KWALIFIKACJA MED11 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 6.
Na rysunku przedstawiono plantogram stopy
Ilustracja przedstawia plantogram stopy, który jest używany w kontekście kwalifikacji zawodowych związanych z ortopedią, w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stopa wydrążona na plantogramie daje zwykle odbitkę z wyraźnie wąskim przesmykiem w części śródstopia (mały kontakt podłoża w rejonie łuku podłużnego). Dla porównania stopa płaska ma szeroki kontakt w śródstopiu, a "neutralna" pośredni. Koślawość dotyczy osi ustawienia, nie samej wysklepionej odbitki.

Pełne wyjaśnienie:

Plantogram (odbitka podeszwowej strony stopy w obciążeniu) służy do oceny powierzchni kontaktu stopy z podłożem i pośrednio do wnioskowania o wysokości łuku podłużnego.

Odpowiedź "wydrążonej" jest właściwa, gdy na odbitce widać typowe cechy stopy z wysokim wysklepieniem: kontakt w śródstopiu jest mały, a połączenie między odbitką pięty i przodostopia tworzy wąski przesmyk (czasem niemal przerwę). Taki obraz wynika z tego, że przy stopie wydrążonej okolica łuku podłużnego jest uniesiona i słabiej obciąża podłoże.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • "płaskiej" – przy stopie płaskiej (obniżony łuk) śródstopie przylega do podłoża szerzej, więc odbitka w części środkowej jest zwykle wyraźnie poszerzona, z dużą powierzchnią kontaktu.
  • "neutralnej" – odbitka neutralna ma pośrednią szerokość przesmyku: nie tak szeroką jak w płaskiej i nie tak wąską jak w wydrążonej. Jeśli przesmyk jest bardzo wąski, neutralność jest mało prawdopodobna.
  • "koślawej" – koślawość opisuje przede wszystkim ustawienie osi (np. tendencję do zapadania się przyśrodkowej strony i ustawienia pięty), a nie samą wysokość łuku. Sama odbitka może sugerować pronację/obciążenia przyśrodkowe, ale termin "koślawa" nie jest bezpośrednim synonimem "płaska" ani "wydrążona".

W praktyce technika ortopedy ważne jest rozdzielenie dwóch rzeczy: (1) wysklepienia (płaska–neutralna–wydrążona) oraz (2) ustawienia osi i kierunku obciążania (np. koślawość, szpotawość, pronacja/supinacja). To ułatwia dobór wkładek: inny będzie cel przy stopie płaskiej (podparcie łuku), a inny przy wydrążonej (często redystrybucja obciążeń i amortyzacja).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Plantogram to odbitka podeszwowej strony stopy (najczęściej w obciążeniu). Używa się go do oceny powierzchni kontaktu z podłożem, pośrednio wysklepienia łuku oraz rozkładu obciążeń. W pracowni ortopedycznej pomaga w doborze wkładek i dokumentowaniu zmian w czasie.
Najczęściej widać bardzo wąski przesmyk lub minimalny kontakt w części śródstopia, bo łuk podłużny jest wysoki. Odbitka pięty i przodostopia są wyraźne, ale "mostek" między nimi jest mały. To wskazuje na mniejsze przyleganie środkowej części stopy.
W stopie płaskiej łuk jest obniżony, więc śródstopie ma zwykle szeroki kontakt z podłożem i odbitka w części środkowej jest poszerzona. W stopie wydrążonej kontakt śródstopia jest mały, a przesmyk między piętą a przodostopiem wąski.
Koślawość dotyczy głównie ustawienia osi (np. pięty) i kierunku obciążania, a nie samej wysokości łuku. Stopa może być koślawa i jednocześnie mieć różny stopień wysklepienia. Plantogram pomaga ocenić kontakt i obciążenia, ale pojęcia nie są synonimami.
Częsty błąd to ocenianie tylko jednego fragmentu odbitki (np. pięty) zamiast całości. Inny to mylenie wysklepienia z ustawieniem osi (koślawość/szpotawość). Zdarza się też traktowanie "neutralnej" jako "bez problemu", zamiast jako konkretnego kształtu odbitki.
Plantogram jest pomocny, ale zwykle nie powinien być jedyną podstawą. Do doboru wkładek bierze się też wywiad, badanie funkcjonalne, ocenę chodu, zakresy ruchu oraz miejsca bólu/odcisków. Plantogram pokazuje kontakt z podłożem, ale nie daje pełnego obrazu biomechaniki.
Wykonuje się ją m.in. przy podejrzeniu obniżenia lub nadmiernego wysklepienia łuku, przy dolegliwościach przeciążeniowych, deformacjach stóp, kontroli efektów wkładek oraz przy dokumentacji przed i po zaopatrzeniu. Jest to szybkie badanie przesiewowe i porównawcze.
Wąski przesmyk oznacza, że środkowa część stopy ma mały kontakt z podłożem, co zwykle wiąże się z wyższym łukiem podłużnym. Taki obraz częściej pasuje do stopy wydrążonej niż do neutralnej czy płaskiej, gdzie kontakt śródstopia jest większy.
Stopa neutralna daje odbitkę pośrednią: w śródstopiu jest widoczny przesmyk, ale nie jest on skrajnie wąski ani bardzo szeroki. Ocenia się też symetrię obciążeń pięty i przodostopia. Wynik powinien być interpretowany razem z badaniem funkcjonalnym.
Warto ćwiczyć na zestawie przykładowych odbitek: płaska, neutralna, wydrążona oraz przypadki z asymetriami obciążeń. Ucz się rozpoznawać "przesmyk" śródstopia i to, co oznacza. Dobrą metodą jest porównywanie kilku plantogramów obok siebie i uzasadnianie wyboru.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że stopa wydrążona na plantogramie daje zwykle odbitkę z wyraźnie wąskim przesmykiem w części śródstopia (mały kontakt podłoża w rejonie łuku podłużnego).

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Stopa wydrążona" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Stopa_wydr%C4%85%C5%BCona (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL): "Stopa płaska" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Stopa_p%C5%82aska (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL): "Plantografia" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Plantografia (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Atlasy i skrypty z biomechaniki oraz anatomii czynnościowej stopy
  • Materiały dydaktyczne z pracowni ortopedycznej: przykładowe plantogramy i ich omówienia
  • Podręczniki z zakresu podiatrii/ortopedii dotyczące wad stóp i ich korekcji wkładkami

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego