KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2014 (test 2)

PYTANIE NR 28.
Na rysunku przedstawiono schemat obwodu głównego silnika klatkowego trójfazowego z przełącznikiem gwiazda-trójkąt. Jaka powinna być kolejność zadziałania styczników po uruchomieniu układu, aby stwierdzić, że układ działa zgodnie z dokumentacją?
Ilustracja przedstawia schemat obwodu głównego silnika klatkowego trójfazowego z przełącznikiem gwiazda-trójkąt, co jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna sekwencja w rozruchu gwiazda–trójkąt polega na starcie w gwieździe: załączają się stycznik główny i stycznik gwiazdy (K2 + K3), aby obniżyć napięcie na uzwojeniach i prąd rozruchowy. Po czasie przełączania rozłącza się "gwiazda" i załącza "trójkąt" (K1 + K2).

Pełne wyjaśnienie:

Układ rozruchowy gwiazda–trójkąt służy do ograniczenia prądu rozruchowego silnika indukcyjnego klatkowego. W fazie rozruchu uzwojenia są łączone w gwiazdę, co powoduje, że napięcie na każdej fazie uzwojenia jest mniejsze (w praktyce o czynnik √3 w porównaniu do połączenia w trójkąt). Dzięki temu prąd rozruchowy jest wyraźnie niższy niż przy rozruchu bezpośrednim.

W typowym schemacie z trzema stycznikami występują:

  • K2 jako stycznik główny (podaje zasilanie na obwód mocy silnika),
  • K3 jako stycznik "gwiazdy" (zwiera końce uzwojeń do wspólnego punktu gwiazdowego),
  • K1 jako stycznik "trójkąta" (łączy końce uzwojeń tak, aby utworzyć połączenie trójkąt).

Aby potwierdzić zgodność pracy z dokumentacją, obserwuje się prawidłową kolejność zadziałania:

  • Po uruchomieniu: powinny zamknąć się K2 i K3 (silnik startuje w gwieździe).
  • Po przełączeniu: K3 powinien się rozłączyć, a następnie załączyć się K1, przy czym K2 pozostaje załączony (silnik pracuje w trójkącie).

Dlatego poprawny opis sekwencji to: "K2 i K3, po przełączeniu K1 i K2".

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe z typowych powodów:

  • Sekwencje, w których po przełączeniu występuje para styczników obejmująca "gwiazdę", sugerują brak przejścia na pracę w trójkącie albo błędną logikę przełączania.
  • Warianty zakładające załączenie "trójkąta" bez stycznika głównego są sprzeczne z zasadą, że stycznik główny zwykle zasila układ zarówno w gwieździe, jak i w trójkącie.
  • W praktyce bardzo istotne jest też, że styczniki "gwiazdy" i "trójkąta" nie mogą być załączone jednocześnie, bo grozi to zwarciem międzyfazowym; poprawna sekwencja musi zakładać rozłączenie "gwiazdy" przed załączeniem "trójkąta".

Wniosek: rozruch zaczyna się w gwieździe (K2 + K3), a po czasie przechodzi na trójkąt (K2 + K1).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To metoda uruchamiania silnika indukcyjnego, w której start odbywa się przy połączeniu uzwojeń w gwiazdę, a po rozpędzeniu następuje przełączenie na trójkąt. Celem jest zmniejszenie prądu rozruchowego i ograniczenie obciążenia sieci oraz spadków napięcia.
Najczęściej są trzy: stycznik główny (podaje zasilanie na silnik), stycznik gwiazdy (zwiera końce uzwojeń do punktu gwiazdowego) oraz stycznik trójkąta (łączy końce uzwojeń w konfigurację trójkąt). Ich role rozpoznaje się po połączeniach na schemacie.
Poprawna kolejność to: najpierw załączenie stycznika głównego i stycznika gwiazdy (rozruch w gwieździe), a po czasie przełączenia rozłączenie "gwiazdy" i załączenie stycznika trójkąta, przy pozostającym załączonym styczniku głównym.
W gwieździe napięcie na uzwojeniach jest mniejsze niż w trójkącie, więc spada też prąd rozruchowy i moment rozruchowy. To chroni sieć i aparaturę przed przeciążeniem. Start w trójkącie byłby zbliżony do rozruchu bezpośredniego, czyli z dużym prądem udarowym.
Nie. Jednoczesne załączenie "gwiazdy" i "trójkąta" może spowodować zwarcie międzyfazowe w obwodzie mocy. Dlatego w poprawnym układzie stosuje się blokady (mechaniczne i/lub elektryczne), aby uniemożliwić taką sytuację podczas przełączania.
Czas pracy w gwieździe dobiera się tak, aby silnik zdążył się rozpędzić przed przełączeniem na trójkąt. Zbyt krótki czas powoduje duży skok prądu przy przełączeniu, a zbyt długi może wydłużać rozruch i utrzymywać zbyt mały moment. W praktyce ustawia się go doświadczalnie w trakcie uruchomienia.
Stycznik "gwiazdy" rozpoznasz po tym, że jego tory zwierają trzy końce uzwojeń razem, tworząc jeden wspólny punkt. Na schemacie obwodu głównego widać, że po zadziałaniu tego stycznika końce uzwojeń są połączone ze sobą, a nie z liniami zasilania.
Stycznik "trójkąta" łączy końce uzwojeń z liniami zasilania w taki sposób, aby powstało połączenie trójkąt (końce nie są zwarte w jeden punkt). Na schemacie zwykle widać mostkowanie/skrzyżowane połączenia prowadzące z końców uzwojeń do L1, L2, L3.
Oznacza to, że przy starcie silnik chwilowo pobiera znacznie większy prąd niż podczas normalnej pracy, co może powodować spadki napięcia, zadziałanie zabezpieczeń lub przeciążenie sieci. Układy takie jak gwiazda–trójkąt zmniejszają ten udar, bo obniżają napięcie na uzwojeniach w fazie rozruchu.
Najczęstsze błędy to: mylenie ról styczników (główny/gwiazda/trójkąt), odwrócenie kolejności (start w trójkącie), nieuwzględnienie zakazu jednoczesnego załączenia "gwiazdy" i "trójkąta" oraz nieczytanie schematu (zgadywanie po numerach K1/K2/K3 zamiast po połączeniach).
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że poprawna sekwencja w rozruchu gwiazda–trójkąt polega na starcie w gwieździe: załączają się stycznik główny i stycznik gwiazdy (K2 + K3), aby obniżyć napięcie na uzwojeniach i prąd rozruchowy.

Źródła:

  • PN-EN 60947 (seria): Aparatura rozdzielczo-sterownicza niskonapięciowa – wymagania dla aparatury łączeniowej i sterowniczej (odniesienie ogólne do kontekstu zastosowania w układach rozruchowych).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z napędów elektrycznych (rozdziały: rozruch silników indukcyjnych, rozruch gwiazda–trójkąt)
  • Dokumentacje techniczno-ruchowe (DTR) rozruszników i styczników stosowanych w układach Y/Δ
  • Materiały producentów aparatury (schematy aplikacyjne rozruszników gwiazda–trójkąt)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego