KWALIFIKACJA ROL3 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 26.
Na rysunku przedstawiono ramkę ulową z plastrem pszczelim zaatakowanym przez
Ilustracja przedstawia ramkę ulową z plastrem pszczelim, który został zaatakowany przez barciaka większego, co jest zgodne z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gęste, białe oprzędy przypominające pajęczynę oraz tunele i korytarze wydrążone w woszczynie są typowym, diagnostycznym śladem żerowania larw barciaka większego (motylicy woskowej).
Warroza i zakamarnik pasożytują na pszczołach, a kolczatka nie tworzy oprzędów na plastrze.

Pełne wyjaśnienie:

Barciak większy (motylica woskowa) jest szkodnikiem, którego larwy żerują bezpośrednio w plastrach. Podczas drążenia woszczyny tworzą korytarze i tunele, a ich charakterystycznym "podpisem" są rozległe, jedwabiste oprzędy przypominające pajęczynę. Taka włóknista masa może pokrywać powierzchnię plastra i wypełniać komórki, a w jej obrębie widać nieregularne przejścia – to efekt żerowania i zabezpieczania korytarzy nićmi.

Dlatego poprawną odpowiedzią jest barciak większy: zestaw objawów (oprzędy + tunele + wygryzione komórki) odpowiada typowemu obrazowi porażenia woszczyny przez larwy tego gatunku.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu zniszczeń plastra:

  • Zakamarnik to pasożyt bytujący na pszczołach (szczególnie na matce), więc nie daje obrazu oprzędów i korytarzy w woszczynie.
  • Warroza destruktor (roztocz) pasożytuje na ciele pszczół i w czerwiu, ale nie "przerabia" plastrów na tunele i nie tworzy pajęczynowatych oprzędów na woszczynie.
  • Kolczatka jest szkodnikiem ula o innym typie uszkodzeń; w diagnostyce różnicowej kluczowe jest, że nie daje dominującego objawu w postaci rozległych, białych oprzędów na plastrze jak barciak.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w ramce widzisz "watę/pajęczynę" i wyraźne korytarze w woszczynie, w pierwszej kolejności podejrzewaj barciaka. Jeśli problem dotyczy głównie pszczół (osobników i czerwiu), rozważ pasożyty takie jak warroza lub zakamarnik.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Barciak większy (motylica woskowa) to owad, którego larwy żerują w plastrach. Niszczą woszczynę, drążą korytarze i mogą uszkadzać czerw oraz zapasy. W skrajnych przypadkach doprowadzają do zniszczenia ramek, szczególnie w słabszych rodzinach lub w magazynowanych plastrach.
Najbardziej typowe są gęste, białe oprzędy przypominające pajęczynę oraz tunele i korytarze wydrążone w woszczynie. Często widać też wygryzione komórki i ogólną destrukcję struktury plastra, zwłaszcza w jego górnych partiach.
Warroza jest roztoczem pasożytującym na pszczołach i w komórkach z czerwiem, a nie "szkodnikiem woszczyny". Nie tworzy oprzędów i nie drąży korytarzy w plastrze. Jej objawy częściej dotyczą osłabienia rodziny i problemów z czerwiem, a nie pajęczynowatych struktur na ramkach.
Zakamarnik jest pasożytem żyjącym na ciele pszczół (szczególnie na matce), więc nie daje charakterystycznych śladów typu oprzęd i tunele w woszczynie. Barciak natomiast niszczy bezpośrednio plastry: drąży w woszczynie korytarze i pozostawia jedwabiste nici w formie gęstej "pajęczyny".
Może, jeśli ocenia się tylko fakt "zniszczenia" materiału w ulu. W różnicowaniu kluczowe jest jednak to, że dla barciaka typowe są rozległe oprzędy i wyraźne tunele w woszczynie. Przy innych szkodnikach obraz uszkodzeń i towarzyszące ślady są zwykle inne.
Ryzyko wzrasta, gdy rodziny są słabe i gorzej bronią plastrów, a także podczas przechowywania ramek poza ulem (magazyn woszczyny). Szczególną czujność warto zachować w okresach, gdy plastry długo pozostają nieobsiadane przez pszczoły i nie są regularnie kontrolowane.
Profilaktyka obejmuje utrzymywanie silnych rodzin, regularne przeglądy oraz higienę gospodarki woszczyną (usuwanie starych, ciemnych plastrów i kontrolę magazynowanych ramek). Ważne jest też ograniczanie miejsc, gdzie barciak może składać jaja (szczeliny, zalegające plastry).
Częsty błąd to wybór "warrozy" tylko dlatego, że jest najbardziej znanym problemem w pasiece. Inny błąd to nieuwzględnienie objawu kluczowego: oprzędów i tuneli w woszczynie. W takich pytaniach trzeba rozpoznać, czy problem dotyczy plastrów (barciak) czy ciała pszczół (pasożyty).
Jeśli woszczyna jest silnie zniszczona: komórki są wygryzione, struktura plastra się rozpada, a widać rozległe tunele i oprzędy, ramka zwykle traci wartość użytkową. W praktyce podejmuje się decyzję o usunięciu/utylizacji woszczyny i wprowadzeniu świeżej węzy, by ograniczyć straty.
Ucz się "po objawach": oprzęd + tunele = barciak; pasożyty na pszczołach = warroza/zakamarnik. Dobrze działa porównywanie zdjęć i opisów przypadków oraz tworzenie krótkich fiszek: szkodnik → miejsce bytowania → charakterystyczny ślad. Na egzaminie szukaj 1–2 cech rozstrzygających.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Barciak_wi%C4%99kszy - dostęp 2026-02-18
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Galleria_mellonella - accessed 2026-02-18
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Varroa_destructor - accessed 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z pszczelarstwa: dział "szkodniki w pasiece"
  • Atlas/kompendium chorób i szkodników pszczół (część: rozpoznawanie po objawach)
  • Materiały szkoleniowe ODR lub kursów pszczelarskich: diagnostyka woszczyny i plastrów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego