KWALIFIKACJA GIW5 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 25.
Na rysunku przedstawiono
Ilustracja przedstawia metalowy wirnik, który jest częścią maszyny lub urządzenia przeróbczego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wirnik to element wykonujący ruch obrotowy (często z łopatkami/ramionami), pracujący w zespole napędowym lub przepływowym.
Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych funkcji: rolka prowadzi/transportuje, tłok porusza się posuwiście, a króciec jest elementem przyłączeniowym.

Pełne wyjaśnienie:

Poprawna odpowiedź: wirnik. Wirnik jest częścią maszyny, która obraca się podczas pracy i przenosi energię ruchu na inny czynnik (np. materiał, ciecz, powietrze) albo współpracuje z innymi elementami w zespole napędowym. Na rysunkach technicznych wirnik zwykle rozpoznaje się po cechach sugerujących ruch obrotowy: osiowym osadzeniu na wale, symetrii obrotowej, obecności łopatek/ramion lub geometrii typowej dla części wirującej.

  • Rolka to najczęściej element toczny służący do podparcia, prowadzenia lub transportu (np. w przenośnikach). Może mieć kształt walca, ale jej kontekst na rysunku zwykle wskazuje współpracę z taśmą, łańcuchem albo innym elementem jezdnym, a nie pracę w zamkniętym zespole jak typowy wirnik.
  • Tłok wykonuje ruch posuwisto-zwrotny w cylindrze (np. w siłowniku lub pompie tłokowej). Jego charakterystyczną cechą jest dopasowanie do cylindra oraz obecność uszczelnień/rowków, a funkcja jest związana z ruchem liniowym, nie obrotowym.
  • Króciec jest elementem przyłączeniowym (np. króciec ssawny/tłoczny, króciec wlotowy/wylotowy), zwykle stanowi fragment obudowy lub przewodu i nie jest częścią ruchomą. Na rysunku wygląda jak występ/kołnierz/rura służąca do podłączenia instalacji.

W praktyce egzaminacyjnej warto przy identyfikacji elementu zawsze zadać sobie pytania kontrolne: czy to część ruchoma czy nieruchoma, czy jej praca jest obrotowa czy liniowa, oraz z czym jest połączona (wał, obudowa, przewód, cylinder). To ogranicza pomyłki wynikające z samego podobieństwa kształtów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wirnik to element wirujący (obracający się), zwykle osadzony na wale. Może mieć łopatki, ramiona lub inną geometrię przenoszącą energię na materiał lub medium. Na rysunku często rozpoznasz go po osi obrotu i powiązaniu z napędem.
Sprawdź kontekst: rolka zwykle współpracuje z taśmą/łańcuchem i jest elementem podparcia lub prowadzenia. Wirnik jest częścią zespołu roboczego i jest powiązany z wałem oraz obudową. Sam walcowy kształt nie wystarcza do rozróżnienia.
Tłok pracuje ruchem posuwisto-zwrotnym w cylindrze i zmienia objętość komory. Wirnik natomiast wykonuje ruch obrotowy. Na rysunku tłok rozpoznasz po dopasowaniu do cylindra i elementach uszczelniających, a nie po osi obrotu.
Króciec to element przyłączeniowy (wlot/wylot), służący do podłączenia przewodu, rurociągu lub węża. Zwykle jest nieruchomą częścią obudowy i nie przenosi ruchu. Na rysunku wygląda jak występ, krótszy odcinek rury lub kołnierz.
Najczęściej widać: osadzenie na wale, symetrię wokół osi, elementy robocze (np. łopatki) oraz położenie wewnątrz obudowy/komory roboczej. Jeśli rysunek pokazuje przekrój, wirnik bywa widoczny jako część z "ramionami".
Wirniki spotyka się m.in. w zespołach napędowych, urządzeniach wykorzystujących przepływ medium oraz w elementach roboczych wymagających ruchu obrotowego. W eksploatacji ważne jest wyważenie i stan powierzchni, bo uszkodzenia wirnika dają drgania i spadek wydajności.
Najczęstszy błąd to wybór po kształcie bez analizy funkcji i połączeń (np. "walec = rolka"). Drugi błąd to ignorowanie osi ruchu: element obrotowy vs liniowy. Pomaga sprawdzenie, czy część jest połączona z wałem, obudową lub przewodem.
Często tak, jeśli rysunek pokazuje połączenie z wałem i cechy części wirującej (symetria, łopatki, gniazdo na wał). Jednak czasem potrzebny jest kontekst zespołu. W egzaminie warto patrzeć na relacje elementu z łożyskami, wałem i obudową.
Ćwicz na rysunkach złożeniowych i przekrojach: najpierw nazwij rodzaj ruchu (obrotowy/liniowy), potem funkcję (napęd/transport/przyłącze). Dobrze działa tworzenie własnej "ściągi" z typowymi zarysami: wirnik, rolka, tłok, króciec.
Spójrz na połączenia: elementy osadzone na wale, w łożyskach lub sprzęgłach zwykle są ruchome. Elementy będące częścią obudowy lub zakończenia przewodu są zwykle stałe (np. króciec). Pomaga też obecność szczelin roboczych i przekrojów.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Wirnik to element wykonujący ruch obrotowy (często z łopatkami/ramionami), pracujący w zespole napędowym lub przepływowym."

Materiały:

  • Tablice i atlasy części maszyn (rysunki: wał, wirnik, rolka, tłok, króciec)
  • Materiały szkolne z rysunku technicznego (oznaczenia i przekroje)
  • Instrukcje DTR i katalogi części typowych maszyn (ćwiczenia z identyfikacji elementów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego