KWALIFIKACJA GIW3 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 30.
Na rysunku przedstawiono schemat pracy koparki jednonaczyniowej
Ilustracja przedstawia schemat pracy koparki jednonaczyniowej, co jest związane z kwalifikacją zawodową TECHNIK GÓRNICTWA
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "nadsiębiernej systemem zabierkowym" jest właściwa, gdy na schemacie wybieranie odbywa się powyżej poziomu ustawienia koparki (nadsiębiernie), a urabianie prowadzone jest "zabieraniem" kolejnych pasów/warstw z przodka. Pozostałe opcje zmieniają albo relację poziomów (podsiębiernie), albo system urabiania (ścianowy).

Pełne wyjaśnienie:

W klasyfikacji koparek jednonaczyniowych kluczowe są dwa niezależne rozróżnienia: (1) nadsiębierna vs podsiębierna oraz (2) system ścianowy vs zabierkowy. W pytaniu trzeba je odczytać z przedstawionego schematu pracy.

"Nadsiębierna" oznacza, że zasadnicza strefa urabiania/wybierania znajduje się powyżej poziomu ustawienia maszyny (koparka "sięga w górę" do nadkładu/ściany). "Podsiębierna" dotyczy sytuacji odwrotnej: urabianie prowadzi się poniżej poziomu stanowiska koparki (koparka "pracuje w dół", np. w wykopie). Jeśli na rysunku widać, że łyżka urabia materiał powyżej podwozia/toru pracy, właściwy jest wariant nadsiębierny.

Drugi człon odpowiedzi dotyczy organizacji urabiania. System zabierkowy wiąże się z wybieraniem materiału w kolejnych "zabierkach" (pasach/odcinkach), a nie w ciągłej, jednolitej ścianie prowadzonej w typowym układzie ścianowym. Jeżeli schemat pokazuje postęp robót poprzez kolejne zakresy pracy i stopniowe "zabieranie" materiału z przodka, jest to przesłanka dla systemu zabierkowego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "nadsiębiernej systemem ścianowym" – pierwszy człon może pasować do geometrii (praca powyżej stanowiska), ale błędnie wskazuje system urabiania, jeśli na schemacie nie ma układu typowego dla ścianowego prowadzenia robót.
  • "podsiębiernej systemem ścianowym" – błędny jest już kierunek pracy (podsiębiernie), gdy schemat wskazuje urabianie nad poziomem koparki; dodatkowo system może nie odpowiadać rysunkowi.
  • "podsiębiernej systemem zabierkowym" – poprawnie rozpoznaje system, ale myli relację poziomów: w podsiębiernej łyżka zasadniczo urabia poniżej stanowiska maszyny.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw oceń poziom urabiania względem stanowiska (nad-/podsiębierna), a dopiero potem rozpoznaj sposób prowadzenia przodka (ścianowy/zabierkowy). To zmniejsza ryzyko pomyłki wynikającej z podobieństwa nazw.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koparka nadsiębierna urabia i nabiera urobek z poziomu położonego powyżej stanowiska maszyny. W praktyce oznacza to "sięganie w górę" do skarpy lub ściany roboczej. Na schemacie zwykle widać, że tor pracy/podwozie jest niżej niż strefa odspajania.
Koparka podsiębierna urabia poniżej poziomu, na którym stoi lub porusza się maszyna. Typowym przykładem jest praca w wykopie, gdzie łyżka skrawa materiał "w dół". Na schemacie kluczowa jest relacja wysokości: strefa czerpania znajduje się pod stanowiskiem koparki.
Najpierw porównaj położenie podwozia/toru jazdy z miejscem urabiania. Jeśli łyżka pracuje głównie nad poziomem podwozia, to układ nadsiębierny; jeśli pod – podsiębierny. Dopiero potem oceniaj system urabiania (zabierkowy lub ścianowy).
System zabierkowy polega na urabianiu przodka w kolejnych "zabierkach", czyli pasach/odcinkach, które są wybierane etapami. W praktyce wiąże się to z określoną organizacją frontu robót i kierunkami pracy łyżki. Na schemacie często widać postęp robót po etapach.
System ścianowy odnosi się do prowadzenia urabiania wzdłuż ściany roboczej/frontu w sposób bardziej ciągły, typowy dla pracy wzdłuż przodka. Kluczowe jest, że organizacja urabiania jest podporządkowana "ścianie" roboczej i jej geometrii. Rozpoznanie wymaga analizy schematu i kierunku postępu.
Oba pojęcia dotyczą organizacji urabiania, a nie samej budowy koparki, więc bez uważnego spojrzenia na schemat można oprzeć się na intuicji. Dodatkowo rysunki bywają uproszczone, a uczeń koncentruje się na ramieniu i łyżce, pomijając sposób prowadzenia przodka i etapy postępu robót.
Najważniejsze są: położenie stanowiska koparki, poziom urabiania, kierunek ruchu łyżki podczas napełniania oraz sposób prowadzenia robót (ciągły wzdłuż ściany czy etapowy w zabierkach). Pomocne bywa też zaznaczenie strzałek postępu i zasięgu pracy osprzętu.
Zwykle nie. Nazwy odpowiedzi są bardzo podobne, a różnice wynikają z geometrii pracy i organizacji urabiania przedstawionej na schemacie. Na egzaminie należy oprzeć się na tym, co pokazuje rysunek (poziomy, kierunki ruchu, postęp robót), a nie na skojarzeniach z nazwą.
Najczęstsze to: odwrócenie relacji "nad/pod" (patrzenie na ramię zamiast na poziomy), wybór systemu "na pamięć" bez oceny organizacji frontu oraz pomijanie strzałek i opisów na schemacie. Pomaga metoda dwuetapowa: najpierw nad/pod, potem ścianowy/zabierkowy.
Najlepiej pracować na zestawie wielu schematów i za każdym razem opisywać je własnymi słowami: gdzie stoi maszyna, gdzie jest przodek, skąd jest nabierany urobek, jak postępują roboty. Dobrą praktyką jest też porównywanie par schematów różniących się tylko jednym parametrem.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pozostałe opcje zmieniają albo relację poziomów (podsiębiernie), albo system urabiania (ścianowy).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z maszyn górniczych (koparki jednonaczyniowe) używane w kształceniu zawodowym
  • Materiały dydaktyczne dotyczące technologii robót odkrywkowych i organizacji urabiania
  • Instrukcje producentów (DTR) koparek w zakresie sposobów urabiania i pracy osprzętu

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego