KWALIFIKACJA MED11 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 5.
W celu dokonania oceny elastyczności stopy płasko-koślawej należy wykonać test stania na
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Test stania na palcach (wspięcie na palce) pozwala ocenić, czy stopa płasko-koślawa ulega czynnej korekcji: podczas wspięcia powinno dojść do odwrócenia koślawości pięty i "odtworzenia" łuku podłużnego. Taka zmiana wskazuje na elastyczny charakter deformacji.

Pełne wyjaśnienie:

Ocena elastyczności stopy płasko-koślawej dotyczy tego, czy zniekształcenie (obniżony łuk podłużny i koślawość pięty/pronacja) potrafi się skorygować w warunkach czynnego napięcia mięśni i zmienionego obciążenia.

W praktyce klinicznej wykorzystuje się do tego test wspięcia na palce (stania na palcach). Podczas wspięcia rośnie udział zgięcia podeszwowego, a praca struktur stabilizujących (m.in. mięśni i ścięgien odpowiedzialnych za podtrzymanie łuku) może ujawnić, czy stopa ma potencjał do korekcji. W stopie elastycznej typowo obserwuje się zmniejszenie koślawości pięty i wyraźniejsze zaznaczenie łuku.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są właściwe jako podstawowy test elastyczności?

  • Stanie na piętach zmienia sposób obciążenia przodostopia i pracę zginaczy/grzbietowników, ale nie jest standardową próbą pokazującą czynne "podniesienie" łuku i zmianę ustawienia pięty w kierunku korekcji.
  • Stanie na zewnętrznych krawędziach stóp wymusza ustawienie bardziej supinacyjne, jednak jest to pozycja sztucznie zadana i może być kompensacyjna; nie pokazuje, czy stopa sama potrafi się skorygować w typowym zadaniu funkcjonalnym.
  • Stanie na wewnętrznych krawędziach stóp zwykle nasila pronację/koślawość i również nie służy do oceny, czy deformacja jest odwracalna; może wręcz utrudniać interpretację.

Dla technika ortopedy istotne jest, że wynik testu (korekcja vs brak korekcji podczas wspięcia) pomaga w rozumowaniu o charakterze deformacji i w doborze zaopatrzenia (np. wkładek) oraz w ocenie potrzeby dalszej diagnostyki, jeśli korekcja nie występuje.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stopa płasko-koślawa to ustawienie, w którym obniża się łuk podłużny, a tyłostopie (pięta) ustawia się koślawo, często z nadmierną pronacją. W praktyce ocenia się nie tylko kształt stopy, ale też jej funkcję w obciążeniu i podczas chodu.
Najczęściej ocenia się to w teście wspięcia na palce. Jeśli podczas stania na palcach widoczna jest czynna korekcja (np. mniejsza koślawość pięty i wyraźniejszy łuk), przemawia to za elastycznym charakterem deformacji.
Wspięcie na palce zmienia obciążenie i angażuje mechanizmy stabilizujące łuk stopy. Dzięki temu można obserwować, czy stopa potrafi "ustawić się lepiej" w ruchu i pod wpływem pracy mięśni, a nie tylko jak wygląda w spoczynku.
Niekoniecznie. Brak wyraźnej korekcji może wynikać także z bólu, ograniczeń zakresu ruchu, osłabienia mięśni lub nieprawidłowego wykonania próby. Wynik testu warto łączyć z innymi elementami badania i obserwacją chodu.
Częste błędy to zbyt krótkie utrzymanie pozycji, przenoszenie ciężaru na jedną stronę, podpieranie się bez kontroli oraz brak obserwacji tyłostopia (pięty). Warto oceniać zarówno ruch, jak i ustawienie pięty oraz łuku stopy.
Wariant obunóż jest prostszy i bywa stosowany na wstępie. Wariant jednonóż zwiększa wymagania funkcjonalne i może lepiej ujawniać różnice między kończynami, ale wymaga dobrej równowagi i może być trudny u pacjentów z bólem.
Przy stopie elastycznej częściej zakłada się, że wkładka ma wspierać i ukierunkować korekcję oraz kontrolować pronację. Przy stopie mniej elastycznej nacisk bywa większy na odciążenie i stabilizację, a oczekiwana korekcja kształtu jest ograniczona.
Obserwuje się przede wszystkim zachowanie pięty (czy zmniejsza się koślawość), zarys łuku podłużnego oraz symetrię obciążenia. Ważne są też objawy bólowe i to, czy pacjent wykonuje ruch płynnie oraz w pełnym zakresie.
Stanie na piętach może być użyte w innych ocenach funkcjonalnych, ale nie jest typowym testem oceniającym elastyczność stopy płasko-koślawej. Do tego celu bardziej przydatne jest wspięcie na palce, bo pokazuje potencjał czynnej korekcji.
Ucz się łączyć cel testu z tym, co obserwujesz w ruchu: co ma się zmienić i dlaczego. Pomaga też powtarzanie: nazwa testu → pozycja pacjenta → co oceniam → jak interpretuję wynik → jakie ma to znaczenie dla doboru zaopatrzenia.
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Taka zmiana wskazuje na elastyczny charakter deformacji."

Źródła:

  • Magee DJ, Orthopedic Physical Assessment, rozdział dotyczący badania stopy i stawu skokowego (Foot and Ankle), kolejne wydania
  • Hoppenfeld S, Physical Examination of the Spine and Extremities, sekcja: badanie stopy i stawu skokowego (Foot and Ankle), kolejne wydania

Materiały:

  • Podręczniki z badania ortopedycznego stopy i stawu skokowego
  • Atlasy anatomii funkcjonalnej kończyny dolnej
  • Materiały dydaktyczne z biomechaniki chodu i ustawienia stopy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego