KWALIFIKACJA CHM3 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 34.
Na rysunku przedstawiono płuczkę stosowaną podczas pobierania próbek
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek płuczki gazowej, która jest stosowana w procesie pobierania próbek gazowych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Płuczka to aparat, przez który przepuszcza się gaz, aby jego składniki (np. zanieczyszczenia lub oznaczany analit) zostały zatrzymane w cieczy pochłaniającej. Dlatego w kontekście pobierania próbek służy ona do przygotowania i poboru próbek gazowych, a nie cieczy czy ciał stałych.

Pełne wyjaśnienie:

Płuczka laboratoryjna stosowana przy pobieraniu próbek pełni funkcję absorbera: próbka w postaci gazu (np. powietrze lub gaz procesowy) jest przepuszczana przez ciecz znajdującą się w naczyniu. W trakcie przepływu wybrane składniki gazu rozpuszczają się lub reagują w roztworze pochłaniającym, dzięki czemu analit zostaje "przeniesiony" do fazy ciekłej. Taki zabieg ułatwia dalsze oznaczenie (często metody analityczne wygodniej prowadzi się dla roztworów niż bezpośrednio dla gazów) oraz może ograniczać straty analitu.

Odpowiedź "gazowych." jest właściwa, bo właśnie próbki gazowe wymagają często przepuszczenia określonej objętości gazu przez pochłaniacz, aby zebrać analit w mierzalnej ilości.

  • "ciekłych." – dla próbek ciekłych typowe jest pobieranie do naczyń/pojemników lub pipetowanie; nie ma potrzeby przepuszczania cieczy przez płuczkę w sensie poboru próbki.
  • "stałych." – próbki stałe pobiera się jako materiał stały (np. porcja, wycinek), a przygotowanie obejmuje rozdrabnianie, suszenie, roztwarzanie; płuczka nie jest do tego narzędziem poboru.
  • "mieszanych." – odpowiedź jest zbyt ogólna; płuczka jest rozwiązaniem ukierunkowanym na przepływ gazu i wychwyt składników w cieczy, więc w praktyce klasyfikuje się ją przy poborze próbek gazowych.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na schemacie widzisz element z doprowadzeniem/odprowadzeniem gazu i rurką zanurzoną w cieczy (bąblowanie), kojarz to z poborem gazów przez absorpcję.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Płuczka to element aparatury, w którym strumień gazu przepuszcza się przez ciecz (lub nad cieczą) w celu zatrzymania wybranych składników w roztworze. W analityce wykorzystuje się ją m.in. do pochłaniania zanieczyszczeń lub zebrania analitu z próbki gazowej.
Gaz przepływa przez płuczkę i rozdziela się na pęcherzyki, co zwiększa kontakt z cieczą. Składniki gazu rozpuszczają się albo reagują w roztworze pochłaniającym. Dzięki temu analit trafia do cieczy, którą można potem analizować typowymi metodami dla roztworów.
Próbki stałe pobiera się jako materiał stały (porcja, wycinek), a przygotowanie obejmuje rozdrabnianie, suszenie lub roztwarzanie. Płuczka jest aparatem przepływowym dla gazu, więc jej zasada działania (absorpcja z gazu do cieczy) nie pasuje do poboru ciał stałych.
W kontekście pobierania próbek typowo nie: ciecz pobiera się bezpośrednio do naczynia lub za pomocą pipety. Płuczka może mieć kontakt z cieczami jako pochłaniacz lub medium reakcyjne, ale jej klasyczne zastosowanie "podczas pobierania próbek" dotyczy gazów przepuszczanych przez roztwór.
Zwróć uwagę na układ doprowadzenia i odprowadzenia gazu oraz rurkę zanurzoną w cieczy (bąblowanie) albo konstrukcję wymuszającą przepływ gazu przez roztwór. Takie cechy wskazują na pochłanianie składników z gazu, a więc na pobór próbek gazowych.
Najczęściej myli się płuczkę z innym szkłem laboratoryjnym (np. chłodnicą, rozdzielaczem, zbiornikiem) i wybiera odpowiedź "ciekłych", bo to najczęstszy materiał w laboratorium. Drugi błąd to ignorowanie funkcji przepływu gazu i skupienie się tylko na ogólnym kształcie naczynia.
Absorpcja pozwala przenieść analit z fazy gazowej do cieczy, co zwykle ułatwia oznaczenie (łatwiejsze dozowanie, mniejsze straty, możliwość użycia odczynników). Dodatkowo można selektywnie zatrzymać określone składniki, dobierając odpowiedni roztwór pochłaniający.
Płuczkę stosuje się, gdy analit ma być wychwycony przez rozpuszczenie lub reakcję w roztworze (np. gazy rozpuszczalne/reaktywne). Filtr jest typowy dla aerozoli i pyłów (cząstek stałych w powietrzu). Dobór zależy od postaci analitu i planowanej metody oznaczania.
Znaczenie mają: skład i objętość roztworu pochłaniającego, szybkość przepływu gazu, czas poboru, temperatura oraz konstrukcja zapewniająca dobry kontakt gaz–ciecz. Zbyt szybki przepływ lub zły dobór roztworu może obniżyć wychwyt i zaniżyć wynik analizy.
Opanuj rozróżnianie sprzętu do poboru: filtry (aerozole/pyły), płuczki (gazy pochłaniane w cieczy), worki/kanistry (próbka gazu bezpośrednio). Ćwicz rozpoznawanie szkła na rysunkach i łącz je z zasadą działania: przepływ gazu, absorpcja, reakcja w roztworze.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Płuczka to aparat, przez który przepuszcza się gaz, aby jego składniki (np. zanieczyszczenia lub oznaczany analit) zostały zatrzymane w cieczy pochłaniającej."

Materiały:

  • Skrypty szkolne z działu: pobieranie i przygotowanie próbek do analizy
  • Instrukcje laboratoriów szkolnych dotyczące pobierania próbek powietrza/gazów (z opisem płuczek absorpcyjnych)
  • Atlas/kompendium szkła laboratoryjnego (funkcje i zastosowania elementów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego