KWALIFIKACJA ELM1 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 26.
Na rysunku przedstawiono
Ilustracja przedstawia chwytak robota, który jest elementem używanym w automatyce, szczególnie w kontekście kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Chwytak to efektor końcowy (narzędzie) zamontowany na końcu ramienia robota, służący do chwytania i manipulowania detalem.
Pozostałe opcje dotyczą części konstrukcyjnych robota: przegub łączy człony, ramię tworzy manipulator, a podstawa stanowi element nośny.

Pełne wyjaśnienie:

W robotach przemysłowych kluczowe jest rozróżnienie między konstrukcją manipulatora (podstawa, człony/ramiona, przeguby) a narzędziem roboczym montowanym na końcu manipulatora.

Chwytak robota (często określany też jako efektor końcowy lub osprzęt/EOAT) jest elementem, który bezpośrednio oddziałuje na przenoszony przedmiot: chwyta, utrzymuje, czasem pozycjonuje detal. Zwykle znajduje się na końcu kinematycznego łańcucha robota – tam, gdzie robot "wykonuje" zadanie na obiekcie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Przegub robota to połączenie między członami manipulatora zapewniające ruch (np. obrotowy). Jest elementem kinematyki, a nie narzędziem do chwytania.
  • Ramię robota to jeden z członów manipulatora (część konstrukcyjna), którego zadaniem jest przenoszenie ruchu i pozycji, a nie bezpośredni kontakt z detalem.
  • Podstawa robota stanowi część nośną/mocującą robota do podłoża lub postumentu; nie pełni funkcji chwytania.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać prostą zasadę: jeśli element wygląda jak "narzędzie" na końcu robota i ma szczęki lub powierzchnie chwytne – to najczęściej chwytak. Jeśli widzisz segmenty i połączenia osi – to ramię i przeguby, a jeśli masywny korpus mocujący – to podstawa.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Chwytak to element roboczy na końcu ramienia robota (efektor końcowy), który bezpośrednio chwyta i utrzymuje detal. Może mieć szczęki, przyssawki lub inne powierzchnie chwytne. To właśnie chwytak wykonuje fizyczny kontakt z przenoszonym przedmiotem.
Ramię jest częścią konstrukcji manipulatora (człon/segment) i zwykle tworzy "długie" elementy łączone przegubami. Chwytak znajduje się na samym końcu łańcucha kinematycznego i wygląda jak narzędzie: ma szczęki, palce, przyssawki lub mechanizm chwytu.
Przegub odpowiada za ruch między członami robota (np. obrót osi), czyli jest elementem kinematyki. Chwytak nie służy do tworzenia osi ruchu, tylko do manipulacji detalem. Nawet jeśli chwytak ma własny napęd, nadal pozostaje narzędziem na końcu robota.
Podstawa to część nośna, która mocuje robota do podłoża, fundamentu lub postumentu i zapewnia stabilność całej konstrukcji. Zwykle mieści elementy konstrukcyjne i czasem prowadzenie przewodów. Nie wykonuje chwytu ani bezpośredniej pracy na detalu.
Nie. Chwytak może być szczękowy (dwuszczękowy, trójszczękowy), ale spotyka się też chwytaki podciśnieniowe (przyssawki), magnetyczne lub specjalne chwytaki kształtowe. Na egzaminie warto szukać cechy wspólnej: jest to narzędzie na końcu robota.
Chwytak montuje się na końcu manipulatora, najczęściej na kołnierzu ostatniej osi (nadgarstka). To miejsce jest zaprojektowane do mocowania narzędzi roboczych. Dzięki temu robot może wymieniać chwytaki lub inne narzędzia w zależności od aplikacji.
Chwytaki stosuje się do pobierania i odkładania detali (pick&place), paletyzacji, obsługi maszyn (podawanie/odbiór), sortowania oraz montażu. W układach automatyki chwytak bywa powiązany z czujnikami obecności detalu i sygnałem potwierdzenia chwytu.
Efektor końcowy to ogólna nazwa urządzenia zamontowanego na końcu ramienia robota, które realizuje zadanie technologiczne. Chwytak jest jednym z przykładów efektora końcowego, obok np. palników, wkrętaków, głowic dozujących czy narzędzi spawalniczych.
Częsty błąd to wybór "ramienia" lub "przegubu" tylko dlatego, że są najbardziej widoczne, bez sprawdzenia końcówki robota. Inny błąd to mylenie podstawy z korpusem osi lub traktowanie całego robota jako jednego "ramienia". Pomaga zasada: narzędzie jest na końcu.
Warto przećwiczyć nazewnictwo: podstawa, człony/ramiona, przeguby/osi, nadgarstek i chwytak (efektor). Ucz się na zdjęciach i schematach różnych robotów, bo wygląd może się różnić. Zwracaj uwagę na "koniec robota" – tam zwykle jest element roboczy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że chwytak to efektor końcowy (narzędzie) zamontowany na końcu ramienia robota, służący do chwytania i manipulowania detalem.

Źródła:

  • ISO 8373:2021, Robots and robotic devices — Vocabulary (definicje terminów: robot, manipulator, end-effector/efektor)
  • PN-EN ISO 8373 (polska wersja normy ISO 8373) – terminologia robotów i urządzeń robotycznych
  • Wikipedia: "Robot przemysłowy" (sekcje o budowie robota i efektorze końcowym) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Robot_przemys%C5%82owy (dostęp 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały producentów robotów (sekcje: budowa robota, end-effector/EOAT)
  • Podstawy robotyki przemysłowej – rozdziały o budowie manipulatora i efektorach
  • Normy/terminologia dotycząca robotów i urządzeń robotycznych (słownictwo)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego