KWALIFIKACJA DRM4 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 5.
Na rysunku przedstawiono łączynę krzesła, na której wykonywana jest operacja
Ilustracja przedstawia fragment konstrukcji krzesła, a dokładniej połączenie elementów drewnianych, które są częścią
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "odsadzania czopa", bo odsadzanie polega na wykonaniu stopnia/uskoku na czopie, aby powstało przylgowe oparcie przy złączu. "Struganie" to ogólne wygładzanie, a "narzynanie" dotyczy kształtowania innego typu elementu (widlicy/czopa) niż pokazane odsadzanie.

Pełne wyjaśnienie:

W złączach krzeseł często spotyka się połączenia czopowe, gdzie jeden element ma czop (występ), a drugi gniazdo lub widlicę. Na takim elemencie można wykonywać różne operacje przygotowawcze: formowanie czopa, jego wykańczanie oraz wykonywanie stopni umożliwiających poprawne przyleganie złącza.

Odpowiedź "odsadzania czopa" oznacza wykonanie odsadzenia, czyli charakterystycznego stopnia/uskoku na czopie. Dzięki temu po wsunięciu czopa w drugą część złącza powstaje wyraźna powierzchnia oporowa (przylga), która poprawia dopasowanie i estetykę, a także ułatwia utrzymanie wymiaru osadzenia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "narzynania elementu z widlicą" – odnosi się do przygotowania elementu, który ma kształt widlicy (rozcięty na dwa "ramiona"). To inny typ geometrii i inna operacja niż wykonywanie stopnia na czopie.
  • "narzynania elementu z czopem" – opisuje ogólne wykonywanie/kształtowanie czopa przez nacinanie (zależy od technologii), ale nie wskazuje na kluczową cechę: powstanie odsadzenia (stopnia). W zadaniu rozstrzygające jest właśnie to odsadzanie.
  • "strugania czopa" – struganie to operacja wyrównania i wygładzenia powierzchni. Może występować przy dopasowaniu czopa, ale nie jest tożsame z wykonaniem uskoku/stopnia. Gdy na rysunku widać wyraźne odsadzanie, sama operacja strugania jest zbyt ogólna.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w złączu widzisz "schodek" lub wyraźne zwężenie/uskok przy czopie, najczęściej chodzi o odsadzanie, a nie o ogólne "struganie" czy "narzynanie".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czop to występ na końcu elementu drewnianego, który wchodzi w gniazdo lub widlicę drugiego elementu, tworząc złącze. Jego wymiary i kształt decydują o pasowaniu i wytrzymałości połączenia, dlatego wymaga precyzyjnej obróbki i kontroli wymiarów.
Odsadzanie czopa polega na wykonaniu stopnia (uskoku) przy czopie, tak aby powstała powierzchnia oporowa i lepsze przyleganie elementów w złączu. Ułatwia to prawidłowe osadzenie, poprawia estetykę połączenia i pomaga utrzymać stały wymiar dosunięcia elementów.
Najczęściej widać wyraźny "schodek" przy czopie: część przy nasadzie ma inny przekrój/szerokość niż dalsza część czopa. Taka zmiana przekroju sugeruje, że materiał został zebrany tylko na określonej długości, aby utworzyć przylgę (odsadzenie).
Struganie czopa to ogólne wyrównanie i wygładzenie powierzchni, zwykle na całej obrabianej płaszczyźnie, aby uzyskać wymiar i gładkość. Odsadzanie natomiast tworzy konkretny uskok/stopień na określonym fragmencie czopa, a więc zmienia geometrię elementu w sposób "stopniowany".
Widlica to zakończenie elementu rozcięte na dwa ramiona, między które wchodzi drugi element (np. czop lub język, zależnie od konstrukcji). Taki kształt pozwala wykonać określone złącza ramowe. Termin "widlica" opisuje geometrię elementu, a nie samą operację obróbki.
Bo oba terminy brzmią podobnie i dotyczą obróbki krawędzi/kształtowania elementu, a na rysunku łatwo skupić się tylko na tym, że "coś jest nacięte". W praktyce trzeba szukać cechy wyróżniającej: odsadzanie daje stopień (uskok), a nie tylko samo nacięcie czy wyprofilowanie.
Wykonuje się je wtedy, gdy konstrukcja wymaga powierzchni oporowej i estetycznego dosunięcia elementów, np. w łączynach krzeseł, ramach i stelażach. Odsadzenie pomaga uzyskać powtarzalną głębokość osadzenia i stabilniejsze przyleganie, co ma znaczenie przy montażu i klejeniu.
W zależności od pracowni mogą to być narzędzia ręczne (piła, dłuto, strug) lub narzędzia maszynowe dobrane do poziomu technologii. Kluczowe jest nie tyle narzędzie, co kontrola wymiaru i kształtu: czop ma pasować, a odsadzanie ma utworzyć wyraźny stopień bez wyrwań włókien.
Tak, ale tylko gdy rysunek lub opis wskazuje na wygładzanie/dopasowanie bez wykonywania uskoku. Jeśli widoczna jest zmiana przekroju w formie stopnia, to zwykle testuje się właśnie odsadzanie. Na egzaminie trzeba dopasować nazwę operacji do konkretnej cechy geometrycznej elementu.
Warto ćwiczyć na zestawach rysunków złączy: czop, gniazdo, wręg, felc, widlica, oraz dopasowywać do nich nazwy operacji. Pomaga też tworzenie własnych fiszek: "cecha na rysunku" → "nazwa operacji". Najważniejsze jest szukanie elementu charakterystycznego (np. stopnia przy czopie).
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Poprawna jest odpowiedź "odsadzania czopa", bo odsadzanie polega na wykonaniu stopnia/uskoku na czopie, aby powstało przylgowe oparcie przy złączu."

Materiały:

  • Skrypty lub podręczniki szkolne z technologii drewna i podstaw stolarstwa (dział: połączenia czopowe)
  • Atlas/album rysunków złączy stolarskich z opisem operacji wykonawczych
  • Instrukcje BHP i stanowiskowe dotyczące obróbki elementów drewnianych (dla kontekstu praktycznego)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego