KWALIFIKACJA BUD13 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 21.
Na rysunku przedstawiono przyrząd, który służy do
Ilustracja przedstawia przyrząd do tłoczenia smarów stałych do elementów maszyny, co jest związane z kwalifikacją zawodową
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź: tłoczenia smarów stałych do elementów maszyny, ponieważ taki przyrząd służy do wtłaczania smaru do punktów smarnych (np. przez kalamitkę). Pozostałe opcje dotyczą innych narzędzi: manometru, pompki do kół lub podnośnika, które mają inną budowę i zastosowanie.

Pełne wyjaśnienie:

Przyrząd pokazany na rysunku (typowo smarownica) służy do tłoczenia smarów stałych do elementów maszyny. W eksploatacji maszyn do robót ziemnych i drogowych wiele węzłów tarcia (sworznie, przeguby, łożyska, prowadnice) wymaga okresowego podawania smaru. Smarownica umożliwia wtłoczenie smaru pod ciśnieniem do punktu smarnego, najczęściej poprzez złącze smarowe (kalamitkę). Dzięki temu smar dociera do powierzchni współpracujących i ogranicza tarcie oraz zużycie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "pomiaru ciśnienia oleju w układzie" – do tego służy manometr lub zestaw diagnostyczny z przyłączami. Taki przyrząd jest przeznaczony do odczytu wartości ciśnienia, a nie do podawania smaru stałego. W praktyce pomiar wymaga skali/wyświetlacza oraz przewodów i złącz pomiarowych.
  • "pompowania powietrza do kół" – pompka do ogumienia lub kompresor służy do tłoczenia gazu (powietrza) do zaworu opony. Zwykle współpracuje z końcówką do zaworu i często z manometrem do kontroli ciśnienia w kole. Smarownica pracuje z inną końcówką i innym medium (smarem), więc funkcja jest inna.
  • "unoszenia maszyny" – unoszenie realizuje podnośnik (mechaniczny lub hydrauliczny). Jego zadaniem jest przenoszenie obciążeń i zapewnienie podparcia, a nie dozowanie środka smarnego. Mylenie tych narzędzi prowadzi do błędów w obsłudze i ryzyka BHP.

Wskazówka egzaminacyjna: rozpoznając narzędzie z rysunku, zwracaj uwagę na to, jakie medium jest tłoczone (smar/olej/powietrze) i jakie złącze ma końcówka. Narzędzia do smarowania są typowym wyposażeniem obsługowym maszyn roboczych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Smarownica to narzędzie do podawania (wtłaczania) smaru stałego do węzłów tarcia maszyny, zwykle przez kalamitkę. Umożliwia wykonanie obsługi technicznej sworzni, przegubów i łożysk, co zmniejsza tarcie i zużycie elementów roboczych.
Wskazówką jest końcówka: smarownica ma typową końcówkę do kalamitki i pracuje ze smarem, a pompka do kół ma końcówkę do zaworu opony. Pompka często ma też manometr do ciśnienia w kole, a smarownica nastawiona jest na dozowanie smaru do punktów smarnych.
Regularne smarowanie ogranicza tarcie w przegubach i łożyskach, wypycha zanieczyszczenia z węzła tarcia i zmniejsza ryzyko zatarcia. W praktyce wydłuża żywotność sworzni, tulei i łożysk oraz poprawia niezawodność maszyny podczas pracy w pyle, błocie i wodzie.
Najczęściej smarem stałym smaruje się sworznie i tuleje osprzętu, przeguby układu roboczego, punkty na łyżce/osprzęcie, a także wybrane łożyska i prowadnice. Dokładny wykaz punktów smarnych oraz częstotliwość podaje instrukcja eksploatacji danej maszyny.
Oznacza to, że smar jest wprowadzany pod ciśnieniem do wnętrza węzła tarcia, a nie tylko nakładany z zewnątrz. Dzięki tłoczeniu smar dociera do powierzchni współpracujących i tworzy film smarny, który ogranicza zużycie i nagrzewanie elementów.
Nie. Pomiar ciśnienia oleju wykonuje się manometrem lub zestawem diagnostycznym z odpowiednimi przyłączami. Smarownica jest narzędziem do podawania smaru stałego do punktów smarnych i nie jest przeznaczona do diagnostyki ciśnienia w układach hydraulicznych.
Częsty błąd to kierowanie się samym kształtem (np. dźwignią) i mylenie smarownicy z pompką lub podnośnikiem. Inny błąd to wybór odpowiedzi "nawykowej" (np. manometr), bez sprawdzenia, czy na rysunku widać skalę, przewód pomiarowy lub właściwą końcówkę.
Smarowanie wykonuje się w ramach obsługi codziennej lub okresowej, zgodnie z harmonogramem producenta (np. po określonej liczbie motogodzin) oraz po pracy w trudnych warunkach. W praktyce operator powinien łączyć smarowanie z przeglądem wizualnym i czyszczeniem punktów smarnych.
W praktyce ocenia się opór podczas tłoczenia i obserwuje, czy pojawia się świeży smar w miejscu uszczelnienia lub na krawędziach węzła tarcia. Ważne jest też oczyszczenie kalamitki przed podaniem smaru, aby nie wtłoczyć brudu do środka elementu.
Najlepiej uczyć się na realnym wyposażeniu: rozpoznawać narzędzia (smarownica, manometr, podnośnik) i łączyć je z czynnościami obsługowymi. Pomaga też przegląd instrukcji smarowania maszyn z pracowni oraz ćwiczenie identyfikacji punktów smarnych i zasad BHP podczas obsługi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Poprawna jest odpowiedź: tłoczenia smarów stałych do elementów maszyny, ponieważ taki przyrząd służy do wtłaczania smaru do punktów smarnych (np. przez kalamitkę)."

Źródła:

  • Encyklopedia PWN – hasło: "smarownica" (opis zastosowania przyrządu do podawania smaru), https://encyklopedia.pwn.pl/ (wyszukiwanie hasła) - dostęp 2026-02-28
  • Wikipedia (pl) – "Smarownica" (ogólny opis narzędzia i zastosowania), https://pl.wikipedia.org/wiki/Smarownica - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Instrukcje obsługi i smarowania (DTR) maszyn do robót ziemnych i drogowych używanych w pracowni
  • Podręczniki/zeszyty do kwalifikacji dotyczące eksploatacji i obsługi technicznej maszyn
  • Katalogi i opisy narzędzi smarowniczych (smarownice ręczne, końcówki, kalamitki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego