści i kwiatostanu są na tyle duże, że łatwo je rozdzielić.
Komosa ma łodygę ulistnioną i niepozorne, zielonkawe kwiaty zebrane w skupienia, bez "dmuchawca". Mniszek tworzy rozetę liści przy ziemi oraz bezlistne szypuły zakończone koszyczkiem i owocostanem z puchem. To podstawowa różnica w pokroju.
"Dmuchawiec" to potoczna nazwa kulistego owocostanu mniszka, złożonego z wielu owoców z puchowym aparatem lotnym. Pojawia się po przekwitnięciu koszyczka. Na rysunkach botanicznych często pokazuje się jednocześnie kwiat i owocostan, co ułatwia rozpoznanie.
Najczęściej uczniowie kierują się tylko kolorem kwiatu ("żółty = mniszek") albo nie zwracają uwagi na typ kwiatostanu. Warto zawsze sprawdzić: czy jest rozeta, czy szypuły są bezlistne i czy widoczny jest koszyczek oraz dmuchawiec.
Tak, bywa mylona, gdy patrzy się pobieżnie na koszyczki, ale żółtlica ma zwykle drobne koszyczki z białymi języczkami i ulistnione pędy. Mniszek ma pojedyncze koszyczki na bezlistnych szypułach i tworzy typowy, kulisty owocostan ("dmuchawiec").
To podstawa prawidłowej pielęgnacji obiektów zieleni. Znając gatunek chwastu, można dobrać właściwe działania (np. mechaniczne usuwanie z korzeniem, zmiana częstotliwości koszenia, poprawa kondycji darni). Rozpoznanie mniszka jest szczególnie ważne, bo często dominuje na trawnikach.
Najskuteczniejsze jest mechaniczne usunięcie rośliny z jak największą częścią korzenia palowego, bo z pozostawionych fragmentów może odrosnąć. W praktyce używa się wyrywaczy do chwastów lub ręcznego podcinania. Zabiegi warto łączyć z poprawą gęstości darni, by ograniczyć nawroty.
Najlepiej ćwiczyć na atlasach i fotografiach: porównuj pokrój, liście, typ kwiatostanu i owocostanu. Twórz własne "checklisty" cech (np. rozeta/łodyga, bezlistne szypuły, koszyczek, dmuchawiec). Na egzaminie szukaj 2–3 cech naraz, nie tylko jednej.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Rysunek przedstawia roślinę z przyziemną rozetą liści pierzastodzielnych oraz długimi, bezlistnymi szypułami zakończonymi koszyczkiem i kulistym owocostanem ("dmuchawcem")."

Źródła:

  • Wikipedia: "Mniszek lekarski" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Mniszek_lekarski (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia: "Komosa biała" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Komosa_bia%C5%82a (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia: "Perz właściwy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Perz_w%C5%82a%C5%9Bciwy (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Atlasy i klucze do rozpoznawania chwastów trawników i terenów zieleni
  • Podstawy botaniki: morfologia roślin i typy kwiatostanów
  • Materiały dydaktyczne z zakresu pielęgnacji trawników (zachwaszczenie, regeneracja, aeracja, koszenie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego