KWALIFIKACJA GIW3 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 22.
Na rysunku przedstawiono schemat pracy koparki
Ilustracja przedstawia schemat pracy koparki chwytakowej, co jest związane z kwalifikacją M10 dla zawodu technik górnictwa
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "chwytakowej." jest właściwa, gdy na schemacie widoczny jest osprzęt w postaci chwytaka (dwie szczęki zamykające się na urobku) oraz cykl pracy polegający na chwytaniu i podnoszeniu materiału. Koparki przed- i podsiębierne pracują łyżką, a zgarniakowa – zgarniakiem.

Pełne wyjaśnienie:

W tym typie zadania kluczowe jest rozpoznanie osprzętu roboczego i sposobu pobierania urobku przedstawionego na schemacie pracy. Koparka chwytakowa wykorzystuje chwytak (zwykle dwuszczękowy), który zamyka się na materiale, a następnie jest podnoszony i przemieszczany. Na schematach pracy najczęściej rozpoznasz ją po:

  • końcówce roboczej przypominającej "szczęki" (nie klasyczną łyżkę),
  • fazie zamykania chwytaka na materiale,
  • podnoszeniu ładunku po chwyceniu (zamiast typowego napełniania łyżki przez skrawanie).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują, jeśli na rysunku jest chwytak?

  • "podsiębiernej." – koparka podsiębierna urabia poniżej poziomu ustawienia maszyny, napełniając łyżkę ruchem "do siebie / w górę". Jej elementem roboczym jest łyżka, a nie chwytak.
  • "przedsiębiernej." – koparka przedsiębierna urabia zwykle powyżej poziomu ustawienia, ruchem "od siebie", także z użyciem łyżki. Na schematach dominują łuki pracy ramienia/łyżki, bez fazy zamykania szczęk.
  • "zgarniakowej." – koparka zgarniakowa korzysta ze zgarniaka ciągniętego linami, który zbiera urobek ruchem po powierzchni. Schemat pracy pokazuje wtedy tor zgarniaka i pracę lin, a nie chwytanie szczękami.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się zestaw "podsiębierna/przedsiębierna/chwytakowa/zgarniakowa", najpierw nazwij osprzęt na rysunku (chwytak, łyżka, zgarniak), a dopiero potem dopasuj nazwę koparki. To ogranicza pomyłki wynikające z podobnych brzmień nazw.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koparka chwytakowa to maszyna robocza, w której osprzętem jest chwytak (zwykle dwuszczękowy) służący do chwytania, podnoszenia i przemieszczania materiału. W zadaniach egzaminacyjnych rozpoznaje się ją po "szczękach" zamiast klasycznej łyżki oraz po fazie zamykania chwytaka na urobku.
Szukaj elementu roboczego wyglądającego jak dwie szczęki, które zamykają się na materiale. Schemat pracy często pokazuje etap chwytania (zamykanie), potem podnoszenie ładunku. Jeśli widzisz typowe "nabieranie" łyżką ruchem skrawania, to zwykle nie jest koparka chwytakowa.
Różnica dotyczy głównie kierunku urabiania i położenia miejsca urabiania względem poziomu ustawienia maszyny. Przedsiębierna pracuje zwykle "od siebie" i powyżej poziomu, a podsiębierna "do siebie" i poniżej. W obu przypadkach osprzętem jest łyżka, nie chwytak.
Bo ich osprzętem roboczym jest łyżka, którą napełnia się przez skrawanie i nabieranie materiału. Koparka chwytakowa zamiast tego chwyta urobek szczękami (zamyka chwytak), a dopiero potem podnosi i transportuje. Na rysunkach te cykle pracy wyglądają inaczej.
Koparka zgarniakowa wykorzystuje zgarniak ciągnięty linami, który zbiera materiał ruchem po powierzchni. Na schematach widoczny jest tor zgarniaka oraz praca lin (ciągnięcie, opróżnianie). To inny sposób urabiania niż chwytanie szczękami lub nabieranie łyżką.
Chwytak stosuje się wtedy, gdy korzystne jest chwytanie i podnoszenie materiału (np. przy przeładunku, pracy w ograniczonej przestrzeni lub przy materiałach, które łatwo "wziąć" szczękami). W testach zwykle rozpoznajesz to po budowie osprzętu, a nie po samym opisie złoża.
Najczęściej mylone są: chwytak z łyżką oraz koparka przedsiębierna z podsiębierną (podobne nazwy). Pomaga metoda: najpierw nazwij osprzęt (szczęki/łyżka/zgarniak), potem dopiero wybierz typ koparki. To zmniejsza ryzyko strzelania na podstawie brzmienia.
Zwykle nie. Takie pytania są zaprojektowane do rozpoznawania maszyny na podstawie rysunku (kształtu osprzętu i cyklu pracy). Bez grafiki pozostają tylko domysły. Na egzaminie zawsze obejrzyj kluczowe detale: końcówkę roboczą i tor ruchu podczas urabiania.
Chwytak ma dwie części zamykające się (jak szczęki), a łyżka jest jednoczęściowa i napełnia się skrawaniem. Jeśli schemat pokazuje "zamykanie" na materiale, to wskazuje na chwytak. Jeśli pokazuje klasyczne nabieranie i wysyp, to zwykle łyżka.
Ćwicz na wielu rysunkach: rozpoznawaj osprzęt, kierunek urabiania i typowy tor ruchu. Rób własną ściągę cech: chwytak = szczęki, zgarniak = ciągnięcie po powierzchni, łyżka = nabieranie. Na egzaminie zaczynaj od identyfikacji osprzętu, nie od nazw.
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że koparki przed- i podsiębierne pracują łyżką, a zgarniakowa – zgarniakiem.

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Koparka_chwytakowa - dostęp 2026-02-28
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Koparka_podsi%C4%99bierna - dostęp 2026-02-28
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Zgarniak - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z maszyn górniczych dla odkrywkowej eksploatacji złóż (dział: koparki i osprzęt roboczy)
  • Instrukcje producentów (DTR) koparek i osprzętów: chwytak, łyżki, zgarniaki
  • Zestawy rysunków/atlas maszyn górniczych do nauki rozpoznawania schematów pracy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego