KWALIFIKACJA CHM3 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 33.
Za pomocą przyrządu przedstawionego na ilustracji można pobrać próbkę
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek urządzenia do pobierania próbek gazów, co jest związane z zawodem technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "gazów."
Wybór wynika z przeznaczenia przyrządu pokazanego na ilustracji: służy on do poboru próbki w postaci gazowej. Pozostałe odpowiedzi dotyczą matryc ciekłych lub stałych, które pobiera się innymi narzędziami i technikami niż próbki gazowe.

Pełne wyjaśnienie:

Poprawna odpowiedź to "gazów.", ponieważ pytanie odwołuje się do przyrządu przedstawionego na ilustracji, a jego zastosowanie dotyczy poboru próbek w fazie gazowej. W praktyce laboratoryjnej dobór sprzętu do pobierania próbki zależy przede wszystkim od stanu skupienia i wymagań dotyczących szczelności oraz sposobu transportu próbki do analizy.

Próbki gazów pobiera się z użyciem rozwiązań zapewniających kontrolowany przepływ lub szczelne pobranie określonej objętości. Jest to ważne, bo gazy łatwo się mieszają z otoczeniem i mogą uciekać, co obniża reprezentatywność próbki.

Odpowiedzi niepoprawne wskazują inne matryce:

  • "wody." – próbki wody pobiera się naczyniami/próbnikami do cieczy; kluczowe jest płukanie, unikanie zanieczyszczeń i odpowiednie zabezpieczenie w pojemniku, a nie typowa aparatura do poboru gazów.
  • "gleby." – gleba to matryca stała, dla której stosuje się laski, świdry, próbniki glebowe i zasady poboru warstwowego; przyrządy do gazów nie są tu właściwe.
  • "ścieków." – ścieki są cieczą (często niejednorodną), pobór może być jednorazowy lub złożony w czasie, ale nadal wymaga sprzętu do cieczy, nie do fazy gazowej.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie odwołuje się do ilustracji, zwykle sprawdza umiejętność rozpoznania sprzętu i powiązania go z typem próbki. Najpierw ustal, czy widoczny sprzęt jest przeznaczony do ciał stałych, cieczy czy gazów – to najszybciej zawęża poprawną odpowiedź.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Próbka gazowa to porcja mieszaniny w fazie gazowej (np. powietrze z domieszką substancji), pobrana w sposób kontrolowany tak, aby była reprezentatywna dla badanego miejsca i czasu. Wymaga szczególnej dbałości o szczelność i ograniczenie strat lotnych składników.
Najczęściej stosuje się pobór do pojemników szczelnych (gdy ważna jest objętość) lub pobór dynamiczny z kontrolą przepływu przez medium sorpcyjne/filtr. Wybór zależy od tego, czy analizuje się gaz bezpośrednio, czy po wychwyceniu składników.
Gazy łatwo uciekają i szybko mieszają się z otoczeniem, więc nieszczelność prowadzi do zaniżenia stężeń i utraty reprezentatywności. Szczelność ogranicza też ryzyko zanieczyszczenia próbki powietrzem z zewnątrz podczas poboru i transportu.
Sprzęt do gazów zwykle umożliwia kontrolę przepływu lub szczelne pobranie objętości (ważne są złącza, przewody, elementy uszczelniające). Sprzęt do wody to najczęściej próbniki/naczynia do cieczy, gdzie kluczowe jest napełnienie pojemnika i zabezpieczenie przed zanieczyszczeniem.
Próbkę złożoną pobiera się wtedy, gdy skład ścieków zmienia się w czasie i trzeba uzyskać wynik uśredniony dla danego okresu. W praktyce łączy się porcje pobierane w odstępach czasu lub proporcjonalnie do przepływu, aby lepiej oddać zmienność procesu.
Najczęstszy błąd to ignorowanie ilustracji i wybieranie odpowiedzi "na skróty" na podstawie skojarzeń (np. woda/ścieki). W takich pytaniach kluczowe jest rozpoznanie przeznaczenia przyrządu oraz dopasowanie go do stanu skupienia próbki.
Znaczenie mają: warstwa, z której pobiera się glebę, jej wilgotność, jednorodność oraz możliwość zanieczyszczenia. Często pobiera się wiele próbek cząstkowych i tworzy próbkę zbiorczą, aby poprawić reprezentatywność materiału stałego.
Zwykle nie, ponieważ wymagania techniczne są inne: dla gazów kluczowa jest szczelność i kontrola przepływu/objętości, a dla cieczy odporność na kontakt z medium i możliwość poboru bez rozszczelniania oraz bez strat. W praktyce stosuje się różne zestawy poborowe.
Próbkę należy jednoznacznie opisać (miejsce, czas, warunki poboru, osoba pobierająca, metoda) i zabezpieczyć przed utratą składników. Transport powinien minimalizować ryzyko rozszczelnienia oraz wpływ temperatury i czasu, bo mogą zmieniać skład próbki.
Warto opanować: podział próbek na matryce (gaz/ciecz/ciało stałe), typowe narzędzia do poboru i ich przeznaczenie oraz najczęstsze błędy (szczelność, zanieczyszczenie, reprezentatywność). Dobrą metodą jest nauka przez zdjęcia sprzętu i krótkie opisy zastosowań.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 69% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Poprawna jest odpowiedź "gazów."Wybór wynika z przeznaczenia przyrządu pokazanego na ilustracji: służy on do poboru próbki w postaci gazowej."

Materiały:

  • materiały dydaktyczne z pracowni analizy środowiskowej dotyczące poboru próbek
  • instrukcje laboratoriów/ćwiczeń z zakresu poboru próbek powietrza i gazów
  • podręcznik lub skrypt z analityki środowiskowej (rozdziały o poborze prób)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego