KWALIFIKACJA TWO3 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 25.
Na rysunku przedstawiono proces
Ilustracja przedstawia maszynę używaną w procesie spawania automatycznego łukiem krytym pod topnikiem, co jest związane z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na ilustracji widać samobieżny automat (traktor) z lejkowatym zasobnikiem topnika i szpulą drutu oraz nasypany granulat na spoinie.
To cechy spawania łukiem krytym pod topnikiem (SAW), typowo wykonywanego na płaskich płatach poszycia. Żłobienie usuwa metal, a prostowanie nie używa głowicy spawalniczej.

Pełne wyjaśnienie:

Przedstawiony proces to spawanie automatyczne łukiem krytym pod topnikiem (SAW) wykonywane na płacie poszycia. O rozpoznaniu decydują elementy charakterystyczne dla SAW: lejkowaty zasobnik topnika, szpula drutu elektrodowego oraz warstwa granulowanego topnika zasypująca miejsce spawania, przez co łuk nie jest widoczny (jest "ukryty" pod topnikiem). Dodatkowo automat porusza się po prowadnicy wzdłuż długiej spoiny, co jest typowe przy łączeniu dużych arkuszy blach.

Dlaczego to spawanie płatu poszycia? Poszycie to duże, płaskie blachy kadłubowe. W praktyce stoczniowej łączy się je często spoinami czołowymi na płasko, aby uzyskać wysoką wydajność i powtarzalną jakość. Widoczna jest duża, pozioma powierzchnia robocza, a automat pracuje w pozycji podolnej, co pasuje do spawania płatów.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wycinanie grani spoiny żłobieniem elektropowietrznym to proces usuwania metalu (rowkowanie/żłobienie), a nie wykonywania spoiny. Nie występuje w nim zasyp topnikiem ani podawanie drutu elektrodowego jak w SAW.
  • Spawanie usztywnień sekcji dotyczy elementów prostopadłych do poszycia (np. wręgi, środniki). Wtedy typowo widać geometrię "blacha + element pionowy" i często spoiny pachwinowe lub prace w innych pozycjach niż na płasko. Tu scena wskazuje na długą spoinę na samej blasze.
  • Prostowanie bezudarowe po spawaniu służy korygowaniu odkształceń (np. nagrzewaniem), a nie tworzeniu złącza. Nie wymaga traktora SAW, zasobnika topnika ani prowadzenia wzdłuż spoiny.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na zdjęciu/rysunku widzisz topnik w granulacie i brak widocznego łuku przy jednoczesnym podawaniu drutu, najczęściej jest to SAW. Następnie oceń, co jest spawane: duża płaska blacha sugeruje poszycie, a obecność elementów pionowych sugeruje usztywnienia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
SAW to zautomatyzowana metoda spawania, w której łuk elektryczny jarzy się pod warstwą granulowanego topnika. Topnik osłania jeziorko spawalnicze, stabilizuje proces i ogranicza utlenianie, a drut elektrodowy jest podawany mechanicznie. Metoda jest wydajna przy długich spoinach.
Szukaj zasobnika topnika (często lejkowatego), szpuli drutu, panelu sterowania oraz śladu topnika na spoinie. Często widać prowadzenie urządzenia po prowadnicy. Typowa cecha: nie widać otwartego łuku, bo jest przykryty topnikiem.
W SAW miejsce spawania jest zasypane topnikiem w postaci granulatu. Łuk jarzy się pod tą warstwą, dlatego nie jest widoczny jak w metodach z otwartym łukiem. To jednocześnie poprawia osłonę jeziorka spawalniczego i ogranicza wpływ powietrza na spoinę.
Najczęściej są to płaty poszycia i inne duże elementy z blach, gdzie wykonuje się długie spoiny (np. czołowe) w pozycji na płasko. SAW dobrze sprawdza się tam, gdzie liczy się wysoka wydajność i powtarzalna jakość na długich odcinkach złącza.
Poszycie to duże, płaskie arkusze blach łączone często spoinami czołowymi "na płasko". Usztywnienia to elementy prostopadłe lub przyległe do poszycia (np. wręgi), zwykle spawane spoinami pachwinowymi i częściej w pozycjach innych niż podolna.
SAW jest najłatwiejsze do zastosowania w pozycjach zbliżonych do podolnej, bo topnik musi utrzymać się nad jeziorkiem spawalniczym. W praktyce stoczniowej SAW często wykorzystuje się do długich spoin na poziomych płatach. Dla pionów częściej dobiera się inne technologie.
Żłobienie elektropowietrzne służy do usuwania metalu (np. wycinania grani, usuwania wad) łukiem i strumieniem sprężonego powietrza. Nie ma tam zasypu topnikiem ani podawania drutu jak w SAW. Efekt to rowek/wybranie, a nie wykonana spoina.
Prostowanie bezudarowe wykonuje się, gdy po spawaniu pojawiają się odkształcenia blach lub sekcji. Celem jest korekcja geometrii (np. przez kontrolowane nagrzewanie), a nie łączenie elementów. W odróżnieniu od SAW nie pracuje tu traktor z zasobnikiem topnika i drutem.
Najczęściej myli się SAW z innym "automatycznym spawaniem" lub z procesami okołospawalniczymi. Błąd wynika z pomijania kluczowych cech: zasobnika topnika, granulatu na spoinie i braku widocznego łuku. Drugi błąd to nieodróżnianie poszycia od usztywnień.
Najpierw wypisz w głowie 2–3 cechy widoczne na rysunku (np. topnik, szpula drutu, prowadnica). Potem dopasuj je do metody (tu: SAW). Na końcu oceń zastosowanie: płaska blacha i długa spoina sugerują płat poszycia, a nie spawanie usztywnień.
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Żłobienie usuwa metal, a prostowanie nie używa głowicy spawalniczej."

Źródła:

  • The Lincoln Electric Company, "Submerged Arc Welding (SAW)" (strona informacyjna o procesie) https://www.lincolnelectric.com/en/welding-and-cutting-resource-center/processes/submerged-arc-welding-saw - accessed 2026-02-18
  • ESAB, "Submerged arc welding (SAW)" (opis procesu i zastosowań) https://www.esab.com/gb/eur/en/support/technical-documents/submerged-arc-welding.cfm - accessed 2026-02-18
  • Wikipedia, hasło "Spawanie łukiem krytym" https://pl.wikipedia.org/wiki/Spawanie_%C5%82ukiem_krytym - accessed 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia spawalnictwa opisujące metody łukowe i SAW
  • Instrukcje producentów urządzeń SAW (opisy budowy traktora, zasobnika topnika, układu podawania drutu)
  • Materiały dydaktyczne z technologii budowy kadłubów: poszycie, sekcje, usztywnienia, typowe pozycje spawania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego